Η Laramide Resources, μία από τις λίγες δυτικές εταιρείες που πραγματοποίησαν έρευνες για ουράνιο στο Καζακστάν τα τελευταία χρόνια, αποχωρεί από τη χώρα μετά από κανονιστικές αλλαγές που περιορίζουν τη συμμετοχή ξένων εταιρειών στον κλάδο.
Η κρατική μεταλλευτική εταιρεία Kazatomprom – ο μεγαλύτερος παραγωγός ουρανίου στον κόσμο – επιβεβαίωσε στα τέλη Δεκεμβρίου ότι η κυβέρνηση του Καζακστάν τροποποίησε τον Κώδικα Υπόγειων Πόρων (Subsoil Use Code), δίνοντας στην εταιρεία προτεραιότητα στα δικαιώματα αδειών έρευνας σε υποσχόμενες περιοχές.
Τα περισσότερα έργα θα πρέπει πλέον να υλοποιούνται μέσω κοινοπραξιών, ενώ ο νέος νόμος ορίζει ότι η Kazatomprom θα κατέχει τουλάχιστον το 75% σε αυτές.
«Αυτός ο κανόνας θα αποτρέψει οποιαδήποτε εταιρεία από το να θέλει να εξερευνήσει στο Καζακστάν, αν και έτσι κι αλλιώς δεν υπήρχαν πολλές πριν», δήλωσε ο αναλυτής της Red Cloud Securities David Talbot στο The Northern Miner μέσω email.
Όπως είπε, οι αλλαγές ισοδυναμούν με «de facto εθνικοποίηση της βιομηχανίας ουρανίου στο Καζακστάν».
Το Καζακστάν, που ιστορικά ήταν ενσωματωμένο στο σοβιετικό σύστημα με την παραγωγή να κατευθύνεται κυρίως προς τη Μόσχα, αποτελεί σήμερα σημαντικό προμηθευτή ουρανίου για τις δυτικές αγορές.
Η ενίσχυση του κρατικού ελέγχου στον κλάδο μέσω νομοθετικών παρεμβάσεων δημιουργεί έναν πιθανό κίνδυνο για την προσφορά, κάτι που θα μπορούσε να στηρίξει υψηλότερες τιμές.
Η φιλόδοξη είσοδος της Laramide
Το 2024 η Laramide είχε συνάψει τριετή συμφωνία προαίρεσης με την καζακική Aral Resources για έρευνες σε περισσότερα από 5.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα στη λεκάνη Chu-Sarysu στο νότιο Καζακστάν. Η περιοχή βρίσκεται δίπλα στο ορυχείο Inkai, μια κοινοπραξία της Kazatomprom με την καναδική Cameco, καθώς και στο έργο Budenovskoye που η κρατική εταιρεία διαχειρίζεται με ρωσικό εταίρο.
Στις 24 Δεκεμβρίου η εταιρεία με έδρα το Τορόντο έλαβε τις τελικές άδειες για να ξεκινήσει πρόγραμμα γεωτρήσεων 15.000 μέτρων. Ωστόσο, δύο ημέρες αργότερα ο πρόεδρος του Καζακστάν Kassym-Jomart Tokayev υπέγραψε σε νόμο τις αλλαγές στον Κώδικα Υπόγειων Πόρων.
«Είχαμε τρία γεωτρύπανα έτοιμα, ουσιαστικά σε αναμονή, είχαμε όλο το προσωπικό έτοιμο και τους στόχους καθορισμένους. Δυστυχώς δεν πραγματοποιήσαμε καμία γεώτρηση και αναγκαστήκαμε να αποχωρήσουμε», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Laramide Marc Henderson. Η εταιρεία ανακοίνωσε στις 20 Ιανουαρίου ότι τερμάτισε τη συμφωνία της με την Aral.
Ο Henderson ανέφερε ότι είχε ακούσει φήμες για τις νομοθετικές αλλαγές εδώ και καιρό και ήδη από το περασμένο φθινόπωρο είχε αντιληφθεί ότι επρόκειτο να ληφθεί μια «δραματική απόφαση».
Όπως είπε, θα ήταν σαν η Newmont να ζητούσε από την αμερικανική κυβέρνηση να απαγορεύσει σε όλες τις άλλες εταιρείες την εξόρυξη χρυσού στη Νεβάδα, εκτός από την ίδια.
Όταν κλήθηκε να διευκρινίσει ποιο σημείο του νόμου οδήγησε την εταιρεία στην αποχώρηση, ο Henderson περιέγραψε ένα πιθανό σενάριο στο οποίο η Laramide θα έκανε μια μεγάλη ανακάλυψη και θα διαπραγματευόταν με την Kazatomprom τη δημιουργία κοινοπραξίας για εξόρυξη ουρανίου. «Πιστεύαμε ότι θα καταλήγαμε σε ποσοστό 30% έως 50%», είπε. «Όμως ο νόμος όρισε ότι οι νέοι όροι απαιτούν συμμετοχή μεταξύ 75% και 90%. Ήταν μια εντελώς διαφορετική συμφωνία».
Γιατί έγιναν οι τροποποιήσεις
Σύμφωνα με εκπρόσωπο της Kazatomprom, οι αλλαγές στον κώδικα είναι «απαραίτητες για τη συστηματική εκσυγχρονισμό των κανονισμών για τη χρήση των υπόγειων πόρων του Καζακστάν». Στόχος είναι η καλύτερη διαχείριση των στρατηγικών πόρων και η ενίσχυση της παρουσίας της χώρας στην παγκόσμια αγορά.
Ο Henderson σημείωσε ότι η Kazatomprom είχε ήδη αποκαλύψει τη μείωση των αποθεμάτων της σε παρουσίαση προς επενδυτές. Ένα ενημερωτικό δελτίο του Ιανουαρίου έδειξε ότι η βάση πόρων παραγωγής θα κορυφωθεί φέτος και στη συνέχεια θα αρχίσει να μειώνεται ταχέως μέσα στα επόμενα χρόνια, με πλήρη εξάντληση έως το 2057.
Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Kazatomprom Meirzhan Yussupov άφησε να εννοηθεί κάτι παρόμοιο σε συνέντευξη στο επιχειρηματικό μέσο της Κεντρικής Ασίας Kursiv τον Δεκέμβριο.
Απώλεια για την έρευνα νέων κοιτασμάτων
Η Laramide δεν επιβαρύνθηκε οικονομικά από την αποχώρησή της από το Καζακστάν και σκοπεύει προς το παρόν να επικεντρωθεί στα έργα της στην Αυστραλία και στις νοτιοδυτικές ΗΠΑ.
Ωστόσο, ο Henderson θεωρεί ότι η εξέλιξη αποτελεί πλήγμα για την παγκόσμια έρευνα νέων κοιτασμάτων ουρανίου, καθώς μία από τις πιο ελπιδοφόρες γεωλογικά περιοχές του κόσμου ουσιαστικά κλείνει για τις δυτικές επενδύσεις. «Ο τομέας του ουρανίου υστερεί δραματικά στην έρευνα νέων κοιτασμάτων», είπε, επισημαίνοντας ότι οι περιοχές με σημαντικές προοπτικές είναι λίγες και συχνά βρίσκονται σε γεωπολιτικά δύσκολες δικαιοδοσίες.
Η αυστραλιανή C29 Metals είναι μία ακόμη δυτική εταιρεία που εγκαταλείπει τη χώρα, αφού οι αρχές απέρριψαν την αίτησή της για άδεια έρευνας στο έργο Ulytau, το οποίο είχε αποκτήσει το 2024.
Πιθανή στροφή προς την Ανατολή
Μεγάλες δυτικές εταιρείες όπως η Cameco, η γαλλική Orano, η Sumitomo Corporation και η Kansai Electric Power ενδέχεται επίσης να αντιμετωπίσουν δυσκολότερες συνθήκες στο Καζακστάν. Παρότι η Kazatomprom έχει δηλώσει ότι οι υφιστάμενες συμφωνίες δεν επηρεάζονται, τυχόν επεκτάσεις συμβολαίων ή αυξήσεις παραγωγής θα απαιτούν ποσοστό τουλάχιστον 90% για την κρατική εταιρεία.
Ο Talbot σημείωσε ότι η συνολική παγκόσμια παραγωγή ουρανίου πιθανότατα δεν θα επηρεαστεί άμεσα, όμως τα μελλοντικά συμβόλαια ενδέχεται να κατευθυνθούν ακόμη περισσότερο προς την Κίνα και τη Ρωσία.
Όσον αφορά την αγορά, η τιμή spot του ουρανίου αυξήθηκε περίπου 33% από τα τέλη Νοεμβρίου έως τα τέλη Ιανουαρίου, όταν έφτασε τα 101,55 δολάρια ανά λίβρα. Σύμφωνα με τον Talbot, η αλλαγή πολιτικής του Καζακστάν θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω την ανοδική τάση. «Η αβεβαιότητα γύρω από την ασφάλεια της προμήθειας ουρανίου αποτελεί συχνά καταλύτη για άνοδο των τιμών», είπε, προσθέτοντας ότι η εξέλιξη αυτή μπορεί να οδηγήσει και σε περισσότερες εξαγορές και συγχωνεύσεις, καθώς οι δυτικοί παραγωγοί θα αναζητούν νέες πηγές μελλοντικής παραγωγής.
www.worldenergynews.gr
