Το Ιράν προέβη σε μαζικά αντίποινα μετά τα κοινά αμερικανοϊσραηλινά αεροπορικά πλήγματα, εκτοξεύοντας έναν άνευ προηγουμένου καταιγισμό άνω των 500 βαλλιστικών πυραύλων και 2.000 drones εναντίον στόχων στο Ισραήλ και σε αρκετά κράτη του Κόλπου.
Επίθεση με drone σε κέντρο διοίκησης στο Κουβέιτ προκάλεσε τον θάνατο έξι Αμερικανών στρατιωτικών, ενώ αρκετοί πύραυλοι αναχαιτίστηκαν κοντά στην αεροπορική βάση Al Udeid, τη μεγαλύτερη αμερικανική βάση στην περιοχή.
Οι αναλυτές εμπορευμάτων της Standard Chartered αναθεώρησαν ανοδικά τις προβλέψεις τους για τις τιμές του πετρελαίου, επισημαίνοντας ότι σε αντίθεση με την περσινή σε μεγάλο βαθμό συμβολική αντίδραση της Τεχεράνης, η πολύ ευρύτερη προσέγγιση στη νέα σύγκρουση δημιουργεί πολλαπλά περιφερειακά μέτωπα που ενέχουν πραγματικό κίνδυνο για τις ροές πετρελαίου, συμπεριλαμβανομένης πιθανής επίδρασης σε εγκαταστάσεις που λειτουργούν υπό αμερικανικό έλεγχο.
Η τράπεζα εκτιμά πλέον ότι το Brent θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στα 74 δολάρια το βαρέλι το πρώτο τρίμηνο του 2026, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 62 δολάρια.
Για το δεύτερο τρίμηνο προβλέπει 67 δολάρια το βαρέλι από 63 δολάρια, ενώ για το σύνολο του 2026 ανεβάζει τη μέση τιμή στα 70 δολάρια από 63,5 δολάρια.
Οι αναλυτές υπογραμμίζουν ότι υπάρχει ασύμμετρο ανοδικό ρίσκο στις προβλέψεις αυτές σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης της σύγκρουσης που θα μπορούσε να επηρεάσει την παραγωγή του Ιράν ή άλλων παραγωγών της περιοχής.
Η Standard Chartered επισημαίνει επίσης τον σημαντικό κίνδυνο για τις ροές πετρελαίου του Ιράκ λόγω της μεγάλης εξάρτησης της χώρας από τη διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Η Βαγδάτη έχει ήδη αρχίσει να περιορίζει τη λειτουργία μεγάλων πετρελαϊκών πεδίων, όπως το Rumaila, και να μειώνει την παραγωγή σε άλλα, όπως το West Qurna 2, καθώς οι δεξαμενές αποθήκευσης πλησιάζουν στα όρια χωρητικότητας.
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν το σημαντικότερο σημείο έντασης, καθώς μέσω του θαλάσσιου αυτού διαύλου διακινείται περίπου το 31% του θαλάσσιου εμπορίου αργού πετρελαίου και συμπυκνωμάτων.
Οι ποσότητες αυτές κατευθύνονται κυρίως προς την Κίνα και την Ινδία, οι οποίες ενδέχεται να στραφούν στη Ρωσία για εναλλακτικές προμήθειες. Επιπλέον, από την ίδια οδό διέρχεται το 19% του παγκόσμιου εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου, συμπεριλαμβανομένου του συνόλου των εξαγωγών από το Κατάρ, το 19% των φορτίων καυσίμου αεροσκαφών και κηροζίνης με βασικό προορισμό την Ευρώπη, καθώς και το 33% των παγκόσμιων μεταφορών λιπασμάτων.
Παρότι μέχρι στιγμής δεν έχουν χαθεί φορτία πετρελαίου, η τράπεζα σημειώνει ότι ο κίνδυνος για τα πλοία από νάρκες ή πυραύλους έχει αυξήσει δραματικά τα ασφάλιστρα και το κόστος μεταφοράς με υπερδεξαμενόπλοια.
Οι ναύλοι για τη μεταφορά αργού από τη Μέση Ανατολή προς την Κίνα μέσω της διαδρομής TD3 ξεπερνούν πλέον τα 400.000 δολάρια ημερησίως, υπερδιπλάσιο επίπεδο σε σχέση με τις 27 Φεβρουαρίου, όταν είχαν ήδη αγγίξει υψηλό εξαετίας. Στο κόστος αυτό περιλαμβάνονται πλέον επιπλέον ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου και επιδόματα επικινδυνότητας για τα πληρώματα, γεγονός που καθιστά τη μεταφορά οικονομικά ασύμφορη για την πλειονότητα των εταιρειών.
Σύμφωνα με την Standard Chartered, τα στοιχεία παρακολούθησης δεξαμενόπλοιων δείχνουν ότι η περιορισμένη διέλευση επικεντρώνεται κυρίως σε ιρανικά φορτία που μεταφέρονται με κινεζικά πλοία, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση του κόστους παράδοσης του αργού ακόμη και αν η τιμή του πετρελαίου σταθεροποιηθεί, εφόσον το υψηλό κόστος μεταφοράς διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα και μετατραπεί σε μόνιμο και όχι προσωρινό παράγοντα κόστους.
Υπάρχουν ωστόσο ορισμένοι παράγοντες που θα μπορούσαν να περιορίσουν την άνοδο των τιμών. Όπως επισημαίνει η τράπεζα, οι υποδομές που επιτρέπουν την παράκαμψη των Στενών του Ορμούζ είναι περιορισμένες αλλά παρέχουν κάποιο περιθώριο ανακούφισης στις ροές πετρελαίου.
Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαθέτουν αγωγούς που συνήθως λειτουργούν κάτω από τη μέγιστη δυναμικότητά τους, προσφέροντας περίπου 2,6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως διαθέσιμης επιπλέον χωρητικότητας για την ανακατεύθυνση εξαγωγών.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται ο αγωγός East-West στη Σαουδική Αραβία, που συνδέει τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας στο Abqaiq με την Ερυθρά Θάλασσα και έχει δυναμικότητα 5 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, η οποία αυξήθηκε προσωρινά στα 7 εκατομμύρια το 2019 μέσω μετατροπής αγωγών υγρών φυσικού αερίου για τη μεταφορά αργού.
Παράλληλα λειτουργεί αγωγός 1,8 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως από τα χερσαία πεδία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων προς το Fujairah στον Κόλπο του Ομάν, αν και το διαθέσιμο περιθώριο χωρητικότητας είναι πιθανόν περιορισμένο λόγω της αυξημένης χρήσης του για κανονικές εξαγωγές.
Αντίθετα, οι εναλλακτικές διαδρομές για τα διυλισμένα προϊόντα και το υγροποιημένο φυσικό αέριο είναι σημαντικά πιο περιορισμένες. Οι τιμές του φυσικού αερίου εκτινάχθηκαν όταν η QatarEnergy κήρυξε κατάσταση ανωτέρας βίας στις παραδόσεις LNG τη Δευτέρα, θέτοντας εκτός αγοράς περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας κατευθύνεται σε ασιατικούς πελάτες.
Σε συνδυασμό με τη διακοπή λειτουργίας ορισμένων ισραηλινών κοιτασμάτων, η εξέλιξη αυτή ανέδειξε τη δομική ευαλωτότητα της αγοράς LNG, με τους αγοραστές να αναζητούν εσπευσμένα φορτία στην αγορά spot.
Η έντονη αυτή ζήτηση οδήγησε τον δείκτη JKM στο υψηλότερο premium έναντι του ολλανδικού δείκτη TTF από το 2021. Τα ευρωπαϊκά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης φυσικού αερίου υποχώρησαν σχεδόν κατά 10% την Τετάρτη, διαμορφούμενα στα 49,7 ευρώ ανά μεγαβατώρα, μετά από άνοδο σχεδόν 60% στις δύο προηγούμενες συνεδριάσεις.
Αντίθετα, η αγορά φυσικού αερίου των Ηνωμένων Πολιτειών παραμένει σε μεγάλο βαθμό προστατευμένη, με τις τιμές στο Henry Hub να υποχωρούν κατά 3,3% και να διαμορφώνονται στα 2,95 δολάρια ανά MMBtu.
www.worldenergynews.gr
