Η αξία των υλικών αγγίζει τα €4,8 δισ., όμως η αβεβαιότητα για τις ποσότητες που θα οδηγούνται στην ανακύκλωση δημιουργεί κίνδυνο πλεονάζουσας δυναμικότητας
Μελέτη του Fraunhofer CSP εκτιμά ότι τα εγκατεστημένα φωτοβολταϊκά πάνελ στη Γερμανία περιέχουν 5,35 εκατομμύρια τόνους υλικών αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ, αναδεικνύοντας σημαντικές δυνατότητες ανακύκλωσης.
Πάνω από 600.000 τόνοι φωτοβολταϊκών αποβλήτων θα μπορούσαν να προκύψουν έως το 2030, όμως οι αβέβαιες ποσότητες επιστροφών ενδέχεται να δημιουργήσουν προσωρινή πλεονάζουσα δυναμικότητα στον αναπτυσσόμενο τομέα ανακύκλωσης της Γερμανίας.
Πρόσφατη μελέτη του Κέντρου Φωτοβολταϊκών Πυριτίου Fraunhofer (Fraunhofer CSP), η οποία ανατέθηκε από τη Γερμανική Υπηρεσία Ορυκτών Πόρων (DERA), εξέτασε το δυναμικό πρώτων υλών και ανακύκλωσης των φωτοβολταϊκών πάνελ που είναι εγκατεστημένα στη Γερμανία.
Έως το τέλος του 2023, τα πάνελ που ήταν εγκατεστημένα στη Γερμανία αντιπροσώπευαν συνολικό απόθεμα υλικών περίπου 5,35 εκατομμυρίων μετρικών τόνων. Αυτό περιλάμβανε περίπου 3,85 εκατομμύρια τόνους γυαλιού, 663.000 τόνους αλουμινίου, 208.000 τόνους πυριτίου, 53.500 τόνους χαλκού και 3.900 τόνους αργύρου.
Τα υλικά που περιέχονται στα πάνελ αντιπροσωπεύουν σημαντική οικονομική αξία, ιδιαίτερα το αλουμίνιο και το ασήμι.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η δυνητική αξία των υλικών ανέρχεται σε €4,8 δισεκατομμύρια ($5,4 δισεκατομμύρια). Το ασήμι είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τη βιομηχανία φωτοβολταϊκών: το 2023, ο κλάδος αντιπροσώπευε το 19,3% της παγκόσμιας παραγωγής αργύρου.
Η ανακύκλωση εξαρτάται από την τεχνολογία των πάνελ
Η δυνατότητα ανάκτησης των επιμέρους πρώτων υλών εξαρτάται από την τεχνολογία των πάνελ και τη διαδικασία ανακύκλωσης που χρησιμοποιείται.
Για τα πάνελ κρυσταλλικού πυριτίου, η Γερμανία διαθέτει ήδη καθιερωμένες διαδικασίες ανακύκλωσης σε βιομηχανική κλίμακα. Γυαλί, αλουμίνιο και χαλκός μπορούν να ανακτηθούν από τα απορριπτόμενα πάνελ, ενώ το ασήμι μπορεί να διαχωριστεί μέσω πρόσθετων διαδικασιών εξευγενισμού.
Το πυρίτιο, το οποίο αντιπροσωπεύει σημαντικό μέρος της αξίας ορισμένων εξαρτημάτων των πάνελ, γενικά δεν ανακτάται επί του παρόντος.
Τα πλαστικά συνήθως υφίστανται θερμική επεξεργασία. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι υφιστάμενες διαδικασίες επιτυγχάνουν ποσοστό ανακύκλωσης υλικών περίπου 85% και συνολικό ποσοστό ανάκτησης άνω του 95%.
Η μελέτη εξετάζει επίσης τα πάνελ λεπτής μεμβράνης. Τα πάνελ τελλουριούχου καδμίου (CdTe) περιέχουν κάδμιο και τελλούριο, ενώ τα πάνελ CIGS περιέχουν ίνδιο, γάλλιο και σελήνιο. Ωστόσο, οι ποσότητες αυτών των υλικών που είναι εγκατεστημένες στη Γερμανία είναι συγκριτικά μικρές, επειδή οι τεχνολογίες λεπτής μεμβράνης αντιπροσωπεύουν πολύ μικρότερο μερίδιο της αγοράς σε σχέση με τα πάνελ κρυσταλλικού πυριτίου.
Οι πραγματικές ποσότητες επιστροφών είναι δύσκολο να εκτιμηθούν
Πάνω από 600.000 τόνοι αποβλήτων φωτοβολταϊκών πάνελ θα μπορούσαν να παραχθούν έως το 2030. Ωστόσο, οι ποσότητες που θα φτάσουν πράγματι στις εταιρείες ανακύκλωσης, καθώς και το πότε θα φτάσουν, παραμένουν δύσκολο να προβλεφθούν.
Σύμφωνα με τη μελέτη, ο καταγεγραμμένος όγκος των πάνελ που έφτασαν στο τέλος του κύκλου ζωής τους μειώθηκε μεταξύ 2022 και 2024, σε αντίθεση με τις προσδοκίες. Οι ερευνητές αναφέρουν αρκετούς πιθανούς λόγους, συμπεριλαμβανομένης της εξαγωγής μεταχειρισμένων πάνελ.
Αυτό δημιουργεί ένα σημαντικό χάσμα μεταξύ της διαθέσιμης δυναμικότητας ανακύκλωσης και των πραγματικών ποσοτήτων επιστροφών.
Το 2024, ήταν ήδη διαθέσιμη δυναμικότητα ανακύκλωσης άνω των 50.000 τόνων για πάνελ κρυσταλλικού πυριτίου, ενώ μόνο περίπου 9.300 τόνοι παροπλισμένων πάνελ υποβλήθηκαν σε αρχική επεξεργασία. Η μελέτη προβλέπει ότι η δυναμικότητα ανακύκλωσης θα φτάσει περίπου τους 64.000 τόνους το 2026 και τους 75.000 τόνους έως το τέλος του 2027.
Ως εκ τούτου, οι συγγραφείς συνιστούν να ευθυγραμμιστεί η περαιτέρω επέκταση της δυναμικότητας με τις πραγματικές ποσότητες επιστροφών, ώστε να αποφευχθεί η προσωρινή πλεονάζουσα δυναμικότητα.
Με βάση ένα μοντελοποιημένο σενάριο επέκτασης, η μελέτη εκτιμά ότι ετήσια δυναμικότητα ανακύκλωσης 300.000 τόνων θα μπορούσε να είναι επαρκής έως το 2040. Οι προσωρινές κορυφώσεις στις ποσότητες επιστροφών θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν μέσω μέτρων όπως η προσωρινή αποθήκευση των παροπλισμένων πάνελ.
Εκτιμώμενες ποσότητες φωτοβολταϊκών πάνελ που έχουν φτάσει στο τέλος του κύκλου ζωής τους σε επιλεγμένες χώρες της ΕΕ, με βάση την εγκατεστημένη ισχύ (Eurostat, 2025a) και με την υπόθεση διάρκειας ζωής 20 ετών, μέσης ισχύος πάνελ 250 W και μέσου βάρους πάνελ 20 kg. | Εικόνα: Fraunhofer CSP
www.worldenergynews.gr
