Τι σημαίνει η διείσδυση της Τουρκίας στο βόρειο Ιράκ - Τα κοιτάσματα του Κιρκούκ και η συνεργασία με την BP

Η πρόσφατη ανακοίνωση ότι η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Τουρκίας, Turkish Petroleum Corporation (TPAO), υπέγραψε ευρείας κλίμακας συμφωνία συνεργασίας σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο με τη βρετανική BP, σηματοδοτεί μια δυνητικά σημαντική μεταβολή στο στρατηγικό τοπίο του βόρειου Ιράκ.

 

Το νέο πλαίσιο — που καλύπτει ανάπτυξη κοιτασμάτων, έρευνες, εξαγωγική δυναμικότητα και περιφερειακές μεταφορές φυσικού αερίου — τοποθετεί και τις δύο εταιρείες στο επίκεντρο της επόμενης φάσης επέκτασης της ανάντη παραγωγής του Ιράκ, με το Κιρκούκ να αποτελεί άμεση προτεραιότητα. Μετά τις πρόσφατες συμφωνίες της TPAO με τις ExxonMobil και Chevron, η συνεργασία με την BP δείχνει μια πολύ πιο φιλόδοξη τουρκική διείσδυση σε μία από τις πιο πολιτικά ευαίσθητες ενεργειακές περιοχές του Ιράκ.

 

Λίγες χώρες γεφυρώνουν τόσο πολύ τη γεωπολιτική γραμμή μεταξύ Ανατολής και Δύσης όσο η Τουρκία — γεωγραφικά, πολιτικά και στρατηγικά. Η συμφωνία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή αφορά τα κοιτάσματα του Κιρκούκ, που βρίσκονται ανάμεσα στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση του Ιράκ και την αυτόνομη περιοχή του Κουρδιστάν (KRG).

 

Σε γενικές γραμμές, η TPAO στοχεύει σε παραγωγή 500.000 βαρελιών πετρελαίου και φυσικού αερίου ημερησίως έως το 2028, στο πλαίσιο της διεθνούς επέκτασης των δραστηριοτήτων της. Για την BP, ο αρχικός στόχος παραγωγής ανέρχεται σε 328.000 βαρέλια ημερησίως από πέντε κοιτάσματα που συμφωνήθηκαν με το ιρακινό υπουργείο Πετρελαίου: τα Baba και Avanah του πεδίου Κιρκούκ και τα Bai Hassan, Jambur και Khabbaz. Η παραγωγή αναμένεται να αυξηθεί σε τουλάχιστον 450.000 βαρέλια ημερησίως μέσα στα επόμενα δύο έως τρία χρόνια.

 

Το κόστος άντλησης σε πολλά από αυτά τα πεδία εκτιμάται μεταξύ 2 και 4 δολαρίων ανά βαρέλι, ένα από τα χαμηλότερα παγκοσμίως, αντίστοιχο με εκείνο της Ιράν και της Σαουδική Αραβία.

 

Οι εκτιμήσεις θεωρούνται ρεαλιστικές, καθώς τα πέντε κοιτάσματα υπολογίζεται ότι περιέχουν έως 9 δισ. βαρέλια αποθεμάτων πετρελαίου, ενώ οι γύρω περιοχές ενδέχεται να διαθέτουν επιπλέον 11–12 δισ. βαρέλια.

 

Όπως και η TPAO, η BP θα επικεντρωθεί όχι μόνο στην παραγωγή πετρελαίου αλλά και στην αξιοποίηση του συνδεδεμένου φυσικού αερίου, με αρχικό στόχο τα 400 εκατ. κυβικά πόδια ημερησίως. Η βρετανική εταιρεία έχει σημαντική εμπειρία στον τομέα αυτό, καθώς συμμετέχει στο κοίτασμα Rumaila oil field μέσω της Basra Energy Company και συνεργάζεται με την Basrah Gas Company για τη μείωση των καύσεων (flaring).

 

Η αναδιάρθρωση του τομέα φυσικού αερίου του Ιράκ θεωρείται ακόμη πιο κρίσιμη από την αύξηση της παραγωγής πετρελαίου. Ένα βασικό πρόβλημα για τη Δύση είναι η μακροχρόνια επιρροή του Ιράν στο Ιράκ, η οποία εκφράζεται και μέσω της ενεργειακής εξάρτησης της Βαγδάτη από το ιρανικό φυσικό αέριο και ηλεκτρισμό, που καλύπτουν περίπου το 40% των αναγκών της χώρας.

 

Η νέα συνεργασία TPAO–BP εντάσσεται στην προσπάθεια μείωσης της καύσης φυσικού αερίου και αξιοποίησής του για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, πετροχημικά προϊόντα και εξαγωγές.

Το timing

 

Παράλληλα, η επαναπροσέγγιση του Ιράκ με δυτικές εταιρείες συνέπεσε με την επιστροφή του Donald Trump στην προεδρία των Ηνωμένες Πολιτείες, γεγονός που συνοδεύτηκε από πιο επιθετική πολιτική κυρώσεων απέναντι σε χώρες που θεωρούνται ότι στηρίζουν το Ιράν.

 

Σε ευρύτερο επίπεδο, οι ΗΠΑ και η Ηνωμένο Βασίλειο επιδιώκουν η Περιφέρεια Κουρδιστάν να μειώσει σταδιακά τη συνεργασία με κινεζικές, ρωσικές και ιρανικές εταιρείες, ενώ η περιοχή αποκτά αυξημένη στρατηγική σημασία για την παρακολούθηση των εξελίξεων στο Ιράν.

 

Η ανανεωμένη εμπλοκή της Άγκυρα στο βόρειο Ιράκ πρέπει να ιδωθεί στο πλαίσιο αυτών των μεταβαλλόμενων γεωπολιτικών ισορροπιών. Από την έναρξη της δεύτερης προεδρικής θητείας του Τραμπ, η Τουρκία φαίνεται να επαναπροσεγγίζει τη δυτική της ταυτότητα, επαναπροσδιορίζοντας τις σχέσεις της στη Μέση Ανατολή.

 

 

www.worldenergynews.gr