Αναλυτές εκτιμούν ότι οποιοδήποτε πλήγμα στην περιοχή της διώρυγας θα μπορούσε να αυξήσει τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου - Η επίθεση δεν έχει ακόμη οδηγήσει τις αγορές να τιμολογήσουν ενδεχόμενη διαταραχή στη διώρυγα
Η επίθεση drone , η οποία προκάλεσε ζημιές σε δύο δεξαμενόπλοια μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου στα αιγυπτιακά χωρικά ύδατα, αναζωπύρωσε τις ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια της Διώρυγας του Σουέζ και του συνδεδεμένου αγωγού Sumed, μιας ζωτικής σημασίας εξαγωγικής οδού για το σαουδαραβικό πετρέλαιο από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν.
Παρότι το Ιράν και οι σύμμαχοί του, οι Χούθι, έχουν εξαπολύσει επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ και το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, η Διώρυγα του Σουέζ και ο αγωγός Sumed της Αιγύπτου συνέχισαν να αποτελούν ασφαλείς βόρειες εξαγωγικές διαδρομές για τα ενεργειακά φορτία της Σαουδικής Αραβίας που προέρχονται από την Ερυθρά Θάλασσα.
Αν και καμία πλευρά δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για τη χθεσινή επίθεση στα δεξαμενόπλοια στο λιμάνι της Νταμιέτας, που βρίσκεται σε έναν από τους βραχίονες του Δέλτα του Νείλου κοντά στη Μεσόγειο, ούτε έχει απειλήσει δημόσια τη Διώρυγα του Σουέζ, ο ενδεχόμενος κίνδυνος για αυτό το στρατηγικό πέρασμα έχει εντείνει τις ανησυχίες των αγορών.
«Η διέλευση μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, ακόμη και μέσω της μακρύτερης διαδρομής προς τη Μεσόγειο, θα μπορούσε να τεθεί σε κίνδυνο, γεγονός που απειλεί έως και πέντε εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, τα οποία σήμερα μπορούν να παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε ο Σολ Κάβονικ, επικεφαλής έρευνας ενέργειας στη συμβουλευτική εταιρεία MST Marquee.
Πλέον, ελάχιστα δεξαμενόπλοια διέρχονται από το στρατηγικό πέρασμα του Ορμούζ, το οποίο προηγουμένως εξυπηρετούσε περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Η Σαουδική Αραβία ανακατεύθυνε το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών πετρελαίου της προς την Ερυθρά Θάλασσα και τον τερματικό σταθμό του Γιανμπού μετά την έναρξη του πολέμου. Ωστόσο, οι απειλές και οι επιθέσεις των Χούθι από την περασμένη εβδομάδα έχουν πλέον αποτρέψει πολλά δεξαμενόπλοια από το να χρησιμοποιούν αυτή τη διαδρομή.
Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας πληροφοριών αγοράς Kpler, ολοένα και μεγαλύτερες ποσότητες σαουδαραβικού πετρελαίου, μαζί με άλλα εμπορεύματα, κατευθύνονται πλέον βόρεια μέσω της Ερυθράς Θάλασσας προς τη Διώρυγα του Σουέζ και τον αγωγό Sumed.
Για τους πελάτες στην Ασία αυτό σημαίνει μεγαλύτερο ταξίδι, με παράκαμψη της Αφρικής, αντί της νότιας διαδρομής μέσω του Κόλπου του Άντεν.
Οι φορτώσεις αργού πετρελαίου μέσω του αγωγού Sumed, ο οποίος διασχίζει την Αίγυπτο από την Ερυθρά Θάλασσα έως το μεσογειακό λιμάνι Σίντι Κερίρ, αυξήθηκαν στα 28,79 εκατομμύρια βαρέλια τον Ιούλιο, από 19,52 εκατομμύρια τον Απρίλιο, πριν από την απειλή των Χούθι στις 20 Ιουλίου να εμποδίσουν τις εξαγωγές σαουδαραβικού πετρελαίου μέσω του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.
Δεδομένα παρακολούθησης πλοίων από την πλατφόρμα MarineTraffic έδειξαν την Πέμπτη ότι περίπου 30 πλοία ήταν συγκεντρωμένα στο αγκυροβόλιο του Πορτ Σάιντ, στη μεσογειακή είσοδο της Διώρυγας, έναντι περίπου 20 στις αρχές της εβδομάδας.
«Έχουμε διαπιστώσει σαφή αύξηση στον αριθμό των δεξαμενόπλοιων αργού πετρελαίου και συμπυκνωμάτων που κατευθύνονται βόρεια μετά τη φόρτωσή τους στην Ερυθρά Θάλασσα», δήλωσε ο Τζορτζ Μόρις της εταιρείας ενεργειακών αναλύσεων Vortexa, αποδίδοντας την εξέλιξη αυτή στις απειλές των Χούθι.
Το αργό πετρέλαιο εξακολουθεί να ρέει νότια μέσω του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, αλλά σε περίπου μισό όγκο σε σχέση με τις αρχές του μήνα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Kpler. Περίπου το 43% των φορτώσεων από το Γιανμπού κατευθύνεται πλέον προς νότο, έναντι 81% τον Ιούνιο.
Παρότι πολλά δεξαμενόπλοια αποφεύγουν εντελώς το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, ορισμένα, μεταξύ των οποίων και κινεζικά πλοία, έχουν λάβει άδεια από τους Χούθι να διέρχονται. Παράλληλα, αυξάνεται ο αριθμός των δεξαμενόπλοιων που ταξιδεύουν με απενεργοποιημένα τα συστήματα εντοπισμού τους, σύμφωνα με τον Μόρις.
Ωστόσο, η επίθεση στη Νταμιέτα δεν συνεπάγεται απαραίτητα άμεση απειλή για τη Διώρυγα του Σουέζ, δήλωσε ο Άλι Μπλέικγουεϊ, επικεφαλής του τομέα LNG Ατλαντικού στην S&P Global Energy.
«Η αγορά, σε αυτό το στάδιο, δεν προεξοφλεί διαταραχή στη λειτουργία της Διώρυγας», ανέφερε ο Μπλέικγουεϊ.
Παρά την επίθεση, οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν την Πέμπτη, καθώς οι επενδυτές αντέδρασαν στις συνομιλίες μεταξύ Ιράν και Ομάν σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ.
Το Σουέζ στο επίκεντρο μιας νέας ενεργειακής κρίσης
Το Ιράν έχει απειλήσει να σταματήσει όλες τις εξαγωγές ενέργειας από τη Μέση Ανατολή, δηλώνοντας ότι δεν θα πρέπει να ρέει πετρέλαιο από την περιοχή όσο οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβάλλουν αποκλεισμό στα ιρανικά δεξαμενόπλοια.
Οι Χούθι ανακοίνωσαν αποκλεισμό για όλες τις σαουδαραβικές ναυτιλιακές μεταφορές — μια κατηγορία που μπορεί να περιλαμβάνει οποιοδήποτε πλοίο επιδιώκει να μεταφέρει αργό πετρέλαιο προς τη Μεσόγειο μετά τη φόρτωσή του στο Γιανμπού.
Η ζώνη της διώρυγας βρίσκεται εντός της εμβέλειας των drones και των πυραύλων του Ιράν και των Χούθι, καθώς έχουν επανειλημμένα εκτοξεύσει επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ, αν και οι μεγάλες αποστάσεις που εμπλέκονται παρέχουν περισσότερες ευκαιρίες για την κατάρριψη των βλημάτων.
Το γεγονός αυτό από μόνο του μπορεί πλέον να αυξήσει το κόστος ασφάλισης, δήλωσε ο Martin Senior, επικεφαλής τιμολόγησης LNG στην Argus.
«Οι ασφαλιστές ενδέχεται επίσης να επιβάλουν υψηλότερα πρόσθετα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου για τη διώρυγα του Σουέζ, υπό το φως της επίθεσης στην (Αίγυπτο), δεδομένου του αυξημένου κινδύνου για τη ναυτιλία και τις ενεργειακές υποδομές στην περιοχή», δήλωσε, σημειώνοντας ωστόσο ότι το Ιράν δεν είχε διατυπώσει συγκεκριμένες απειλές.
Οι ναυτιλιακές εταιρείες ήδη επανεξετάζουν τις ρυθμίσεις ασφαλείας για τα πλοία γύρω από τα μεσογειακά λιμάνια της Αιγύπτου κοντά στη διώρυγα του Σουέζ, δήλωσε πηγή από τον χώρο της θαλάσσιας ασφάλειας.
Στην Αίγυπτο, η επίθεση δεν θεωρείται απαραίτητα απόδειξη ότι το Σουέζ βρίσκεται σε κίνδυνο. «Η διώρυγα φυλάσσεται και ασφαλίζεται αυστηρά όλο το εικοσιτετράωρο», δήλωσε ο Wael Kaddour, πρώην μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Αρχής της Διώρυγας του Σουέζ.
Ακόμη και πριν από την επίθεση, το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής ακολουθούσε μια ολοένα και πιο μακρά, περίπλοκη και δαπανηρή διαδρομή για να φτάσει στις παγκόσμιες αγορές.
«Τα φορτία από το Γιανμπού αντιπροσώπευαν περίπου το 15% των εισαγωγών αργού πετρελαίου/συμπυκνωμάτων της Ασίας μέσω θαλάσσης τον Ιούνιο, επομένως μια παρατεταμένη διακοπή έχει σημαντικές επιπτώσεις για τα ασιατικά διυλιστήρια — η δρομολόγηση μέσω Σουέζ αντί μέσω Μπαμπ ελ-Μαντέμπ υπερδιπλασιάζει τους χρόνους ταξιδιού προς τη Βορειοανατολική Ασία, καθυστερώντας τις αφίξεις περίπου έναν μήνα», δήλωσε ο Morris.
Η μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων μέσω του Σουέζ είναι δύσκολη και για άλλους λόγους. Τα πολύ μεγάλα πετρελαιοφόρα (VLCC) έχουν πολύ μεγάλο βύθισμα για να διασχίσουν πλήρως φορτωμένα τη διώρυγα του Σουέζ και πρέπει να εκφορτώσουν μέρος του αργού μέσω του αγωγού Sumed πριν το ξαναφορτώσουν στη Μεσόγειο.
Ωστόσο, ακόμη μεγαλύτερες ποσότητες αργού θα μπορούσαν να συνεχίσουν να ρέουν μέσω Σουέζ και Sumed. Την περασμένη εβδομάδα, 1,4 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα φορτώθηκαν από το Σίντι Κερίρ, σε σύγκριση με το ιστορικό εβδομαδιαίο ανώτατο επίπεδό του των 2,1 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως και τη δυναμικότητα του Sumed των 2,5 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως.
Ο Morris δήλωσε ότι περίπου 10 VLCC αναμένεται να φορτώσουν στο Σίντι Κερίρ τις επόμενες εβδομάδες, κυρίως για την εξυπηρέτηση ασιατικών διυλιστηρίων.
Αυτή η δυναμικότητα — μαζί με την αβέβαιη προοπτική για την κυκλοφορία μέσω των στενών του Ορμούζ και του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ — υπογραμμίζει γιατί το Σουέζ θα μπορούσε να αποτελέσει τόσο σημαντική διαδρομή στην τρέχουσα κρίση και γιατί οποιαδήποτε απειλή για τη λειτουργία του θα μπορούσε να έχει τόσο σοβαρές επιπτώσεις.
«Μια επίθεση οπουδήποτε εντός της περιοχής της διώρυγας θα αύξανε σημαντικά τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου. Θα άλλαζε επίσης ουσιαστικά την αξιολόγηση ασφαλείας της περιοχής», δήλωσε ο Corey Ranslem, διευθύνων σύμβουλος του ομίλου θαλάσσιας ασφάλειας Dryad Global.
«Η διακοπή λειτουργίας της διώρυγας του Σουέζ θα είχε σχεδόν άμεσο αντίκτυπο στις τιμές. Η πληθωριστική πίεση από τα μεγαλύτερα ταξίδια και τα υψηλότερα ναύλα θα μεταφερόταν στους καταναλωτές σχεδόν αμέσως», δήλωσε ο Matthew Wright, κύριος αναλυτής ναύλων στην Kpler.
www.worldenergynews.gr
