Ιταλία: Εκτόξευση της ηλιακής ενέργειας στα 137 GW έως το 2040 - Το μεγάλο στοίχημα με τις ΑΠΕ και την αποθήκευση (Pv Magazine)

Ενεργειακή επανάσταση με πρωταγωνιστή τον ήλιο! Η Ιταλία ετοιμάζεται να αλλάξει ριζικά τον ηλεκτρικό της χάρτη, με την εγκατεστημένη ισχύ των φωτοβολταϊκών να εκτιμάται ότι μπορεί να εκτοξευθεί έως τα 137 GW μέχρι το 2040, από 43,5 GW στα τέλη του 2025. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Pv Magazine, το σχέδιο είναι φιλόδοξο, αλλά η πρόκληση είναι ακόμη μεγαλύτερη: περισσότερες ΑΠΕ, μαζική ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης και ένα ηλεκτρικό δίκτυο ικανό να διαχειριστεί τεράστιες ποσότητες πράσινης ενέργειας. Τα νέα σενάρια των διαχειριστών Terna και Snam σκιαγραφούν το ενεργειακό μέλλον της χώρας, με τις επενδύσεις, τις υποδομές και την ταχύτητα υλοποίησης να καθορίζουν εάν οι στόχοι θα γίνουν πραγματικότητα.

Φωτοβολταϊκά έως 137 GW και άλμα στην πράσινη ηλεκτροπαραγωγή

Σύμφωνα με το έγγραφο σεναρίων DDS 2026, η εγκατεστημένη ισχύς των φωτοβολταϊκών στην Ιταλία αναμένεται να φτάσει τα 82,3 GW το 2030, ενώ για το 2035 προβλέπεται να κυμανθεί μεταξύ 100 και 111 GW. Το 2040, ανάλογα με το ενεργειακό σενάριο που θα επικρατήσει, η ισχύς μπορεί να διαμορφωθεί μεταξύ 114 και 137 GW.

Η ανάπτυξη θα προέλθει τόσο από μεγάλα φωτοβολταϊκά πάρκα όσο και από μικρότερες εγκαταστάσεις. Η ισχύς των έργων μεγάλης κλίμακας εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 24,5 GW το 2025 σε 54,1 GW το 2030, ενώ τα κατανεμημένα φωτοβολταϊκά, όπως οι εγκαταστάσεις σε στέγες, αναμένεται να ενισχυθούν από 19 GW σε 28,2 GW αντίστοιχα.

Η παραγωγή ηλιακής ενέργειας προβλέπεται να αυξηθεί από 44 TWh το 2025 σε 110 TWh το 2030, καλύπτοντας περισσότερο από το 52% της ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ και περίπου το 37% της συνολικής εγχώριας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Για το 2040, η εκτίμηση ανεβαίνει στις 156-185 TWh.

Στο βασικό σενάριο για το 2030, η συνολική εγκατεστημένη ισχύς φωτοβολταϊκών και αιολικών αναμένεται να προσεγγίσει τα 103 GW. Παράλληλα, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας προβλέπεται να καλύπτουν το 63% της ηλεκτρικής ζήτησης το 2030, από 41% το 2025.

Σε βάθος χρόνου, το σενάριο «Energy Integration» προβλέπει προσθήκες περίπου 4 GW νέας αιολικής και ηλιακής ισχύος ετησίως μετά το 2030, με τις ΑΠΕ να καλύπτουν το 68% της ζήτησης το 2040. Στο πιο φιλόδοξο σενάριο «Power Development», οι ετήσιες προσθήκες φτάνουν τα 8 GW, με την αυξημένη ανάπτυξη των έργων, την ταχύτερη αδειοδότηση και την υπεράκτια αιολική ενέργεια να οδηγούν το μερίδιο των ΑΠΕ στο 77% της ηλεκτρικής ζήτησης.

Ωστόσο, η μετάβαση δεν θα είναι χωρίς εμπόδια. Η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας για το 2030 εκτιμάται στις 338 TWh, χαμηλότερα από τις 362 TWh που προβλέπει το εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα. Αντίθετα, η κατανάλωση από τα κέντρα δεδομένων αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά, από τις σημερινές ανάγκες προς τις 15 TWh το 2030 και τις 48 TWh το 2040.

Αποθήκευση 50 GWh έως το 2030 και ριζικές αλλαγές στο ηλεκτρικό δίκτυο

Η μεγάλη διείσδυση των φωτοβολταϊκών και των αιολικών δημιουργεί μια δεύτερη, εξίσου κρίσιμη ανάγκη: την αποθήκευση της ενέργειας που παράγεται όταν η παραγωγή υπερβαίνει τη ζήτηση. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των Terna και Snam, η Ιταλία χρειάζεται περίπου 50 GWh πρόσθετης αποθήκευσης μεγάλης κλίμακας έως το 2030, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2026. Από αυτή την ποσότητα, 24 GWh εκτιμάται ότι πρέπει να προστεθούν πέρα από τη δυναμικότητα που έχει ήδη προγραμματιστεί μέσω του μηχανισμού MACSE.

Η πρώτη δημοπρασία MACSE, τον Νοέμβριο του 2025, εξασφάλισε περίπου 10 GWh αποθηκευτικής δυναμικότητας με παράδοση το 2028, ενώ η δεύτερη, που έχει προγραμματιστεί για τον Νοέμβριο του 2026, αναμένεται να προσφέρει έως 16 GWh για παράδοση το 2029.

Εξαιρουμένων των περίπου 50 GWh υφιστάμενης αντλησιοταμίευσης, η συνολική αποθηκευτική δυναμικότητα της χώρας προβλέπεται να αυξηθεί από 17,9 GWh το 2025 σε 80 GWh το 2030. Για το 2040, οι εκτιμήσεις κυμαίνονται μεταξύ 116,5 και 169,5 GWh, ανάλογα με το σενάριο ανάπτυξης.

Η ανάγκη αυτή συνδέεται άμεσα με την αναμενόμενη αύξηση της πλεονάζουσας παραγωγής από ΑΠΕ. Από σχεδόν μηδενικά επίπεδα, η ενέργεια που δεν θα μπορεί να απορροφηθεί άμεσα από το σύστημα εκτιμάται ότι θα φτάσει τις 6 TWh το 2030 και τις 8-25 TWh το 2040. Το φαινόμενο αναμένεται να είναι εντονότερο τις μεσημεριανές ώρες της άνοιξης, όταν η ηλιακή παραγωγή κορυφώνεται.

Παράλληλα, η ηλεκτροκίνηση και οι αντλίες θερμότητας αναμένεται να ενισχύσουν περαιτέρω την ηλεκτρική ζήτηση. Οι κατοικίες που θερμαίνονται κυρίως με αντλίες θερμότητας προβλέπεται να αυξηθούν από 2,5 εκατομμύρια το 2025 σε 3,8 εκατομμύρια το 2030 και έως 9,8 εκατομμύρια το 2040, στο πιο φιλόδοξο σενάριο. Συνολικά, η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται ότι θα φτάσει τις 408-439 TWh το 2040.

Την ίδια στιγμή, η γεωγραφική συγκέντρωση νέων έργων ΑΠΕ στη νότια Ιταλία αναμένεται να αναδιαμορφώσει τις ροές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των επτά ζωνών της αγοράς. Οι μεταφορές ενέργειας από τον Νότο προς την κεντρική και βόρεια χώρα προβλέπεται να αυξηθούν σημαντικά, καθιστώντας αναγκαίες νέες διασυνδέσεις και ενισχύσεις του δικτύου.

Το μήνυμα των διαχειριστών είναι σαφές: η ενεργειακή μετάβαση της Ιταλίας δεν θα κριθεί μόνο από το πόσα φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα θα εγκατασταθούν, αλλά και από το εάν η αποθήκευση, οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις και οι υποδομές του δικτύου θα αναπτυχθούν με την ίδια ταχύτητα. Το στοίχημα για τα επόμενα χρόνια είναι να μετατραπεί η αυξανόμενη πράσινη παραγωγή σε αξιόπιστη, αξιοποιήσιμη ηλεκτρική ενέργεια για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

www.worldenergynews.gr