Η συνεχιζόμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει ανατρέψει τις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές, διακόπτοντας την προσφορά περίπου 8 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου ημερησίως και του 20% του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), ενώ η τιμή του Brent έχει εκτοξευθεί κατά περισσότερο από 50% στα περίπου 110 δολάρια το βαρέλι από την έναρξη της κρίσης στα τέλη Φεβρουαρίου και η αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά έχει απωλέσει σχεδόν 4 τρισ. δολάρια.
Σε αυτό το περιβάλλον, αναλυτές εκτιμούν ότι οι αφρικανικές ενεργειακές δυνάμεις ενδέχεται να αναδειχθούν σε μακροπρόθεσμους κερδισμένους, καθώς η ήπειρος παραμένει σε μεγάλο βαθμό εκτός της γεωγραφικής εμβέλειας της σύγκρουσης και προσφέρει εναλλακτικές προμήθειες χαμηλότερου ρίσκου.
Χώρες όπως η Νιγηρία, η Λιβύη, η Αγκόλα, η Γκαμπόν, η Μοζαμβίκη, η Ναμίμπια και η Τανζανία προσελκύουν ολοένα και μεγαλύτερο ενδιαφέρον από Ευρωπαίους και Ασιάτες αγοραστές, λόγω χαμηλότερων ασφαλίστρων και πιο προβλέψιμων χρόνων παράδοσης σε σχέση με διαδρομές υψηλού κινδύνου όπως το Στενό του Ορμούζ και η Ερυθρά Θάλασσα.
Ιδιαίτερα αισιόδοξες είναι οι προοπτικές για τον τομέα του LNG στην Αφρική, καθώς η συνολική εξαγωγική ικανότητα της ηπείρου εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από περίπου 80 εκατομμύρια τόνους ετησίως το 2025 σε πάνω από 175 εκατομμύρια τόνους έως το 2040, ενώ οι εξαγωγές LNG στην υποσαχάρια Αφρική προβλέπεται να ενισχυθούν κατά 175% έως το 2034, από 30,9 δισ. κυβικά μέτρα το 2024 σε 44,5 δισ. κυβικά μέτρα.
Η δυναμική αυτή στηρίζεται σε μεγάλα ενεργειακά έργα σε χώρες όπως η Μοζαμβίκη, η Αγκόλα, η Ισημερινή Γουινέα, η Νιγηρία και το Καμερούν. Η TotalEnergies επανεκκίνησε το έργο LNG στη Μοζαμβίκη ύψους 20 δισ. δολαρίων στην περιοχή Afungi μετά από πενταετή αναστολή λόγω ζητημάτων ασφαλείας, με την πρώτη παραγωγή να αναμένεται το 2029 και δυναμικότητα άνω των 13 εκατ. τόνων ετησίως.
Παράλληλα, η Eni προχωρά στην ανάπτυξη του κοιτάσματος φυσικού αερίου Coral στη λεκάνη Rovuma, αξιοποιώντας τεχνολογία πλωτής υγροποίησης, με την παραγωγή του Coral South να έχει ξεκινήσει το 2022 και το νέο έργο Coral North να αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το 2028.
Την ίδια ώρα, η ExxonMobil ηγείται της ανάπτυξης του έργου Rovuma LNG στη Μοζαμβίκη με μερίδιο 25%, σε συνεργασία με διεθνείς εταίρους όπως η Eni, η CNPC, η Korea Gas Corp και η ADNOC, με συνολική δυναμικότητα 18 εκατ. τόνων ετησίως και στόχο έναρξης παραγωγής γύρω στο 2030–2031, ενώ το έργο έχει επανεκκινήσει μετά την άρση ανωτέρας βίας λόγω βελτιώσεων στην ασφάλεια.
Η ενεργειακή κρίση επιταχύνει επίσης την πρόοδο έργων που είχαν καθυστερήσει επί χρόνια, όπως ο Διασαχάριος αγωγός φυσικού αερίου, ύψους 20 δισ. δολαρίων, ο οποίος θα μεταφέρει αέριο από τη Νιγηρία μέσω Νίγηρα και Αλγερίας προς την Ευρώπη.
Η Αλγερία και ο Νίγηρας έχουν ανακοινώσει την επανέναρξη της κατασκευής, με τον αγωγό να έχει ήδη ολοκληρωθεί ή προχωρήσει σε ποσοστό περίπου 60% και να στοχεύει στη μεταφορά 30 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου ετησίως προς την Ευρώπη έως το 2027.
Σε ευρύτερο επίπεδο, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μειώσει σημαντικά την εξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο, με τις εισαγωγές να υποχωρούν από περίπου 155 δισ. κυβικά μέτρα το 2021 σε περίπου 30 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως το 2025, ενώ το ρωσικό αέριο εξακολουθεί να καλύπτει περίπου το 13% των ευρωπαϊκών εισαγωγών, μέσω ενός μίγματος αγωγών προς χώρες όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία και LNG που καταλήγει σε χώρες όπως το Βέλγιο και η Γαλλία.
www.worldenergynews.gr
