Οι πέντε μεγάλοι ελληνικοί ενεργειακοί όμιλοι – ΔΕΗ, ΔΕΠΑ, METLEN, ENERWAVE (Helleniq Energy) και ΗΡΩΝ – εξασφάλισαν, σύμφωνα με πληροφορίες, το σύνολο σχεδόν των διαθέσιμων θέσεων (slots) στον τερματικό σταθμό LNG της Ρεβυθούσας μέχρι το 2040, μέσω της πρόσφατης μακροχρόνιας δημοπρασίας του ΔΕΣΦΑ. Πρόκειται για μια διαδικασία που πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά σε τόσο μεγάλο χρονικό ορίζοντα, καθώς δόθηκαν χωρητικότητες διάρκειας έως και 15 ετών.
Το γεγονός αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία: δείχνει ότι οι ελληνικές ενεργειακές εταιρείες προετοιμάζονται στρατηγικά για τη νέα εποχή της αγοράς φυσικού αερίου, η οποία θα διαμορφωθεί μετά το 2028, όταν αναμένεται να έχουν διακοπεί οριστικά οι ρωσικές ροές προς την Ευρώπη. Με τη δέσμευση των slots, οι όμιλοι αυτοί «κλειδώνουν» τη δυνατότητα να φέρνουν LNG στην Ελλάδα και να το διοχετεύουν είτε στην εγχώρια αγορά είτε σε αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Μάλιστα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, περίπου το ένα τρίτο των συνολικών θέσεων εξασφαλίστηκε από τη Metlen, γεγονός που υπογραμμίζει την ιδιαίτερα ισχυρή της παρουσία στον τομέα.
Η δημοπρασία θεωρείται εξαιρετικά επιτυχημένη, καθώς από τα 413 διαθέσιμα slots δεσμεύτηκαν τα 409. Αυτό σημαίνει ότι από τα 43 ετήσια slots που διαθέτει η Ρεβυθούσα, ουσιαστικά δεν υπάρχουν πλέον κενές θέσεις για τα περισσότερα έτη μέχρι το 2040, με εξαίρεση μόλις 1 slot το 2036 και 3 slots το 2040. Το αποτέλεσμα αυτό αντικατοπτρίζει την έντονη ζήτηση για LNG που αναμένεται την επόμενη δεκαετία και επιβεβαιώνει τον κομβικό ρόλο της Ρεβυθούσας ως βασικής πύλης εισόδου φυσικού αερίου στη χώρα.
Στην πράξη, οι εταιρείες προγραμματίζουν από σήμερα τις εισαγωγές τους για πολλά χρόνια μπροστά. Αυτό προσφέρει σημαντική σταθερότητα τόσο στις ίδιες όσο και στο εθνικό σύστημα εφοδιασμού, καθώς εξασφαλίζεται ότι θα υπάρχουν οργανωμένες και προβλέψιμες ροές LNG χωρίς τον κίνδυνο συμφόρησης ή έλλειψης διαθέσιμης χωρητικότητας.
Ο ρόλος των υποδομών του ΔΕΣΦΑ
Οι μακροχρόνιες δημοπρασίες κρίνονται απαραίτητες ακριβώς για αυτόν τον λόγο: δημιουργούν ένα πλαίσιο ασφάλειας και ορατότητας στην αγορά. Οι εισαγωγείς LNG μπορούν να γνωρίζουν με βεβαιότητα ότι θα έχουν πρόσβαση στην υποδομή όταν τη χρειαστούν, χωρίς να εξαρτώνται από βραχυπρόθεσμες ή αβέβαιες λύσεις. Παράλληλα, το σύστημα παραμένει ευέλικτο, καθώς υπάρχει πάντοτε η δυνατότητα εξυπηρέτησης έκτακτων φορτίων μέσω συνεννόησης με τον ΔΕΣΦΑ.
Ο τρόπος λειτουργίας της Ρεβυθούσας καθιστά αναγκαία αυτή την οργανωμένη διαδικασία. Στον σταθμό φτάνουν τα δεξαμενόπλοια LNG, το αέριο αεριοποιείται και διοχετεύεται στο εθνικό δίκτυο. Επειδή όμως η υποδομή έχει συγκεκριμένα όρια χωρητικότητας και δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν όλοι ταυτόχρονα, η χρήση της πρέπει να προγραμματίζεται μέσω δημοπρασιών. Έτσι οι εταιρείες «κλείνουν» εκ των προτέρων χρονικά παράθυρα εκφόρτωσης και διασφαλίζουν την ομαλή εκτέλεση των εισαγωγών τους.
Ο ρόλος του ΔΕΣΦΑ σε αυτή τη διαδικασία είναι κομβικός. Ως διαχειριστής του εθνικού συστήματος φυσικού αερίου, έχει την ευθύνη να εγγυάται δίκαιη, διαφανή και ισότιμη πρόσβαση όλων των ενδιαφερόμενων στις υποδομές. Χωρίς τις δημοπρασίες, θα υπήρχε κίνδυνος συμφόρησης, αβεβαιότητας και ανισοτήτων μεταξύ προμηθευτών. Με το σημερινό σύστημα διασφαλίζεται ότι η κατανομή της χωρητικότητας γίνεται με όρους αγοράς και με τρόπο που επιτρέπει τον ορθό προγραμματισμό του συστήματος.
Η διαδικασία έχει και ευρύτερη στρατηγική διάσταση. Η μακροχρόνια δέσμευση χωρητικότητας ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας, μειώνοντας την εξάρτηση από έναν μόνο προμηθευτή ή αγωγό και ενισχύοντας τη διαφοροποίηση πηγών. Επιπλέον, χάρη στις επενδύσεις που έχει υλοποιήσει ο ΔΕΣΦΑ – όπως οι σταθμοί συμπίεσης σε Κομοτηνή και Αμπελιά, η αναβάθμιση του δικτύου και η ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου – η Ελλάδα αποκτά τη δυνατότητα να εξάγει σημαντικές ποσότητες φυσικού αερίου προς τη Βόρεια και Νοτιοανατολική Ευρώπη. Με αυτόν τον τρόπο, η χώρα αναδεικνύεται σταδιακά σε περιφερειακό ενεργειακό κόμβο.
Οι δημοπρασίες χωρίζονται σε διαφορετικές κατηγορίες: μακροχρόνιες, μεσοπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες. Ακόμη κι αν σήμερα τα περισσότερα slots μέχρι το 2040 εμφανίζονται δεσμευμένα, θα συνεχίσουν να προκύπτουν νέες ευκαιρίες στο μέλλον, είτε μέσω επόμενων κύκλων δημοπρασιών είτε μέσω επαναδιάθεσης θέσεων που τυχόν απελευθερώνονται.
Mακροπρόθεσμες συμφωνίες
Ενδεικτικά, η επόμενη μακροπρόθεσμη δημοπρασία αναμένεται να ξεκινήσει τον Οκτώβριο του 2026 και θα μπορούσε να διαθέσει τις λίγες εναπομείνασες θέσεις της τρέχουσας περιόδου, αλλά και νέες θέσεις για το 2041. Η φετινή διαδικασία ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2025 και εξελισσόταν εβδομαδιαία, με σταδιακή διάθεση των διαθέσιμων slots ανά έτος – μέχρι την τελευταία εβδομάδα του Ιανουαρίου, όταν διατέθηκαν οι θέσεις του 2040 και καλύφθηκαν σχεδόν πλήρως.
Η σχεδόν ολοκληρωτική κάλυψη της προσφερόμενης χωρητικότητας αποδεικνύει την εμπιστοσύνη της αγοράς στη Ρεβυθούσα και τη στρατηγική σημασία της. Ο τερματικός σταθμός ΥΦΑ της Ρεβυθούσας αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές υποδομές της χώρας και έναν από τους 28 αντίστοιχους σταθμούς στη Μεσόγειο και την Ευρώπη. Διαθέτει αποθηκευτική ικανότητα 225.000 κυβικών μέτρων LNG και υψηλή δυνατότητα αεριοποίησης, γεγονός που του επιτρέπει να καλύπτει τόσο τις ανάγκες της ελληνικής αγοράς όσο και έκτακτες απαιτήσεις.
Οι συνεχείς επενδύσεις του ΔΕΣΦΑ έχουν ενισχύσει περαιτέρω τη δυναμική του σταθμού. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο εννεάμηνο του 2025 η Ρεβυθούσα υποδέχθηκε 36 δεξαμενόπλοια LNG έναντι 17 το 2024, με τις εκφορτωμένες ποσότητες να αυξάνονται κατά 81,6% και να καλύπτουν το 40% των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου της χώρας. Κυρίαρχος προμηθευτής ήταν οι ΗΠΑ, με ποσοστό 88%
www.worldenergynews.gr
