Την επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού ως βασικό εργαλείο για τη μείωση των τιμών ενέργειας, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και τη θωράκιση της Ευρώπης απέναντι στις γεωπολιτικές κρίσεις έθεσε ο Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ Νταν Γιόρκενσεν, προαναγγέλλοντας σειρά παρεμβάσεων που αναμένεται να παρουσιαστούν μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
Από το Ελσίνκι, στο περιθώριο της ετήσιας συνόδου της Eurelectric, ο Ευρωπαίος Επίτροπος αποκάλυψε ότι η Κομισιόν ετοιμάζει ολοκληρωμένο σχέδιο εξηλεκτρισμού για τις μεταφορές, τα κτίρια και τη βιομηχανία, ενώ παράλληλα εξέφρασε αισιοδοξία ότι το πολυαναμενόμενο πακέτο για τα ευρωπαϊκά δίκτυα θα λάβει πολιτική στήριξη στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας στις 26 Ιουνίου.
Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο δημιουργίας «Τράπεζας Εξηλεκτρισμού» για τη χρηματοδότηση των αναγκαίων επενδύσεων, επιβεβαίωσε ότι η Κομισιόν επεξεργάζεται υποχρεωτικό πλαίσιο βιωσιμότητας για τα data centers και κάλεσε τα κράτη-μέλη να επανεξετάσουν τη φορολογία στην ηλεκτρική ενέργεια, υποστηρίζοντας ότι σε αρκετές περιπτώσεις λειτουργεί ανασταλτικά για τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα.
«Φύγετε από το φυσικό αέριο»
Το κεντρικό μήνυμα του Επιτρόπου ήταν ότι η Ευρώπη πρέπει να επιταχύνει την απεξάρτησή της από το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο, καθώς οι πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή αποδεικνύουν, όπως είπε, ότι η ενεργειακή ασφάλεια εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από γεωπολιτικούς παράγοντες.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η κρίση στον Περσικό Κόλπο επιβαρύνει σήμερα την Ευρώπη με περίπου 600 εκατ. ευρώ ημερησίως σε πρόσθετο ενεργειακό κόστος, αναδεικνύοντας τη διαχρονική ευαλωτότητα που δημιουργεί η εξάρτηση από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Παρότι η ΕΕ έχει περιορίσει σημαντικά την εξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο μετά το 2022 και έχει μειώσει τη συνολική κατανάλωση αερίου κατά περίπου 20%, ο κ. Γιόρκενσεν εκτίμησε ότι η σημερινή κρίση είναι ενδεχομένως πιο σύνθετη, καθώς επηρεάζει ταυτόχρονα τις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου σε παγκόσμια κλίμακα.
«Πρέπει να αντικαταστήσουμε τα μαύρα μόρια με πράσινα ηλεκτρόνια», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας τον εξηλεκτρισμό ως τον πυρήνα της νέας ευρωπαϊκής ενεργειακής στρατηγικής.
Στο επίκεντρο τα δίκτυα
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο Επίτροπος στο ευρωπαϊκό πακέτο για τα δίκτυα, το οποίο θεωρείται κρίσιμο για την υλοποίηση των στόχων εξηλεκτρισμού.
Όπως εξήγησε, χωρίς σημαντική επέκταση και καλύτερη αξιοποίηση των δικτύων μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, η ενεργειακή μετάβαση κινδυνεύει να επιβραδυνθεί ή ακόμη και να ανακοπεί.
Το πακέτο θα περιλαμβάνει μέτρα επιτάχυνσης των αδειοδοτήσεων για δίκτυα, έργα ΑΠΕ και υποδομές αποθήκευσης, με στόχο η αδειοδοτική διαδικασία να περιοριστεί από τα πέντε ή και δέκα χρόνια που απαιτούνται σήμερα σε περίπου έξι μήνες για τις συνήθεις περιπτώσεις και έως δύο χρόνια για πιο σύνθετα έργα.
Ο ίδιος χρησιμοποίησε μια χαρακτηριστική παρομοίωση για να περιγράψει το έλλειμμα υποδομών στην Ευρώπη: «Είναι σαν να χρειαζόμαστε 200 δρόμους για να συνδέσουμε την ήπειρο, να διαθέτουμε μόνο 100 και να χρησιμοποιούμε τους μισούς από αυτούς».
Διασυνδέσεις και ΑΠΕ μειώνουν τις τιμές
Ο Νταν Γιόρκενσεν συνέδεσε ευθέως τη μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας με δύο παράγοντες: την αυξημένη διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και την ενίσχυση των διασυνοριακών διασυνδέσεων.
Όπως ανέφερε, οι χώρες που διαθέτουν υψηλή συμμετοχή ΑΠΕ στο ενεργειακό τους μίγμα και παράλληλα ισχυρές διασυνδέσεις με γειτονικές αγορές εμφανίζουν σταθερά χαμηλότερες τιμές ηλεκτρισμού.
Σχολιάζοντας τις επιφυλάξεις που έχουν διατυπώσει χώρες όπως η Σουηδία για τις επιπτώσεις των διασυνδέσεων στις εγχώριες αγορές, εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι θα υπάρξει συμβιβαστική λύση ενόψει της συνεδρίασης του Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας στις 26 Ιουνίου.
Σχέδιο εξηλεκτρισμού και πιθανή «Τράπεζα Εξηλεκτρισμού»
Στο μέτωπο του εξηλεκτρισμού, η Κομισιόν αναμένεται να παρουσιάσει συγκεκριμένους στόχους και παρεμβάσεις που θα αφορούν τις μεταφορές, τα κτίρια και τη βιομηχανία.
Στις μεταφορές, η έμφαση θα δοθεί στην ταχύτερη διείσδυση των ηλεκτρικών οχημάτων, ενώ στα κτίρια προτεραιότητα θα αποτελέσει η αντικατάσταση των συστημάτων θέρμανσης που βασίζονται σε φυσικό αέριο ή πετρέλαιο με αντλίες θερμότητας και άλλες ηλεκτρικές τεχνολογίες.
Αντίστοιχα, στη βιομηχανία στόχος είναι η επιτάχυνση της μετάβασης σε ηλεκτροδοτούμενες παραγωγικές διαδικασίες, σε τομείς όπου η χρήση ορυκτών καυσίμων παραμένει κυρίαρχη.
Αναφορικά με την πρόταση της Eurelectric για τη δημιουργία «Τράπεζας Εξηλεκτρισμού», ο Επίτροπος επιβεβαίωσε ότι εξετάζεται από την Επιτροπή, επισημαίνοντας ωστόσο ότι προτεραιότητα παραμένει η άρση των κανονιστικών και επενδυτικών εμποδίων που καθυστερούν σήμερα τα σχετικά έργα.
Ανησυχία για το φθινόπωρο
Σε ό,τι αφορά τις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή, ο κ. Γιόρκενσεν εμφανίστηκε καθησυχαστικός για τη θερινή περίοδο, εκτιμώντας ότι δεν διαφαίνεται άμεσο πρόβλημα ασφάλειας εφοδιασμού.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι εάν η κατάσταση παραμείνει αμετάβλητη μετά το καλοκαίρι, οι κίνδυνοι για την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας θα αυξηθούν σημαντικά.
Η Κομισιόν παρακολουθεί ήδη στενά τις εξελίξεις, ενώ εξετάζονται και πιθανοί μηχανισμοί κοινής ευρωπαϊκής παρέμβασης σε περίπτωση που προκύψουν προβλήματα εφοδιασμού.
Υποχρεωτικοί κανόνες για τα data centers
Ένα ακόμη μέτωπο πολιτικής που προωθεί η Επιτροπή αφορά τα data centers, των οποίων η ενεργειακή κατανάλωση αναμένεται να αυξηθεί κατακόρυφα τα επόμενα χρόνια λόγω της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης και των ψηφιακών υπηρεσιών.
Ο Επίτροπος αποκάλυψε ότι η Κομισιόν προετοιμάζει υποχρεωτικό πλαίσιο κανόνων που θα καθορίζει πρότυπα ενεργειακής απόδοσης και βιωσιμότητας, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας αλλά και τη χρήση υδάτινων πόρων.
Στόχος είναι η Ευρώπη να διατηρήσει την ψηφιακή της ανταγωνιστικότητα, αποφεύγοντας παράλληλα κοινωνικές αντιδράσεις που θα μπορούσαν να επιβραδύνουν την ανάπτυξη νέων υποδομών.
Σταθερή γραμμή για το μεθάνιο
Τέλος, ο Ευρωπαίος Επίτροπος ξεκαθάρισε ότι η ΕΕ δεν προτίθεται να χαλαρώσει τον κανονισμό για τις εκπομπές μεθανίου, παρά τις πιέσεις που δέχεται από ορισμένα κράτη-μέλη και βασικούς προμηθευτές ενέργειας.
Όπως είπε, η Επιτροπή είναι πρόθυμη να διευκολύνει την εφαρμογή του πλαισίου όπου υπάρχουν τεχνικές δυσκολίες, χωρίς όμως να υποχωρήσει από τους περιβαλλοντικούς στόχους που έχουν τεθεί.
Ο ίδιος χαρακτήρισε το πακέτο εξηλεκτρισμού ως μία από τις σημαντικότερες πρωτοβουλίες της παρούσας ευρωπαϊκής θητείας, συνδέοντάς το άμεσα με τη μείωση των τιμών ενέργειας, την απανθρακοποίηση της οικονομίας και την ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας της Ευρώπης.
www.worldenergynews.gr
