Περίπου 7.000 φωτοβολταϊκά πάνελ καλύπτουν 11 αχρησιμοποίητα στρέμματα καθολικού νεκροταφείου στο Τόρινγκτον του Κονέκτικατ, παράγοντας ενέργεια για εκατοντάδες σπίτια και εξασφαλίζοντας έσοδα για τη συντήρηση του χώρου - ενώ το έδαφος κάτω και ανάμεσα στις σειρές μπορεί να μετατραπεί σε ανθισμένο λιβάδι για μέλισσες, πεταλούδες και άλλους επικονιαστές
Έντεκα στρέμματα που κάποτε έμεναν άχρηστα πίσω από τους τάφους μετατράπηκαν σε ένα μικρό εργοστάσιο καθαρής ενέργειας. Τώρα, κάτω από περίπου 7.000 ηλιακά πάνελ, η ίδια γη μπορεί να γίνει κάτι ακόμη πιο εντυπωσιακό: ένα ζωντανό καταφύγιο για μέλισσες, πεταλούδες και άλλα έντομα.
Σε μια γωνιά καθολικού νεκροταφείου στο Τόρινγκτον του Κονέκτικατ, έντεκα στρέμματα γης που για χρόνια παρέμεναν ανεκμετάλλευτα απέκτησαν ξαφνικά διπλή αξία.
Πάνω τους τοποθετήθηκαν περίπου 7.000 φωτοβολταϊκά πάνελ, δημιουργώντας ένα πάρκο ισχύος περίπου 2 MW. Κάτω τους, όμως, υπάρχει κάτι που συχνά περνά απαρατήρητο: έδαφος που μπορεί να μετατραπεί από απλό χορτοτάπητα σε έναν πραγματικό παράδεισο για επικονιαστές.
Και αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της ιστορίας.
Από «νεκρή» γη σε παραγωγική έκταση
Το συγκεκριμένο τμήμα του νεκροταφείου δεν προοριζόταν για άμεση ταφή. Παρέμενε ανοιχτό, επίπεδο και κυρίως χορταριασμένο, χωρίς να παράγει ουσιαστικά τίποτα πέρα από το κόστος της συντήρησής του.
Με την εγκατάσταση των φωτοβολταϊκών, όμως, η εικόνα άλλαξε.
Το πάρκο μπορεί, σε μια καλή χρονιά, να παράγει αρκετή ηλεκτρική ενέργεια για περίπου 476 σπίτια, ενώ υπολογίζεται ότι αποφεύγει σχεδόν 2.800 μετρικούς τόνους εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα ετησίως.
Παράλληλα, η μίσθωση της γης δημιουργεί έσοδα που μπορούν να βοηθήσουν στη συντήρηση του ίδιου του νεκροταφείου.
Με άλλα λόγια, μια έκταση που μέχρι χθες κόστιζε χρήματα για να κουρεύεται, τώρα παράγει ενέργεια και έσοδα.
Γιατί τα νεκροταφεία έχουν τόσο πολύ διαθέσιμο χώρο
Η ιδέα μπορεί να μοιάζει ασυνήθιστη, όμως υπάρχει ένας πρακτικός λόγος.
Το συγκεκριμένο νεκροταφείο διαθέτει συνολικά περίπου 66 στρέμματα γης, ενώ μόνο ένα μέρος της χρησιμοποιείται σήμερα για τάφους.
Τα μεγάλα νεκροταφεία συχνά σχεδιάζονται με ορίζοντα δεκαετιών ή ακόμη και αιώνων. Η γη πρέπει να παραμένει διαθέσιμη για μελλοντικές ανάγκες, με αποτέλεσμα μεγάλες εκτάσεις να παραμένουν άδειες για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα.
Δεν είναι εύκολο να πουληθούν ή να αξιοποιηθούν για οποιαδήποτε οικοδομική δραστηριότητα.
Τα φωτοβολταϊκά, όμως, προσφέρουν μια σχετικά ήπια λύση.
Οι εγκαταστάσεις μπορούν να τοποθετηθούν χωρίς να διαταραχθούν οι τάφοι και, εφόσον χρειαστεί στο μέλλον, μπορούν να απομακρυνθούν.
Το πραγματικό θαύμα βρίσκεται κάτω από τα πάνελ
Τα φωτοβολταϊκά δεν καταλαμβάνουν όλο το έδαφος.
Ανάμεσα στις σειρές των πάνελ υπάρχουν λωρίδες γης, ενώ μεγάλο μέρος του εδάφους παραμένει εκτεθειμένο στη βροχή και μπορεί να φιλοξενήσει βλάστηση.
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη ευκαιρία.
Το ίδιο έδαφος μπορεί να αντιμετωπιστεί με δύο εντελώς διαφορετικούς τρόπους.
Ο ένας είναι το χαλίκι ή το συνεχές κούρεμα του γρασιδιού. Η λύση είναι απλή στη διαχείριση, αλλά προσφέρει ελάχιστη τροφή και καταφύγιο στην άγρια ζωή.
Ο άλλος είναι η φύτευση ενδημικών και αυτοφυών ανθοφόρων φυτών, ώστε η έκταση να μετατραπεί σταδιακά σε λιβάδι επικονιαστών.
Όταν ένα ηλιακό πάρκο γίνεται καταφύγιο για μέλισσες
Η ιδέα δεν είναι θεωρητική.
Σε δύο ηλιακές εγκαταστάσεις στη Μινεσότα, ερευνητές του εθνικού εργαστηρίου παρατήρησαν ότι όταν το γυμνό έδαφος αντικαταστάθηκε από φυτεύσεις λιβαδιού, οι πληθυσμοί των ντόπιων μελισσών αυξήθηκαν σχεδόν είκοσι φορές μέσα σε πέντε χρόνια.
Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι οι μέλισσες δεν έμειναν περιορισμένες μέσα στα όρια των εγκαταστάσεων.
Μετακινήθηκαν στις γύρω καλλιέργειες, συμβάλλοντας στην επικονίαση γειτονικών φυτών, μεταξύ άλλων και σόγιας.
Έτσι, ένα φωτοβολταϊκό πάρκο μπορεί να λειτουργήσει ταυτόχρονα ως υποδομή παραγωγής ενέργειας και οικολογικός βιότοπος.
Οι ρίζες κάνουν τη δική τους δουλειά
Τα οφέλη δεν περιορίζονται στις μέλισσες και τις πεταλούδες.
Τα βαθιά ριζικά συστήματα των αυτοφυών φυτών μπορούν να βοηθήσουν στη διάσπαση συμπιεσμένου εδάφους, να βελτιώσουν την απορρόφηση του νερού της βροχής και να αποθηκεύσουν άνθρακα στο έδαφος.
Ένα σωστά σχεδιασμένο λιβάδι μπορεί επομένως να κάνει κάτι που ένα απλό κουρεμένο γκαζόν δεν μπορεί:
να μετατρέπει το έδαφος σε ενεργό οικοσύστημα.
Το μεγάλο «αλλά»: τίποτα δεν γίνεται αυτόματα
Το γεγονός ότι υπάρχουν πάνελ πάνω από μια έκταση δεν σημαίνει ότι θα εμφανιστεί από μόνο του ένα λιβάδι γεμάτο λουλούδια.
Χρειάζεται σωστή επιλογή σπόρων, προετοιμασία του εδάφους και διαφορετική στρατηγική συντήρησης.
Ένα ηλιακό πάρκο που συνεχίζει να κουρεύεται πολύ χαμηλά θα παραμείνει ουσιαστικά ένας απλός χορτοτάπητας.
Αντίθετα, αν οι λωρίδες κάτω και γύρω από τα πάνελ φυτευτούν με κατάλληλα αυτοφυή είδη και αφεθούν να αναπτυχθούν για αρκετές εποχές, μπορούν να αποκτήσουν σταδιακά χαρακτηριστικά πραγματικού λιβαδιού.
Η ίδια γη, τρεις διαφορετικές δουλειές
Η περίπτωση του Τόρινγκτον δείχνει μια διαφορετική αντίληψη για τη χρήση της γης.
Τα ίδια έντεκα στρέμματα μπορούν να:
- παράγουν καθαρή ηλεκτρική ενέργεια,
- δημιουργούν έσοδα για τη συντήρηση του νεκροταφείου,
- προσφέρουν τροφή και καταφύγιο σε επικονιαστές και άλλους οργανισμούς.
Και όλα αυτά χωρίς να χρειάζεται να μετατραπεί η γη σε βιομηχανική εγκατάσταση ή να θιγούν οι τάφοι.
Το πιο σημαντικό, όμως, είναι ότι η επιλογή βρίσκεται στη διαχείριση του εδάφους.
Τα πάνελ παράγουν την ενέργεια. Το τι θα συμβεί από κάτω εξαρτάται από τον άνθρωπο.
Αν κάτω από τα 7.000 φωτοβολταϊκά φυτευτούν αυτοφυή λουλούδια αντί για γυμνό χώμα ή συνεχώς κουρεμένο γρασίδι, τα έντεκα στρέμματα μπορούν να γίνουν κάτι πολύ περισσότερο από ένα ηλιακό πάρκο.
Μπορούν να γίνουν ένας χώρος όπου η καθαρή ενέργεια και η φύση δουλεύουν ταυτόχρονα.
Και σε μια εποχή όπου κάθε κομμάτι γης αποκτά ολοένα μεγαλύτερη αξία, αυτή ίσως είναι η πραγματική καινοτομία: όχι να διαλέγουμε ανάμεσα στην ενέργεια και τη φύση, αλλά να μαθαίνουμε πώς να κάνουμε την ίδια έκταση να υπηρετεί και τα δύο.
www.worldenergynews.gr






