Στις αρχές της δεκαετίας του 2020 υπήρχε μεγάλος ενθουσιασμός γύρω από την ανάπτυξη των Μικρών Αρθρωτών Αντιδραστήρων (SMR), οι οποίοι αναμενόταν να υποστηρίξουν μια αναγέννηση της πυρηνικής ενέργειας
Ωστόσο, μετά από διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού, τεχνικές δυσκολίες και άλλες προκλήσεις, δεν είναι σαφές εάν η ανάπτυξη των SMR προχωρά όπως αναμενόταν.
Παρ’ όλα αυτά, ορισμένες εταιρείες συνεχίζουν να επενδύουν σημαντικά στην τεχνολογία, ελπίζοντας ότι θα συμβάλει στην προώθηση της καινοτομίας και της επέκτασης στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας.
Οι SMR είναι προηγμένοι πυρηνικοί αντιδραστήρες με ισχύ έως 300 MW(e) ανά μονάδα, που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο της παραγωγικής ικανότητας ενός συμβατικού πυρηνικού αντιδραστήρα.
Οι SMR είναι πολύ μικρότεροι από τους συμβατικούς αντιδραστήρες και έχουν αρθρωτό σχεδιασμό, γεγονός που καθιστά ευκολότερη τη συναρμολόγησή τους σε εργοστάσια και τη μεταφορά τους στον τόπο εγκατάστασης.
Χάρη στο μικρότερο μέγεθός τους, οι SMR μπορούν να εγκατασταθούν σε τοποθεσίες που δεν είναι κατάλληλες για μεγαλύτερους αντιδραστήρες.
Οι SMR είναι επίσης πολύ φθηνότεροι και ταχύτεροι στην κατασκευή από τους παραδοσιακούς πυρηνικούς αντιδραστήρες και μπορούν να κατασκευάζονται σταδιακά ώστε να καλύπτουν την αυξανόμενη ενεργειακή ζήτηση μιας τοποθεσίας.
Αρκετές χώρες επιδιώκουν την ανάπτυξη των SMR, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, της Κίνας και της Ρωσίας, καθώς και του Καναδά, της Γαλλίας, της Ιαπωνίας, της Νότιας Κορέας και του Ηνωμένου Βασιλείου.
Η Ρωσία και η Κίνα είναι σήμερα οι μόνες δύο χώρες με λειτουργικούς SMR συνδεδεμένους με το ηλεκτρικό δίκτυο
Ο πλωτός σταθμός Akademik Lomonosov της Ρωσίας παράγει ηλεκτρική ενέργεια και θερμότητα, ενώ ο HTR-PM της Κίνας, ένας υψηλής θερμοκρασίας αερόψυκτος αντιδραστήρας με σφαιρικά καύσιμα, παράγει μόνο ηλεκτρική ενέργεια.
Η Ιαπωνία διαθέτει επίσης έναν λειτουργικό υψηλής θερμοκρασίας πειραματικό αντιδραστήρα μηχανικής, αλλά αυτός ταξινομείται ως ερευνητικός και δοκιμαστικός αντιδραστήρας και όχι ως εμπορικός αντιδραστήρας.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η κυβέρνηση έχει υποστηρίξει την ιδιωτική καινοτομία στους SMR μέσω ευνοϊκών ομοσπονδιακών πολιτικών και ρυθμίσεων.
Οι TerraPower, X-energy και NuScale συγκαταλέγονται στις κορυφαίες εταιρείες που προωθούν την ανάπτυξη των SMR.
Τον Μάιο του 2025, ο πρόεδρος Trump εξέδωσε τέσσερα εκτελεστικά διατάγματα με στόχο την αναζωογόνηση της πυρηνικής ενέργειας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Παρότι ο Trump έχει γενικά προωθήσει την επέκταση των ορυκτών καυσίμων και έχει περιορίσει την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, έχει εκφράσει ισχυρή υποστήριξη προς την πυρηνική ενέργεια από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του.
Ο Trump στοχεύει να υποστηρίξει την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών πυρηνικών αντιδραστήρων και να αυξήσει την αμερικανική πυρηνική ισχύ από περίπου 100 GW σήμερα σε 400 GW έως το 2050
Τον Δεκέμβριο του 2025, το Υπουργείο Ενέργειας των Ηνωμένων Πολιτειών επέλεξε την Tennessee Valley Authority και τη Holtec Government Services για να υποστηρίξουν τις πρώτες εγκαταστάσεις προηγμένων SMR ελαφρού ύδατος στις Ηνωμένες Πολιτείες, με τις ομάδες να αναμένεται να λάβουν συνολικά 800 εκατομμύρια δολάρια ομοσπονδιακής χρηματοδότησης για αρχικά έργα στο Τενεσί και το Μίσιγκαν.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεργάζονται επίσης με άλλες χώρες για την προώθηση της τεχνολογίας SMR. Τον Μάρτιο του 2026, το Υπουργείο Εμπορίου των Ηνωμένων Πολιτειών ανακοίνωσε ενεργειακή συνεργασία 40 δισεκατομμυρίων δολαρίων με την Ιαπωνία για την ανάπτυξη SMR τύπου GE Vernova Hitachi (GVH) BWRX-300 στο Τενεσί και την Αλαμπάμα, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Στρατηγικών Επενδύσεων ΗΠΑ–Ιαπωνίας.
Εν τω μεταξύ, στο Ηνωμένο Βασίλειο, το 2025 η κυβέρνηση επέλεξε την αεροδιαστημική εταιρεία Rolls-Royce ως τον προτιμώμενο φορέα ανάπτυξης της τεχνολογίας SMR, με χρηματοδότηση άνω των 800 εκατομμυρίων δολαρίων από το εθνικό ταμείο πλούτου της Βρετανίας.
Η Rolls-Royce θα αναπτύξει το πρώτο της έργο SMR στο Wylfa, στο νησί Anglesey, όπου τα σχέδια για έναν συμβατικό πυρηνικό σταθμό είχαν ακυρωθεί το 2020.
Τον Ιούνιο, η Rolls-Royce SMR επιλέχθηκε από τη σουηδική εταιρεία ανάπτυξης Videberg Kraft για την κατασκευή SMR στη Σουηδία, σηματοδοτώντας μια σημαντική εξαγωγική συμφωνία πολλών δισεκατομμυρίων λιρών μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Σουηδίας.
Παρότι υπάρχει ευρεία κυβερνητική υποστήριξη για την ανάπτυξη των SMR, πολλά εμπόδια έχουν σταθεί στον δρόμο της εμπορικής τους εφαρμογής
Αρκετές εταιρείες έχουν παρουσιάσει υποσχόμενα πρωτότυπα και θετικά εργαστηριακά αποτελέσματα, αλλά η μετατροπή τους σε επαναλαμβανόμενη εμπορική ανάπτυξη είναι μια σύνθετη διαδικασία.
Πάνω από 120 διαφορετικά σχέδια SMR έχουν καταγραφεί παγκοσμίως, έναντι 83 το 2022. Ωστόσο, πολλά δεν έχουν λάβει αδειοδότηση και τα περισσότερα βρίσκονται ακόμη σε μακρά πορεία προς την εμπορική αξιοποίηση.
Στην Ευρώπη, ένα από τα βασικά εμπόδια είναι οι κατακερματισμένες εθνικές ρυθμιστικές αρχές, οι διαφορετικές πολιτικές θέσεις μεταξύ των κρατών-μελών και η περιορισμένη δυνατότητα ταχείας κινητοποίησης μεγάλων δημόσιων κεφαλαίων.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η προσέγγιση που επικεντρώνεται στην ανάπτυξη και στην επιτάχυνση της αδειοδότησης προηγμένων πυρηνικών τεχνολογιών έχει ενισχύσει την ιδιωτική ανάπτυξη των SMR, αλλά δεν έχει δώσει έμφαση στον μακροπρόθεσμο συντονισμό και τη βιομηχανική εναρμόνιση.
Υπάρχει ακόμη χρηματοδοτικό κενό για την ανάπτυξη των SMR σε αρκετές περιοχές του κόσμου, αν και η αυξημένη ομοσπονδιακή και ιδιωτική χρηματοδότηση έχει βοηθήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες να προχωρήσουν, με την πρώτη εμπορική εγκατάσταση SMR στις ΗΠΑ να αναμένεται το 2028.
Πολλοί προηγμένοι SMR χρησιμοποιούν καύσιμο HALEU, το οποίο έχει εμπλουτισμό ουρανίου μεταξύ 5% και 20% και παράγεται σχεδόν αποκλειστικά στη Ρωσία
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και ορισμένες άλλες χώρες αναπτύσσουν σταδιακά δικές τους προμήθειες HALEU, αν και οι αυστηρές κυρώσεις κατά της ρωσικής ενέργειας έχουν καθυστερήσει την ανάπτυξη των SMR σε αρκετές περιοχές.
Παρότι οι SMR είναι πιθανό να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στο μέλλον της πυρηνικής βιομηχανίας, οι σοβαρές καθυστερήσεις και τα χρηματοδοτικά κενά έχουν επιβραδύνει την ανάπτυξή τους.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν σήμερα να καλύψουν τη διαφορά από την Κίνα και τη Ρωσία, ενώ η Ευρώπη και άλλες περιοχές του κόσμου ενδέχεται να βρίσκονται ακόμη αρκετά χρόνια πίσω στην εμπορική ανάπτυξη των SMR.
www.worldenergynews.gr
