Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιμένει στην αντίθεσή της στην αξιοποίηση πετρελαίου και φυσικού αερίου από κοιτάσματα της Αρκτικής, υποστηρίζοντας ότι οι συγκεκριμένοι πόροι θα πρέπει να παραμείνουν στο υπέδαφος. Η θέση αυτή επαναλαμβάνεται στη νέα στρατηγική της για την περιοχή, η οποία παρουσιάστηκε αυτή την εβδομάδα, σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή αγορά βρίσκεται υπό έντονη πίεση και οι τιμές του φυσικού αερίου αυξάνονται ενόψει της χειμερινής περιόδου υψηλής ζήτησης.
Η επικαιροποίηση της ευρωπαϊκής στρατηγικής έρχεται πέντε χρόνια μετά το προηγούμενο σχέδιο, καθώς η Αρκτική αποκτά αυξανόμενη γεωπολιτική σημασία. Το ενδιαφέρον ενισχύεται και από τις κινήσεις της αμερικανικής κυβέρνησης, με τον Ντόναλντ Τραμπ να έχει ζητήσει επανειλημμένα την πώληση της Γροιλανδίας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Για τις Βρυξέλλες, βασική προτεραιότητα αποτελεί η ασφάλεια της περιοχής. Μεταξύ των σχεδιαζόμενων πρωτοβουλιών περιλαμβάνεται η δημιουργία Κέντρου Θαλάσσιας Ασφάλειας, με αρμοδιότητα την παρακολούθηση και την επισκευή υποθαλάσσιων καλωδίων. Αντίθετα, η πρόσβαση σε νέες πηγές πετρελαίου και φυσικού αερίου δεν φαίνεται να εντάσσεται στις επιλογές της ευρωπαϊκής ηγεσίας.
«Η θέση μας για το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και τον άνθρακα της Αρκτικής δεν έχει αλλάξει», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ, σύμφωνα με το EUobserver, διευκρινίζοντας ότι η Ένωση δεν σκοπεύει ούτε να πραγματοποιεί γεωτρήσεις στην περιοχή ούτε να αγοράζει υδρογονάνθρακες που προέρχονται από αυτήν.
Η Νορβηγία επιμένει στην ανάπτυξη των κοιτασμάτων της
Η ευρωπαϊκή στάση αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της περιορισμένης γεωγραφικής παρουσίας των περισσότερων κρατών-μελών στην Αρκτική. Η Σουηδία και η Φινλανδία διαθέτουν εδάφη εντός του Αρκτικού Κύκλου, ενώ η Γροιλανδία, αν και συνδέεται συνταγματικά με τη Δανία, αποτελεί αυτόνομη περιοχή. Ωστόσο, η Νορβηγία είναι η χώρα της Δυτικής Ευρώπης με την ισχυρότερη παρουσία στην Αρκτική και προτίθεται να συνεχίσει την αξιοποίηση των ενεργειακών της πόρων.
Νωρίτερα μέσα στο έτος, ο Νορβηγός υπουργός Ενέργειας Τέργιε Όσλαντ είχε υποστηρίξει ότι η συνέχιση των δραστηριοτήτων στη Θάλασσα του Μπάρεντς εξυπηρετεί τόσο τα νορβηγικά όσο και τα ευρωπαϊκά συμφέροντα, λαμβάνοντας υπόψη το γεωπολιτικό περιβάλλον, τις ανάγκες ασφάλειας και τη διαθεσιμότητα ενεργειακών πόρων.
Ο ίδιος είχε επισημάνει ότι η Νορβηγία θα προχωρήσει στην ανάπτυξη των συγκεκριμένων περιοχών, αφήνοντας στην ΕΕ την απόφαση για το αν θα επιβάλει περιορισμούς στην αγορά πετρελαίου και φυσικού αερίου από την Αρκτική.
Με τη νέα στρατηγική, οι Βρυξέλλες ξεκαθαρίζουν τη θέση τους, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το Όσλο θα σταματήσει την παραγωγή. Η Νορβηγία θα μπορεί να διαθέτει τους υδρογονάνθρακές της σε αγοραστές διεθνώς, ενώ η ΕΕ θα πρέπει να διασφαλίζει ότι οι εισαγωγές της από τη χώρα δεν προέρχονται από κοιτάσματα της Θάλασσας του Μπάρεντς.
Αφαιρέθηκε ο όρος «μορατόριουμ» από τη νέα στρατηγική
Παρά τη διατήρηση της αντίθεσης της ΕΕ στην παραγωγή υδρογονανθράκων στην Αρκτική, η νέα διατύπωση περιλαμβάνει μία αλλαγή που χαιρετίστηκε από τη Νορβηγία: ο όρος «μορατόριουμ» για τις γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στην περιοχή αφαιρέθηκε από το κείμενο.
«Χαιρετίζουμε το γεγονός ότι δεν γίνεται πλέον αναφορά σε μορατόριουμ για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο από τις περιοχές της Αρκτικής», δήλωσε ο Όσλαντ, σύμφωνα με το Bloomberg, προσθέτοντας ότι η παραγωγή στις βόρειες περιοχές της Νορβηγίας θα αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία τα επόμενα χρόνια.
Η αλλαγή αυτή δεν αναιρεί την ευρωπαϊκή πρόθεση να αποκλείσει τις συγκεκριμένες ποσότητες από τις εισαγωγές της. Δείχνει, ωστόσο, ότι η στρατηγική δεν προβλέπει πλέον ρητή αναφορά σε γενική απαγόρευση ή αναστολή των γεωτρήσεων στην Αρκτική.
Η Ρωσία ενισχύει την παρουσία της στον Βορρά
Την ίδια ώρα, η ΕΕ επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο της στην Αρκτική, περιοχή στην οποία η Ρωσία διαθέτει τη μεγαλύτερη εδαφική έκταση και τη μεγαλύτερη ακτογραμμή. Η Μόσχα αναπτύσσει εδώ και περίπου δύο δεκαετίες υποδομές στην περιοχή, από στρατιωτικές εγκαταστάσεις έως δίκτυα μεταφορών και ενεργειακά έργα.
Κεντρικό στοιχείο αυτής της στρατηγικής αποτελεί η Βόρεια Θαλάσσια Οδός, η οποία προσφέρει εναλλακτική διαδρομή για τις θαλάσσιες μεταφορές μεταξύ Ευρώπης και Κίνας. Η Ρωσία χρησιμοποιεί ήδη τον συγκεκριμένο διάδρομο για την εξαγωγή εμπορευμάτων προς την κινεζική αγορά.
Η προσπάθεια της ΕΕ να αποκτήσει ισχυρότερη παρουσία σε μια περιοχή όπου η άμεση γεωγραφική της συμμετοχή είναι περιορισμένη εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο γεωπολιτικού ανταγωνισμού και ενίσχυσης της άμυνας. Ωστόσο, η ενεργειακή διάσταση παραμένει κρίσιμη: η αναβάθμιση των αμυντικών δυνατοτήτων απαιτεί ασφαλή και επαρκή ενεργειακό εφοδιασμό, ενώ οι ανανεώσιμες πηγές δεν μπορούν από μόνες τους να καλύψουν άμεσα όλες τις ανάγκες.
Έτσι, η ευρωπαϊκή στρατηγική διατηρεί τον αποκλεισμό των υδρογονανθράκων της Αρκτικής, την ώρα που η Ένωση συνεχίζει να εισάγει πετρέλαιο και φυσικό αέριο από άλλες περιοχές. Το κατά πόσο αυτή η επιλογή θα συμβαδίσει με τις ανάγκες ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης παραμένει ένα από τα βασικά ζητήματα της νέας προσέγγισης.
www.worldenergynews.gr
