Η Ελλάδα έχει καταφέρει να αναδειχθεί στην ισχυρότερη αγορά ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, διαθέτοντας τη μεγαλύτερη εγκατεστημένη ισχύ ΑΠΕ και τις περισσότερες νέες εγκαταστάσεις το 2025. Ωστόσο, η ίδια αυτή επιτυχία δημιουργεί πλέον νέες προκλήσεις, καθώς η ταχεία ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών ξεπερνά τις δυνατότητες του ηλεκτρικού συστήματος να απορροφήσει την παραγόμενη ενέργεια.
Καθώς η αγορά των ΑΠΕ εισέρχεται σε μια νέα εποχή, η προστιθέμενη αξία δεν θα προέρχεται πλέον μόνο από την κατασκευή νέων φωτοβολταϊκών ή αιολικών πάρκων, αλλά κυρίως από έργα που αυξάνουν την ευελιξία του συστήματος: υβριδικές εγκαταστάσεις με μπαταρίες, αυτόνομες μονάδες αποθήκευσης, έργα δικτύων και διασυνδέσεων, καθώς και πιο ενεργή διαχείριση της παραγόμενης ενέργειας.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης «Renewable Energy in Southeast Europe – Flexibility as the New Capacity», που εκπόνησαν οι SeeNext και Renewables Now, εξετάζοντας την εξέλιξη των ΑΠΕ στις πέντε μεγαλύτερες αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης – Ελλάδα, Ρουμανία, Βουλγαρία, Κροατία και Σερβία.
Σύμφωνα με την έκθεση, η πρώτη φάση της ενεργειακής μετάβασης, που βασίστηκε στην ταχεία ανάπτυξη νέων μονάδων παραγωγής, ολοκληρώνεται. Πλέον, η επιτυχία των επενδύσεων θα εξαρτηθεί κυρίως από την ανάπτυξη αποθήκευσης, την ενίσχυση των ηλεκτρικών δικτύων και την επέκταση των διασυνδέσεων.
Για την Ελλάδα, η εικόνα είναι ξεκάθαρη: έχει κερδίσει την πρώτη φάση της ενεργειακής μετάβασης και αποτελεί τον μεγαλύτερο παίκτη στις ΑΠΕ στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η διατήρηση, όμως, αυτής της πρωτοπορίας θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο θα αναπτυχθούν έγκαιρα οι απαραίτητες υποδομές αποθήκευσης και μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Διαφορετικά, οι περικοπές παραγωγής και οι αρνητικές τιμές θα περιορίζουν ολοένα περισσότερο την απόδοση των νέων επενδύσεων.
Με δεδομένο ότι η αποθήκευση αποτελεί πλέον τη σημαντικότερη υποδομή για τη συνέχιση της ενεργειακής μετάβασης, η καθυστέρηση της αποθήκευσης στην Ελλάδα, αποτελεί σημαντικό θέμα.
Ειδικότερα, αναφέρεται ότι παρότι στις αρχές του 2026 η Ελλάδα διέθετε μόλις περίπου 100 MW λειτουργούσας ισχύος μπαταριών, έχει ήδη δρομολογήσει ιδιαίτερα φιλόδοξο πρόγραμμα ανάπτυξης, με πρόσκληση για περίπου 4,7 GW αυτόνομων μονάδων αποθήκευσης και συνολικό εθνικό στόχο 6,2 GW αποθήκευσης έως το 2030, εκ των οποίων περίπου 4,3 GW θα προέρχονται από μπαταρίες και 1,9 GW από αντλησιοταμίευση.
Παρ' όλα αυτά, η έκθεση εκτιμά ότι οι περιορισμοί στη χρηματοδότηση ενδέχεται να επιτρέψουν την υλοποίηση μόνο 1,5 έως 2 GW από τα σχεδιαζόμενα έργα μπαταριών.
Μέχρι να αναπτυχθεί επαρκής αποθηκευτική ισχύς, οι περικοπές παραγωγής και οι αρνητικές τιμές εκτιμάται ότι θα αποτελούν μόνιμο χαρακτηριστικό της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Πρώτη σε εγκατεστημένη ισχύ ΑΠΕ η Ελλάδα
Στο τέλος του 2025 η Ελλάδα διέθετε συνολικά 21,106 GW εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ, καταλαμβάνοντας την πρώτη θέση μεταξύ των πέντε χωρών της μελέτης. Ακολουθούν η Ρουμανία με 16,511 GW, η Βουλγαρία με 9,150 GW, η Κροατία με 4,981 GW και η Σερβία με 4,347 GW.
Η χώρα κατέγραψε επίσης τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση, προσθέτοντας 2,841 GW νέας ισχύος μέσα στο 2025. Αν και η Βουλγαρία εμφάνισε υψηλότερο ποσοστιαίο ρυθμό ανάπτυξης, η Ελλάδα διατήρησε την πρωτιά σε απόλυτα μεγέθη.
Τα φωτοβολταϊκά οδηγούν την ανάπτυξη
Η έκθεση χαρακτηρίζει την Ελλάδα ως τον αδιαμφισβήτητο ηγέτη των φωτοβολταϊκών στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Από τη νέα ισχύ που εγκαταστάθηκε το 2025, περίπου 2,5 GW αφορούσαν φωτοβολταϊκά, ενώ μόλις 341 MW προήλθαν από νέα αιολικά πάρκα. Έτσι, σχεδόν το 88% της ετήσιας αύξησης των ΑΠΕ προήλθε από φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις.
Η συνολική φωτοβολταϊκή ισχύς της χώρας ξεπέρασε πλέον τα 12,2 GW, έναντι 9,7 GW το 2024 και 7,1 GW το 2023, ενώ τα φωτοβολταϊκά αντιστοιχούν πλέον στο 40,5% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγικής ισχύος της χώρας. Συνολικά, οι ΑΠΕ καλύπτουν περίπου το 70% της εγκατεστημένης ισχύος του ελληνικού ηλεκτρικού συστήματος.
Η μεγάλη πρόκληση είναι οι περικοπές παραγωγής
Η ταχύτητα ανάπτυξης των φωτοβολταϊκών, όμως, έχει δημιουργήσει νέα προβλήματα.
Σύμφωνα με την έκθεση, η αύξηση της παραγωγής έχει ξεπεράσει τόσο την εξέλιξη της ζήτησης όσο και τις δυνατότητες του συστήματος μεταφοράς να απορροφήσει την παραγόμενη ενέργεια, ιδιαίτερα τις μεσημβρινές ώρες.
Ως αποτέλεσμα:
- περίπου το 8% της δυνητικής παραγωγής ΑΠΕ περικόπτεται,
- στα φωτοβολταϊκά οι περικοπές ξεπερνούν το 11%,
- οι αρνητικές τιμές στη χονδρεμπορική αγορά εμφανίζονται ολοένα και συχνότερα.
Υστέρηση στα αιολικά
Παρά την ισχυρή συνολική εικόνα των ΑΠΕ, η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται στους στόχους ανάπτυξης της αιολικής ενέργειας.
Η συνολική εγκατεστημένη ισχύς αιολικών έφθασε τα 5,695 GW στο τέλος του 2025, περίπου 1,3 GW χαμηλότερα από τον στόχο των 7 GW που είχε τεθεί για την ίδια χρονιά.
Η έκθεση αποδίδει την καθυστέρηση στις χρονοβόρες αδειοδοτήσεις, στη γραφειοκρατία και στις καθυστερήσεις των αρμόδιων δημόσιων υπηρεσιών.
Η μεγαλύτερη επένδυση σε δίκτυα στην περιοχή
Η Ελλάδα ξεχωρίζει επίσης για το μέγεθος των επενδύσεων που σχεδιάζει στα ηλεκτρικά δίκτυα.
Το δεκαετές πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ για την περίοδο 2025-2034 ανέρχεται σε 7,8 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας σημαντικά τα αντίστοιχα επενδυτικά σχέδια των υπόλοιπων χωρών της περιοχής.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει την ολοκλήρωση των νησιωτικών διασυνδέσεων, την ενίσχυση του εσωτερικού δικτύου μεταφοράς και μεγάλα διεθνή έργα, όπως η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Αιγύπτου ισχύος 3 GW. Παράλληλα, προβλέπονται επιπλέον περίπου 4,8 δισ. ευρώ για την αναβάθμιση του δικτύου διανομής.
Η έκθεση επισημαίνει ότι οι επενδύσεις αυτές είναι κρίσιμες, καθώς η Ελλάδα εξακολουθεί να διαθέτει σχετικά περιορισμένες διεθνείς ηλεκτρικές διασυνδέσεις, γεγονός που δυσκολεύει την εξαγωγή της πλεονάζουσας παραγωγής.
Φιλόδοξοι στόχοι έως το 2030
Η Ελλάδα έχει θέσει τον υψηλότερο στόχο μεταξύ των πέντε χωρών, επιδιώκοντας οι ΑΠΕ να καλύπτουν το 43% της ακαθάριστης τελικής κατανάλωσης ενέργειας έως το 2030.
Ωστόσο, το 2024 το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφωνόταν στο 25,4%, γεγονός που σημαίνει ότι έχει επιτευχθεί περίπου το 59% του στόχου και απαιτείται σημαντική επιτάχυνση τα επόμενα χρόνια.
SeeNext και Renewables Now
Οι SeeNext και Renewables Now είναι δύο οργανισμοί που δραστηριοποιούνται στην ανάλυση και την ενημέρωση για την αγορά της ενέργειας, με ιδιαίτερη έμφαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η SeeNext είναι εταιρεία συμβούλων και ανάλυσης της ενεργειακής αγοράς με εξειδίκευση στις αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Παρέχει έρευνες, αναλύσεις και συμβουλευτικές υπηρεσίες για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, τις αγορές ηλεκτρισμού και τις ενεργειακές επενδύσεις, απευθυνόμενη σε επενδυτές, επιχειρήσεις, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και φορείς χάραξης πολιτικής.
Η Renewables Now είναι διεθνής ειδησεογραφική υπηρεσία που εξειδικεύεται στον κλάδο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Καλύπτει καθημερινά τις εξελίξεις στις αγορές της αιολικής και ηλιακής ενέργειας, της αποθήκευσης, του υδρογόνου και των ενεργειακών υποδομών, παρέχοντας ειδήσεις, αναλύσεις και δεδομένα για έργα και επενδύσεις σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η έκθεση «Renewable Energy in Southeast Europe – Flexibility as the New Capacity» αποτελεί κοινή πρωτοβουλία των δύο οργανισμών, συνδυάζοντας την περιφερειακή τεχνογνωσία της SeeNext με τη δημοσιογραφική και αναλυτική εμπειρία της Renewables Now, με στόχο να αποτυπώσει την πορεία των αγορών ΑΠΕ στις μεγαλύτερες χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και να αναδείξει τις προκλήσεις της επόμενης φάσης της ενεργειακής μετάβασης.
www.worldenergynews.gr
