Η εκρηκτική άνοδος των τιμών των καυσίμων αεροσκαφών έχει πλήξει την κερδοφορία των αεροπορικών εταιρειών, οι οποίες προχωρούν σε αυξήσεις ναύλων και καθηλώσεις πτήσεων προκειμένου να περιορίσουν τις επιπτώσεις από τον πόλεμο στο Ιράν, που μέσα σε έναν μήνα έχει υπερδιπλασιάσει το κόστος των αεροπορικών καυσίμων.
Οι προμήθειες πετρελαίου και καυσίμων αεροπορίας βρίσκονται υπό πίεση, καθώς αργό και πετρελαϊκά προϊόντα παραμένουν εγκλωβισμένα στα Στενά του Ορμούζ, αναγκάζοντας τα ασιατικά διυλιστήρια να μειώσουν την παραγωγή και τις χώρες της Ασίας να περιορίσουν ή και να απαγορεύσουν τις εξαγωγές για να διασφαλίσουν την εγχώρια επάρκεια.
Η αγορά προϊόντων πετρελαίου δέχεται εντονότερες πιέσεις σε σχέση με την αγορά αργού, καθώς ο πόλεμος έχει διαταράξει την εφοδιαστική αλυσίδα, εκτοξεύοντας τα περιθώρια των καυσίμων αεροσκαφών και του ντίζελ έναντι του Brent σε πρωτοφανή επίπεδα.
Η μεγαλύτερη ένταση καταγράφεται στα καύσιμα αεροσκαφών, με τις τιμές και τα περιθώρια να στέλνουν σαφές μήνυμα για σημαντική επιβάρυνση τόσο των αεροπορικών εταιρειών όσο και των καταναλωτών το επόμενο διάστημα.
Οι ιδιαιτερότητες στην παραγωγή και αποθήκευση των καυσίμων αεροσκαφών, σε σύγκριση με άλλα προϊόντα, καθιστούν την αγορά κηροζίνης ιδιαίτερα ευάλωτη στις μεγάλες διαταραχές της φυσικής προσφοράς που καταγράφονται τις τελευταίες εβδομάδες, σύμφωνα με αναλυτές.
Τα καύσιμα αεροσκαφών αποτελούν το πιο πιεσμένο προϊόν στην αγορά, σημειώνει η αναλύτρια της Sparta Commodities Τζουν Γκο, επισημαίνοντας ότι απαιτούν εξειδικευμένες υποδομές αποθήκευσης και διατηρούνται σε περιορισμένες ποσότητες παγκοσμίως, σε αντίθεση με προϊόντα όπως το ντίζελ και η βενζίνη.
Λόγω αυτών των περιορισμών, η προσφορά καυσίμων αεροσκαφών ήταν η πρώτη που επλήγη, με τις εταιρείες να μην έχουν εναλλακτικές παραγωγής ή στρατηγικά αποθέματα, οδηγούμενες ακόμη και σε περιορισμό της ζήτησης, καθώς οι τιμές έχουν διπλασιαστεί.
Ακόμη και αν τα Στενά του Ορμούζ άνοιγαν άμεσα και πλήρως, η παγκόσμια παραγωγή και οι αλυσίδες διύλισης θα χρειάζονταν τρεις έως έξι μήνες για να επανέλθουν στα προπολεμικά επίπεδα.
Σύμφωνα με το Oil Price, οι επιπτώσεις έχουν ήδη καταγραφεί και η επιστροφή σε μια μορφή κανονικότητας θα απαιτήσει μήνες, ενώ μέχρι τότε τα πιο πιεσμένα καύσιμα, όπως το αεροπορικό καύσιμο και το ντίζελ, αναμένεται να δεχθούν ακόμη μεγαλύτερη πίεση, καθώς η Ασία μειώνει την παραγωγή και τις εξαγωγές και τα διαθέσιμα αποθέματα εξαντλούνται.
Μια παγκόσμια έλλειψη καυσίμων αεροσκαφών διαμορφώνεται χωρίς σαφή μηχανισμό αποκλιμάκωσης, με την αγορά να δείχνει πραγματική στενότητα προσφοράς και περιορισμένη δυνατότητα εξισορρόπησης, καθώς βασικές εμπορικές ροές προς την Ευρώπη και το Λος Άντζελες έχουν διακοπεί, ενώ και τα αποθέματα στις ΗΠΑ βρίσκονται ήδη υπό πίεση.
Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, επισημαίνει ότι τα καύσιμα αεροσκαφών και το ντίζελ είναι σήμερα τα πιο πιεσμένα προϊόντα στις διεθνείς αγορές, προειδοποιώντας ότι η έλλειψη θα πλήξει σύντομα και την Ευρώπη μετά την Ασία.
Η κρίση στην προμήθεια καυσίμων αεροσκαφών έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τις αεροπορικές εταιρείες της Ασίας και του Ειρηνικού, ενώ αυξανόμενη πίεση δέχονται και οι ευρωπαϊκοί αερομεταφορείς.
Η αυστραλιανή Qantas προχώρησε από τις αρχές Μαρτίου σε αυξήσεις διεθνών ναύλων, ενώ η Korean Air λειτουργεί πλέον σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης λόγω του εκρηκτικού κόστους.
Τα καύσιμα αποτελούν τη μεγαλύτερη δαπάνη για τις αεροπορικές εταιρείες και οι πιο επιβαρυντικές περίοδοι είναι εκείνες κατά τις οποίες οι τιμές αυξάνονται ραγδαία, χωρίς να υπάρχει χρόνος προσαρμογής της στρατηγικής, σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση Αερομεταφορών.
Ήδη εταιρείες στην Ασία καθηλώνουν πτήσεις, ενώ στην Ευρώπη εντείνονται οι ανησυχίες για πραγματική έλλειψη καυσίμων από τον Μάιο και μετά.
Η Ryanair δηλώνει ότι δεν αναμένει άμεσες διαταραχές πριν από τις αρχές Μαΐου, ωστόσο προειδοποιεί για αυξημένο κίνδυνο ελλείψεων το δίμηνο Μαΐου – Ιουνίου εάν συνεχιστεί ο πόλεμος, παρά το γεγονός ότι έχει αντισταθμίσει το μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της σε καύσιμα.
Την ίδια στιγμή, ο όμιλος Lufthansa επεξεργάζεται σχέδια διαχείρισης κρίσης και εξετάζει το ενδεχόμενο να καθηλώσει περίπου το 5% του στόλου του, δηλαδή περίπου 40 αεροσκάφη.
Οι προοπτικές δείχνουν περαιτέρω επιδείνωση τις επόμενες εβδομάδες, ενώ ακόμη και σε περίπτωση άμεσης αποκλιμάκωσης, η επιστροφή σε κανονικούς ρυθμούς στην αγορά πετρελαίου και καυσίμων θα απαιτήσει σημαντικό χρόνο, με την αγορά να αναμένεται να παραμείνει υπό αυξανόμενη πίεση.
www.worldenergynews.gr
