Λύσεις στις κρίσεις τιμών δίνουν η Ισπανία και η Πορτογαλία οι οποίες μπορούν να προσφέρουν χαμηλότερες και πιο σταθερές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας ακόμη και σε περιόδους παγκόσμιας αναταραχής - Οι ΑΠΕ κινούνται με διαφορετική ταχύτητα (oilprice.com)
Η νέα πυρηνική ενέργεια είναι πολύ αργή και ακριβή για να αντιμετωπίσει τις τρέχουσες κρίσεις, συχνά φτάνοντας αφού το ενεργειακό σύστημα έχει ήδη εξελιχθεί, όπως υποσηρίζει το oilprice.com.
Οι ταχύτερες, κλιμακούμενες λύσεις (ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αποθήκευση, δίκτυα) είναι πιο αποτελεσματικές στη μείωση του κόστους και στην προστασία της Ευρώπης από τη βραχυπρόθεσμη αστάθεια.
Το παράδειγμα της Γαλλίας
Η Γαλλία είναι το προφανές παράδειγμα. Με έναν μεγάλο πυρηνικό στόλο που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας, η Γαλλία έχει εκτεθεί λιγότερο στις χειρότερες αυξήσεις τιμών που οφείλονται στο φυσικό αέριο από ό,τι πολλοί από τους Ευρωπαίους ομολόγους της. Όταν οι τιμές του φυσικού αερίου αυξάνονται, ένα σύστημα που βασίζεται στην πυρηνική ενέργεια δεν ανατιμολογεί αμέσως όλη την ηλεκτρική ενέργεια γύρω από το κόστος των ορυκτών καυσίμων.
Αυτό είναι ένα πραγματικό πλεονέκτημα. Αλλά δεν είναι ασυλία. Ακόμα και η Γαλλία έχει δει αυξημένες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς παραμένει μέρος της ευρύτερης ευρωπαϊκής αγοράς και εξακολουθεί να αλληλεπιδρά με τη δυναμική των τιμολογίων που επηρεάζεται από το φυσικό αέριο. Η πυρηνική ενέργεια μειώνει την έκθεση. Δεν την εξαλείφει.
Η πραγματικότητα της νέας κατασκευής
Η ιδέα ότι η Ευρώπη μπορεί πλέον να οικοδομήσει το δρόμο της προς τη σταθερότητα των τιμών που οφείλονται στην πυρηνική ενέργεια προσκρούει σε μια πολύ λιγότερο άνετη πραγματικότητα: χρονοδιαγράμματα και κόστος. Τα νέα πυρηνικά έργα δεν φτάνουν γρήγορα και δεν φτάνουν φθηνά.
Για παράδειγμα το Hinkley Point C στο Ηνωμένο Βασίλειο. Εγκρίθηκε το 2016 και αναμενόταν να τεθεί σε λειτουργία έως το 2025 με κόστος περίπου 18 δισεκατομμύρια λίρες.
Τώρα αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία πλησιέστερα στο 2030, με το κόστος να αυξάνεται σε περίπου 49 δισεκατομμύρια λίρες σε σημερινούς όρους. Δυστυχώς, αυτό δεν είναι μια εξαίρεση. Είναι ένα μοτίβο.
Μέχρι τη στιγμή που η νέα πυρηνική δυναμικότητα θα τεθεί σε λειτουργία, το σύστημα για το οποίο σχεδιάστηκε έχει ήδη αλλάξει συχνά.
Το δίκτυο δεν περίμενε το νέα πυρηνικό έργο
Ενώ κατασκευάζονταν το Hinkley, το σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας του Ηνωμένου Βασιλείου μεταμορφώθηκε.
Στα μέσα της δεκαετίας του 2000, το δίκτυο κυριαρχούνταν από ορυκτά καύσιμα, με τον άνθρακα και το φυσικό αέριο να παρέχουν τη συντριπτική πλειοψηφία της ηλεκτρικής ενέργειας. Η ένταση άνθρακα ήταν υψηλή και η πυρηνική ενέργεια φαινόταν σαν μια λογική αντικατάσταση για τους σταθμούς άνθρακα που αποσύρθηκαν.
Αλλά η μετάβαση δεν περίμενε το Hinkley. Μέχρι το 2025, η ένταση άνθρακα του δικτύου του Ηνωμένου Βασιλείου είχε μειωθεί κατά περίπου 75-80%. Ο άνθρακας εξαφανίστηκε εντελώς. Η αιολική δυναμικότητα επεκτάθηκε μαζικά, με την παραγωγή να αυξάνεται περισσότερο από δεκαπλάσια. Η ηλιακή ενέργεια ακολούθησε παρόμοια πορεία. Οι μπαταρίες και οι διασυνδέσεις έγιναν αναπόσπαστα μέρη του συστήματος. Με άλλα λόγια, η απαλλαγή από τον άνθρακα συνέβη ούτως ή άλλως. Και συνέβη πιο γρήγορα από ό,τι προοριζόταν να την υποστηρίξει το πυρηνικό έργο.
Το πρόβλημα του κατώτατου κόστους
Υπάρχει ένα άλλο ζήτημα που λαμβάνει λιγότερη προσοχή: οι κατώτατες τιμές.
Τα νέα πυρηνικά έργα συνήθως βασίζονται σε μακροπρόθεσμα συμβόλαια που εγγυώνται μια ελάχιστη τιμή ηλεκτρικής ενέργειας για να καταστούν οικονομικά βιώσιμα.
Η σύμβαση του Hinkley (για παράδειγμα), ουσιαστικά κλειδώνει μια τιμή στην περιοχή των 120-130 λιρών ανά MWh σε σημερινά χρήματα.
Άλλα έργα σε όλη την Ευρώπη ακολουθούν παρόμοια λογική, όπως στη Φινλανδία, με περίπου 100 ευρώ ανά MWh.
Αυτό δημιουργεί ένα παράδοξο. Η πυρηνική ενέργεια παρουσιάζεται συχνά ως ένας τρόπος μείωσης του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας και της αστάθειας, αλλά η νέα πυρηνική ενέργεια μπορεί στην πραγματικότητα να θέσει μια σχετικά υψηλή κατώτατη τιμή για δεκαετίες.
Αυτό μπορεί να είναι ακόμα αποδεκτό για την αξιοπιστία και την απαλλαγή από τον άνθρακα.
Παρόλα αυτά δεν είναι μια συνταγή για φθηνή ηλεκτρική ενέργεια στο εγγύς μέλλον.
Οι ΑΠΕ κινούνται με διαφορετική ταχύτητα
Ενώ τα πυρηνικά έργα κινούνται με ταχύτητα μεγάλων έργων, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) κινούνται με ταχύτητα κατασκευής.
Η αιολική και η ηλιακή ενέργεια μπορούν να αναπτυχθούν σε χρόνια αντί για δεκαετίες. Το κόστος έχει μειωθεί δραματικά. Η αποθήκευση κλιμακώνεται ραγδαία. Η επέκταση του δικτύου, αν και εξακολουθεί να είναι πολύ αργή, προχωρά πολύ πιο γρήγορα από οποιοδήποτε χρονοδιάγραμμα κατασκευής πυρηνικής ενέργειας.
Το αποτέλεσμα είναι ότι το ενεργειακό σύστημα εξελίσσεται πολύ πιο γρήγορα από ό,τι μπορεί να κατασκευαστεί η πυρηνική ενέργεια.
Το κόστος ευκαιρίας
Υπάρχει επίσης ένα απλό ερώτημα που τείνει να κάνει τους ανθρώπους να νιώθουν άβολα. Τι άλλο θα μπορούσε να γίνει με 49 δισεκατομμύρια λίρες;
Στα τρέχοντα επίπεδα κόστους, αυτό το είδος κεφαλαίου θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει δεκάδες γιγαβάτ υπεράκτιας αιολικής ενέργειας, παράλληλα με την ηλιακή ενέργεια, την αποθήκευση και την επέκταση του δικτύου.
Η πυρηνική ενέργεια παρέχει σταθερή ισχύ η οποία είναι πολύτιμη. Αλλά η κλίμακα και η ταχύτητα έχουν επίσης σημασία. Στο σημερινό σύστημα, η ταχύτητα είναι συχνά ο πιο αποφασιστικός παράγοντας.
Λύσεις στις κρίσεις τιμών δίνει η Ιβηρική
Η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει ένα θεωρητικό πρόβλημα. Αντιμετωπίζει κρίσεις τιμών σε πραγματικό χρόνο που προκαλούνται από τις παγκόσμιες αγορές ορυκτών καυσίμων.
Το ερώτημα είναι ποιες λύσεις μπορούν να αναπτυχθούν αρκετά γρήγορα, σε κλίμακα, για να μειώσουν την έκθεση.
Εκεί ξεχωρίζουν η ηλεκτροδότηση, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η αποθήκευση και η ενσωμάτωση στο δίκτυο. Μειώνουν το οριακό κόστος. Μειώνουν την εξάρτηση από τα εισαγόμενα καύσιμα.
Χώρες όπως η Ισπανία και η Πορτογαλία, μπορούν να προσφέρουν χαμηλότερες και πιο σταθερές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας ακόμη και σε περιόδους παγκόσμιας αναταραχής.
Συμπέρασμα
Η πυρηνική ενέργεια μπορεί να εξακολουθεί να παίζει ρόλο στο μακροπρόθεσμο ενεργειακό μείγμα της Ευρώπης. Αλλά δεν αποτελεί βραχυπρόθεσμη ασπίδα κατά της αστάθειας και δεν αποτελεί εργαλείο μείωσης του κόστους με τον τρόπο που συχνά παρουσιάζεται.
Στην ενέργεια, ο χρόνος δεν είναι λεπτομέρεια, αλλά στρατηγική. Οι τεχνολογίες που κινούνται ταχύτερα είναι αυτές που κάνουν τα περισσότερα για να προστατεύσουν την Ευρώπη από τους κραδασμούς που δεν μπορεί να ελέγξει.
www.worldenergynews.gr
