Περισσότερα από 120 GW αναμενόμενων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας διατρέχουν κίνδυνο λόγω της «ανεπαρκούς χωρητικότητας του δικτύου» της Ευρώπης προειδοποιεί το think tank Ember
Η μεγάλη άνοδος της ηλιακής και αιολικής ενέργειας έχει οδηγήσει στην απότομη αύξηση των αρνητικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη , ένα φαινόμενο που στην πραγματικότητα να αποθαρρύνει τις επενδύσεις σε ΑΠΕ σύμφωνα με το euronews.
Σύμφωνα με την Montel, οι αρνητικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ιβηρική Χερσόνησο έφτασαν σε νέο ιστορικό υψηλό το τρίμηνο του 2026. Εδώ είναι που η χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας πέφτει κάτω από το μηδέν λόγω της υπεροχής της προσφοράς από τη ζήτηση.
Η Ισπανία επλήγη περισσότερο, καταγράφοντας 397 ώρες αρνητικών τιμών μεταξύ Ιανουαρίου και Μαρτίου, μια σημαντική αύξηση σε σύγκριση με τις 48 ώρες που καταγράφηκαν την ίδια περίοδο του 2025, ενώ η Πορτογαλία έφτασε τις 222 ώρες τιμών υπό το μηδέν κατά την ίδια περίοδο.
Ανάλυση του Bloomberg, χρησιμοποιώντας δεδομένα από την Epex Spot SE, διαπίστωσε ότι στη Γαλλία, ο αριθμός των ωρών με τιμές υπό το μηδέν σχεδόν διπλασιάστηκε φέτος σε σύγκριση με το 2025, ενώ η Γερμανία έχει επίσης σημειώσει αύξηση 50%.
Οι περισσότερες από τις αρνητικές τιμές καταγράφηκαν τον Απρίλιο, λόγω της αύξησης της ηλιακής παραγωγής λόγω μεγαλύτερων περιόδων ηλιακής ακτινοβολίας. Οι θυελλώδεις συνθήκες που σαρώνουν την Ευρώπη έχουν επίσης ενισχύσει την παραγωγή αιολικής ενέργειας, πράγμα που σημαίνει ότι παράγεται περισσότερη ενέργεια από ό,τι χρειάζεται.
Η ισπανική εταιρεία συμβούλων AleaSoft Energy Forecasting διαπίστωσε ότι η Γερμανία κατέγραψε τη χαμηλότερη ημερήσια μέση τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στα -€16,34 MWh στις 5 Απριλίου. Την ίδια ημέρα, η γαλλική αγορά κατέγραψε αρνητική ημερήσια μέση τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στα -€3,56 MWh, ενώ το Βέλγιο κατέγραψε μέσο όρο 0,05 MWh.
Οι βρετανικές, οι σκανδιναβικές και οι ολλανδικές αγορές κατέγραψαν τους χαμηλότερους ημερήσιους μέσους όρους τους από τον Οκτώβριο του 2025, στα 6,85 €, 7,61 € και 14,46 € MWh, αντίστοιχα.
Ενώ οι αρνητικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να ακούγονται σαν μια ευπρόσδεκτη ανακούφιση εν μέσω της αυξανόμενης ενεργειακής δαπάνης, αυτό το αυξανόμενο φαινόμενο δεν θα μειώσει στην πραγματικότητα τους λογαριασμούς σας.
Γιατί συμβαίνουν αρνητικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας
Οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας γίνονται αρνητικές όταν η προσφορά υπερβαίνει τη ζήτηση. Στην αγορά της επόμενης ημέρας στην Ευρώπη, οι παραγωγοί ενέργειας υποβάλλουν προσφορές λέγοντας πόση ηλεκτρική ενέργεια θα πουλήσουν σε ποια τιμή. Κανονικά, η τιμή αυτή είναι θετική.
Ωστόσο, καθώς μπαίνουμε στην άνοιξη και οι μέρες μεγαλώνουν, οι ιδανικές καιρικές συνθήκες μπορούν να ενισχύσουν δραστικά την ηλιακή και αιολική παραγωγή - πράγμα που σημαίνει ότι παράγεται περισσότερη ενέργεια από όση χρειάζεται. Αυτό μπορεί συχνά να συμβεί τις αργίες, όταν οι άνθρωποι είναι πιο πιθανό να χρησιμοποιούν λιγότερη ενέργεια από ό,τι κανονικά.
Οι παραγωγοί μπορούν να υποτιμήσουν ο ένας τον άλλον, με βάση το κόστος λειτουργίας και επανεκκίνησης, για να αποφύγουν την απενεργοποίηση (περικοπή). Αυτό συμβαίνει επειδή είτε εξακολουθούν να κερδίζουν χρήματα μέσω επιδοτήσεων/συμβάσεων είτε επειδή θα χάσουν περισσότερα χρήματα μέσω περικοπών.
Πέρυσι, για παράδειγμα, η Βρετανία σπατάλησε το εντυπωσιακό ποσό των 1,47 δισ. λιρών (περίπου 1,67 δισ.ευρώ) απενεργοποιώντας ανεμογεννήτριες και πληρώνοντας εργοστάσια φυσικού αερίου για να τα θέσουν σε λειτουργία.
Πώς μπορεί η Ευρώπη να σταματήσει την αρνητική τιμολόγηση
Η επίλυση του προβλήματος της αρνητικής τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας δεν είναι εύκολη. Το ξεπερασμένο ενεργειακό δίκτυο της Ευρώπης δεν σχεδιάστηκε ποτέ για την άνθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και αντ' αυτού έχει σχεδιαστεί για κεντρικά τοποθετημένες μονάδες. Αυτό σημαίνει ότι η αιολική και η ηλιακή ενέργεια - οι οποίες τείνουν να βρίσκονται σε απομακρυσμένες περιοχές - συχνά δεν μπορούν να φτάσουν εκεί που χρειάζονται, όπως σπίτια και γραφεία.
Ενώ οι επενδύσεις στο δίκτυο στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί κατά 47% τα τελευταία πέντε χρόνια σε περίπου 70 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι εξακολουθούν να μην ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις.
Μια πρόσφατη έκθεση του ενεργειακού think tank Ember προειδοποιεί ότι περισσότερα από 120 GW αναμενόμενων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας διατρέχουν κίνδυνο λόγω της «ανεπαρκούς χωρητικότητας του δικτύου» της Ευρώπης. Αυτό περιλαμβάνει 16 GW εγκαταστάσεων ηλιακής ενέργειας σε στέγες, επηρεάζοντας περισσότερα από 1,5 εκατομμύριο νοικοκυριά σε όλη την Ευρώπη.
Η δωρεάν ή με έκπτωση προσφορά ενέργειας είναι ένας άλλος τρόπος αντιμετώπισης των αρνητικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, ένα κίνητρο που ήδη εξετάζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ο Greg Jackson, Διευθύνων Σύμβουλος της Octopus Energy, η οποία εδώ και καιρό πιέζει για μεταρρυθμίσεις για την παροχή φθηνότερης ενέργειας αντί για τον περιορισμό της αιολικής ενέργειας, λέει ότι τέτοιες πρωτοβουλίες θα πρέπει να γίνουν μόνιμες για να πειστούν οι καταναλωτές να επενδύσουν στην ηλεκτροδότηση.
Λύση η αποθήκευση σε μπαταρίες
Το κύριο ζήτημα γύρω από τις αρνητικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας είναι ότι η πλεονάζουσα ηλεκτρική ενέργεια είναι δύσκολο να αποθηκευτεί. Αυτό έχει οδηγήσει σε εκκλήσεις για την ενίσχυση των συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας από μπαταρίες (BESS) της Ευρώπης.
Πέρυσι, η ΕΕ εγκατέστησε 27,1 GWh νέων BESS – σηματοδοτώντας 12 συνεχόμενα χρόνια ρεκόρ ανάπτυξης.
Σύμφωνα με έκθεση της Solar Power Europe του 2026, παρά την δεκαπλάσια επέκταση του στόλου μπαταριών της ΕΕ από το 2021, φτάνοντας σήμερα τις 77 GWh, η Ευρώπη παραμένει «μακριά από το σημείο που πρέπει να βρίσκεται».
Για να επιτύχει τους στόχους της για το 2030, η ΕΕ πρέπει να επαναλάβει την δεκαπλάσια ανάπτυξή της για άλλη μια φορά – κλιμακώνοντας την αποθήκευση σε μπαταρίες προς τις 750 GWh μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.
Πέντε αγορές της ΕΕ παρέδωσαν περισσότερο από το 60% της συνολικής νέας χωρητικότητας BESS το 2025, με τη Γερμανία και την Ιταλία να ηγούνται της κούρσας. Η Βουλγαρία έγινε η ταχύτερα αναπτυσσόμενη αγορά, σκαρφαλώνοντας στην τρίτη θέση, ακολουθούμενη από την Ολλανδία και την Ισπανία.
www.worldenergynews.gr
