Εγκρίθηκε από τη ΡΑΑΕΥ το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2025–2034 του ΑΔΜΗΕ, με τον συνολικό προϋπολογισμό να ξεπερνά πλέον τα 7,5 δισ. ευρώ, μετά τις αναθεωρήσεις κόστους σε σειρά έργων.
Οι αυξήσεις στους προϋπολογισμούς αποδίδονται τόσο στην άνοδο του κόστους υλοποίησης μεγάλων ενεργειακών υποδομών όσο και στην ανάγκη επικαιροποίησης των αρχικών εκτιμήσεων. Συνολικά, ο Διαχειριστής ζήτησε αναθεώρηση προϋπολογισμού για 50 έργα, οι οποίες εγκρίθηκαν από την Αρχή, ανεβάζοντας το συνολικό ύψος του δεκαετούς επενδυτικού προγράμματος πάνω από τα 7,5 δισ. ευρώ.
Στην κορυφή των αναθεωρήσεων βρίσκεται η διασύνδεση των Δωδεκανήσων. Το έργο περιλαμβάνει τη διασύνδεση του Συστήματος με την Κω μέσω του ΚΥΤ Κορίνθου, καθώς και τις γραμμές Κω–Ρόδος και Ρόδος–Κάρπαθος. Στο συνολικό έργο περιλαμβάνονται επίσης οι διασυνδέσεις Πάτμου, Σύμης και Αρκιών στη Μέση Τάση, που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του ΔΕΔΔΗΕ. Ενώ στο αρχικά υποβληθέν ΔΠΑ το κόστος ανερχόταν σε 2,048 δισ. ευρώ, μετά τις επικαιροποιημένες εκτιμήσεις διαμορφώνεται πλέον στα 2,957 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 931 εκατ. ευρώ.
Σημαντική αύξηση καταγράφεται και στη Δ’ Φάση διασύνδεσης των Κυκλάδων, όπου ο προϋπολογισμός αναθεωρείται στα 523,1 εκατ. ευρώ, από 472 εκατ. ευρώ στο προηγούμενο εγκεκριμένο πρόγραμμα. Η αύξηση, ύψους περίπου 51 εκατ. ευρώ, συνδέεται με τις διαφοροποιήσεις στο κόστος υποβρυχίων και υπόγειων καλωδίων, την ανοδική τάση στις τιμές της αγοράς, αλλά και τις αυξημένες απαιτήσεις προστασίας των καλωδίων, όπως προέκυψαν από τις σχετικές μελέτες βυθού.
Αντίστοιχα, η διασύνδεση των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου εμφανίζει αναθεωρημένο κόστος 1,425 δισ. ευρώ, από 1,2455 δισ. ευρώ που είχε προβλεφθεί στο αρχικά υποβληθέν ΔΠΑ. Το έργο περιλαμβάνει τη διασύνδεση της Λήμνου μέσω του ΚΥΤ Νέας Σάντας και της Σκύρου μέσω του ΚΥ Αλιβερίου, καθώς και τις διασυνδέσεις Λήμνου–Λέσβου, Λέσβου–Χίου, Χίου–Σάμου, Σάμου–Κω και Λέσβου–Σκύρου. Η αύξηση του κόστους ανέρχεται σε 216,5 εκατ. ευρώ.
Ποια έργα δεν εγκρίθηκαν και γιατί
Παρά την έγκριση του βασικού κορμού του προγράμματος, η ΡΑΑΕΥ δεν ενέκρινε σειρά έργων, ζητώντας την επανυποβολή τους με πληρέστερη τεκμηρίωση.
Μεταξύ αυτών είναι το ΚΥΤ Λαμίας και η σύνδεσή του με το Σύστημα 400 kV, καθώς και η σύνδεσή του με το Σύστημα 150 kV. Τα έργα δεν εγκρίθηκαν καθώς δεν πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης στο ΔΠΑ, λόγω μη υποβολής των απαιτούμενων μελετών κόστους–οφέλους, μη επαρκώς τεκμηριωμένης κατάτμησης, ελλιπούς τεκμηρίωσης σκοπιμότητας και απουσίας λεπτομερούς κοστολογικής εκτίμησης.
Για τους ίδιους λόγους δεν εγκρίθηκαν και τα έργα που αφορούν το ΚΥΤ Μεσογείων και τη σύνδεσή του τόσο με το Σύστημα 400 kV όσο και με το Σύστημα 150 kV. Η ΡΑΑΕΥ επισημαίνει ότι η σκοπιμότητα των έργων αξιολογείται κατ’ αρχάς θετικά, ωστόσο τέτοιου τύπου νέα ΚΥΤ και οι συνδέσεις τους πρέπει να παρουσιάζονται ενιαία στο ΔΠΑ και να αξιολογούνται ως ένα έργο. Εφόσον το κόστος υπερβαίνει τα 50 εκατ. ευρώ, απαιτείται και μελέτη κόστους–οφέλους. Για τον λόγο αυτό, η Αρχή ζήτησε από τον ΑΔΜΗΕ να συγχωνεύσει τα συγκεκριμένα έργα και να τα υποβάλει εκ νέου στο επόμενο ΔΠΑ.
Δεν εγκρίθηκαν επίσης δύο έργα που αφορούσαν κτηριακές ανακαινίσεις και αναβαθμίσεις σε υποσταθμούς, ΚΥΤ και κτήρια διοίκησης. Η ΡΑΑΕΥ έκρινε ότι, λόγω του σημαντικού κόστους και της ελλιπούς τεκμηρίωσης σκοπιμότητας, απαιτείται αναλυτικότερη παρουσίαση και κοστολογική ανάλυση ανά υποέργο.
Τέλος, εκτός έμεινε και το έργο για νέες υποδομές κάλυψης στεγαστικών και αποθηκευτικών αναγκών του ΑΔΜΗΕ, με εκτιμώμενο κόστος 127,2 εκατ. ευρώ και ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2030. Η ΡΑΑΕΥ δεν το ενέκρινε, επικαλούμενη το ιδιαίτερα υψηλό κόστος και την ασαφή τεκμηρίωση, καλώντας τον Διαχειριστή να επανέλθει με ειδική αιτιολόγηση και αναλυτική κοστολόγηση σε επόμενο σχέδιο ΔΠΑ.
Συγκεκριμένα, το έργο με κωδικό ΔΠΑ 25.3 δεν εγκρίθηκε ως έργο ενίσχυσης του συστήματος, καθώς κρίθηκε ότι εμπίπτει στην κατηγορία έργων επέκτασης για τη σύνδεση χρηστών και όχι στον βασικό σχεδιασμό του ΕΣΜΗΕ . Η απόφαση αυτή υπογραμμίζει τη σημασία της σωστής κατηγοριοποίησης των έργων και την ανάγκη να διαχωρίζονται οι επενδύσεις στρατηγικής σημασίας από εκείνες που εξυπηρετούν επιμέρους ανάγκες.
Επιπλέον, δεν εγκρίθηκαν τα έργα πιλοτικών σταθμών αποθήκευσης στους υποσταθμούς Θήβας και Νάξου, τα οποία ανήκαν στην ομάδα έργων 22.1 . Η απόρριψη αυτών των έργων συνδέεται κυρίως με την έλλειψη επαρκούς τεκμηρίωσης και ωριμότητας, καθώς η ΡΑΑΕΥ έκρινε ότι δεν υπάρχουν ακόμη τα απαραίτητα στοιχεία για την ένταξή τους στο βασικό πρόγραμμα ανάπτυξης.
Τέλος, μια σειρά έργων, κυρίως διεθνών διασυνδέσεων ή έργων τρίτων φορέων, δεν εγκρίθηκαν στο πλαίσιο του ΔΠΑ, αλλά καταγράφηκαν ως έργα που ενδέχεται να επηρεάσουν μελλοντικά το σύστημα . Η επιλογή αυτή επιτρέπει την παρακολούθηση της εξέλιξής τους χωρίς να δεσμεύεται το πρόγραμμα σε επενδύσεις που δεν έχουν ακόμη ωριμάσει επαρκώς.
Οι απορρίψεις αυτές δεν αποτελούν απλώς περικοπές, αλλά μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για την ενίσχυση της αξιοπιστίας του προγράμματος. Η ΡΑΑΕΥ θέτει σαφείς προϋποθέσεις για την ένταξη έργων, δίνοντας έμφαση στην τεχνική επάρκεια, την οικονομική τεκμηρίωση και τη συνολική συμβολή τους στο σύστημα. Με αυτόν τον τρόπο, το εγκεκριμένο 10ετές δεν είναι μόνο ένα επενδυτικό σχέδιο, αλλά και ένα εργαλείο ορθολογικής ανάπτυξης του ενεργειακού συστήματος της χώρας.
www.worldenergynews.gr
