Έρευνα για πιθανή παράνομη κρατική ενίσχυση μετά από διαιτητική απόφαση βάσει της Συνθήκης για τον Χάρτη Ενέργειας – Στο μικροσκόπιο η συμβατότητα της αποζημίωσης με το δίκαιο της ΕΕ
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε επίσημη έρευνα για τη νομιμότητα διαιτητικής απόφασης που υποχρεώνει τη Ρουμανία να καταβάλει αποζημίωση άνω των 42 εκατ. ευρώ σε δέκα επενδυτές στον τομέα της ηλιακής ενέργειας. Οι Βρυξέλλες εξετάζουν κατά πόσο η συγκεκριμένη αποζημίωση συνιστά παράνομη κρατική ενίσχυση και εάν η ίδια η διαιτητική διαδικασία είναι συμβατή με το ευρωπαϊκό δίκαιο, σε μια υπόθεση που αναδεικνύει τη συνεχιζόμενη σύγκρουση μεταξύ της Συνθήκης για τον Χάρτη Ενέργειας και του νομικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η έρευνα της ΕΕ σχετικά με τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων θα μπορούσε να βοηθήσει τη Ρουμανία να αποφύγει την καταβολή αποζημίωσης άνω των 42 εκατ. ευρώ σε δέκα Ευρωπαίους επενδυτές στον τομέα της ηλιακής ενέργειας, οι οποίοι προσέφυγαν κατά της κυβέρνησης βάσει της Συνθήκης για τον Χάρτη Ενέργειας (Energy Charter Treaty – ECT) σύμφωνα με το energymarketprice.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι κρατικές ενισχύσεις γενικά περιορίζονται ώστε να αποτρέπονται στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Ωστόσο, μπορούν να επιτραπούν εφόσον εγκριθούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία αξιολογεί τη συμβατότητά τους με τους κανόνες της εσωτερικής αγοράς.
Την Τετάρτη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε διεξοδική έρευνα, αφού διαιτητικό δικαστήριο διέταξε το Βουκουρέστι να αποζημιώσει τις εταιρείες για τη μείωση της κρατικής στήριξης που δικαιούνταν.
Οι αρχές της ΕΕ έχουν ήδη εκφράσει την άποψη ότι η καταβολή της αποζημίωσης ενδέχεται να παραβιάζει τους κανόνες της Ένωσης περί κρατικών ενισχύσεων, ενώ θα εξετάσουν επίσης κατά πόσο η ίδια η διαιτητική απόφαση είναι ασύμβατη με τις Συνθήκες της ΕΕ.
Το διαιτητικό δικαστήριο δικαίωσε τους επενδυτές, οι οποίοι υποστήριξαν ότι είχαν δικαίωμα να λάβουν τις επιδοτήσεις που ανέμεναν για τη λειτουργία πέντε φωτοβολταϊκών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Οι επιδοτήσεις αυτές περιορίστηκαν μετά από τροποποιήσεις στο πρόγραμμα κρατικών ενισχύσεων της Ρουμανίας, οι οποίες είχαν εγκριθεί από τις Βρυξέλλες.
Κρατική ενίσχυση
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι η αποζημίωση πιθανότατα συνιστά παράνομη κρατική ενίσχυση.
Επικαλούμενη προηγούμενες αποφάσεις των δικαστηρίων της ΕΕ, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η Συνθήκη για τον Χάρτη Ενέργειας δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί από εταιρεία εγκατεστημένη σε ένα κράτος-μέλος της ΕΕ για να προσφύγει, μέσω ιδιωτικής διαιτησίας, κατά της κυβέρνησης άλλου κράτους-μέλους.
Την Τετάρτη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τόνισε ότι «ένα μέτρο που παραβιάζει άλλες διατάξεις του δικαίου της ΕΕ δεν μπορεί να κριθεί συμβατό με τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων».
Σε παρόμοια υπόθεση πριν από έναν χρόνο, η Επιτροπή έκρινε ότι αποζημίωση ύψους 101 εκατ. ευρώ, η οποία είχε επιβληθεί στην Ισπανία από διαιτητικό δικαστήριο, συνιστούσε παράνομη κρατική ενίσχυση και ήταν ασύμβατη με την εσωτερική αγορά.
Στην περίπτωση εκείνη, κάλεσε τη Μαδρίτη να «αντισταθεί σε κάθε προσπάθεια εκτέλεσης της διαιτητικής απόφασης».
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποχώρησε πρόσφατα από τη Συνθήκη για τον Χάρτη Ενέργειας, κρίνοντας ότι μια συνθήκη η οποία επιτρέπει σε επενδυτές στον ενεργειακό τομέα να προσφεύγουν κατά κυβερνήσεων όταν αλλαγές πολιτικής επηρεάζουν την κερδοφορία των επενδύσεών τους –όπως στην περίπτωση των ανθρακικών μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας– δεν συνάδει με τους κλιματικούς στόχους της Ένωσης.
Ωστόσο, η Συνθήκη εξακολουθεί να παράγει έννομα αποτελέσματα λόγω της 20ετούς ρήτρας διατήρησης ισχύος («sunset clause»), η οποία διατηρεί την προστασία των υφιστάμενων επενδύσεων για είκοσι χρόνια μετά την αποχώρηση ενός συμβαλλόμενου μέρους.
www.worldenergynews.gr
