Η πυρηνική ενέργεια βιώνει μια εντυπωσιακή αναβίωση σε ολόκληρη την Ευρώπη, με το κανονιστικό περιβάλλον να μετατοπίζεται αποφασιστικά υπέρ της χάρη στην εκρηκτική αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας από την άνθηση AI και των data centers
Επιπλέον λόγοι για αυτή τη «στροφή» στην πυρηνική ενέργεια είναι οι κλιματικοί στόχοι, οι ασταθείς παγκόσμιες ενεργειακές αγορές και η επείγουσα ανάγκη για διαρθρωτική ενεργειακή ανεξαρτησία.
Πρόκειται για έναν φιλόδοξο κατάλογο στόχων και η πυρηνική ενέργεια ίσως αποτελεί τον ταχύτερο τρόπο για την επίτευξή τους
Η τεράστια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από τους τεχνολογικούς κολοσσούς και τους hyperscalers υπερβαίνει τις παραδοσιακές δυνατότητες των ηλεκτρικών δικτύων στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ.
Τα AI data centers απαιτούν τεράστιες ποσότητες ενέργειας βάσης, με τους διαχειριστές τους να στρέφονται ολοένα και περισσότερο στην πυρηνική ενέργεια ως τη μοναδική αξιόπιστη πηγή ενέργειας μηδενικών εκπομπών άνθρακα που μπορεί να λειτουργεί 24 ώρες το εικοσιτετράωρο χωρίς τα προβλήματα διακοπτόμενης παραγωγής που χαρακτηρίζουν την ηλιακή και την αιολική ενέργεια.
Η αναγέννηση της πυρηνικής ενέργειας στην Ευρώπη οδηγεί επίσης σε αύξηση των συμφωνιών στον κλάδο.
Σύμφωνα με στοιχεία αγοράς που δημοσίευσαν οι White & Case και Mergermarket, ολοκληρώθηκαν συνολικά 25 συναλλαγές το 2025, έναντι 17 το 2024, με τη συνολική αξία των συμφωνιών να ανέρχεται σε 1,5 δισεκατομμύριο δολάρια, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων επτά ετών.
«Η ενεργειακή ασφάλεια στην Ευρώπη δεν αποτελεί πλέον δευτερεύουσα ανησυχία. Οι απαιτήσεις απανθρακοποίησης γίνονται αυστηρότερες και η εκρηκτική αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας που τροφοδοτείται από την τεχνητή νοημοσύνη, ιδιαίτερα από τα data centers, δημιουργεί ένα κενό προσφοράς που απαιτεί αξιόπιστη, χαμηλών εκπομπών άνθρακα και υψηλής ενεργειακής πυκνότητας ενέργεια, την οποία η πυρηνική ενέργεια είναι μοναδικά τοποθετημένη να παρέχει», δήλωσε στο Enlit World η Ximena Vásquez-Maignan, δικηγόρος χρηματοδότησης έργων στη διεθνή δικηγορική εταιρεία White & Case LLP.
Και η δυναμική αυτή δεν δείχνει κανένα σημάδι επιβράδυνσης
«Ήδη το 2026 διαμορφώνεται εξίσου ισχυρό. Ο αριθμός των συμφωνιών ακολουθεί παρόμοια πορεία με το 2025, με δέκα συμφωνίες να έχουν ανακοινωθεί έως τις 8 Ιουνίου. Ωστόσο, η αγορά έχει καταγράψει μια εντυπωσιακή αύξηση στην αξία των συμφωνιών, καθώς αυτές οι δέκα ανέρχονται συνολικά σε 3 δισεκατομμύρια δολάρια, υπερδιπλασιάζοντας ήδη το σύνολο του 2025 και ξεπερνώντας όλα τα ετήσια σύνολα των τελευταίων ετών», ανέφερε η White & Case.
Δεν αποτελεί έκπληξη ότι τα κεφάλαια αρχίζουν να ρέουν σε έναν τομέα που μέχρι πρόσφατα βρισκόταν στο περιθώριο.
Η Κομισιόν επενδύει 330 εκατομμύρια ευρώ στον πυρηνικό τομέα μέσω του Προγράμματος Έρευνας και Κατάρτισης Euratom 2026–2027.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος του ποσού (222 εκατομμύρια ευρώ) θα διατεθεί για τη μετάβαση της πυρηνικής σύντηξης από το εργαστήριο στην εμπορική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ελπίζει να το επιτύχει αυτό μέσω χρηματοδότησης από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Καινοτομίας (EIC), με στόχο τη μείωση του επενδυτικού κινδύνου για ιδιωτικές νεοφυείς επιχειρήσεις και με σημαντικές επενδύσεις στην ανάπτυξη εξειδικευμένου τεχνικού προσωπικού.
Το υπόλοιπο ποσό θα διατεθεί για την ενίσχυση της ασφάλειας των υφιστάμενων πυρηνικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και για τη βελτίωση της μακροχρόνιας λειτουργίας των εγκαταστάσεων και της προστασίας από την ακτινοβολία.
Η Ευρώπη επενδύει επίσης δυναμικά στους Μικρούς Αρθρωτούς Αντιδραστήρες (SMRs) και στους Μικρο-Αρθρωτούς Αντιδραστήρες (MMRs)
Οι μονάδες αυτές είναι φθηνότερες, κατασκευάζονται ταχύτερα και μπορούν να εγκατασταθούν δίπλα σε βιομηχανικά συγκροτήματα ή data centers.
Η ανάπτυξη και εγκατάσταση SMRs υποστηρίζεται πλέον από σημαντικές πολιτικές της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του Net-Zero Industry Act, καθώς και μέσω ερευνητικής χρηματοδότησης από το πρόγραμμα Euratom.
Η συνολική δυναμικότητα SMRs στην Ευρώπη εκτιμάται ότι θα φτάσει έως και τα 53 GW έως το 2050, σχεδόν το ήμισυ της σημερινής πυρηνικής δυναμικότητας της ΕΕ, η οποία ανέρχεται σε 112 GW.
Οι Βρυξέλλες δημιούργησαν την Ευρωπαϊκή Βιομηχανική Συμμαχία για τους Μικρούς Αρθρωτούς Αντιδραστήρες, με στόχο να ενώσουν περισσότερους από 350 ενδιαφερόμενους φορείς, συμπεριλαμβανομένων προγραμματιστών, τελικών χρηστών, ερευνητών και υπευθύνων χάραξης πολιτικής, ώστε να επιταχυνθεί η επίδειξη και η εμπορική ανάπτυξη των SMRs έως το 2030.
Η Συμμαχία έχει εγκρίνει έναν πενταετή οδικό χάρτη που περιγράφει στοχευμένες δράσεις για την αναζωογόνηση της πυρηνικής εφοδιαστικής αλυσίδας, την απλοποίηση των κανονιστικών πλαισίων, την προώθηση ερευνητικών δεξιοτήτων και την κινητοποίηση δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων.
Το διοικητικό συμβούλιο της Συμμαχίας έχει ήδη επιλέξει έναν κατάλογο πολλά υποσχόμενων έργων SMR σε ολόκληρη την Ευρώπη για να ηγηθούν της ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένων τεχνολογιών όπως η Rolls-Royce SMR, η Nuward της EDF και ο ευρωπαϊκός BWRX-300.
Και πρόκειται για έναν κατάλογο που αξίζει να παρακολουθεί κανείς καθώς η ανάπτυξη αυτή αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη δυναμική.
Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές θεωρούν πλέον τις παλαιότερες πολιτικές εγκατάλειψης της πυρηνικής ενέργειας στην ήπειρο ως στρατηγικά σφάλματα.
Περισσότερα από 10 κράτη-μέλη της ΕΕ να συμπεριλαμβάνουν πλέον την πυρηνική ενέργεια στα επικαιροποιημένα ενεργειακά και κλιματικά τους σχέδια
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανατρέπουν με ταχείς ρυθμούς ιστορικές απαγορεύσεις της πυρηνικής ενέργειας και επιταχύνουν νέα κανονιστικά πλαίσια για να ανταποκριθούν στην αυξανόμενη ενεργειακή ζήτηση.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, μια νεοσύστατη Ομάδα Εργασίας Πυρηνικής Ρύθμισης αναμορφώνει το κανονιστικό πλαίσιο προκειμένου να επιταχυνθούν οι εγκρίσεις σχεδίων αντιδραστήρων και να απλοποιηθούν οι διαδικασίες αδειοδότησης.
Η Βόρεια Ουαλία έχει επιλεγεί ως η τοποθεσία του πρώτου SMR του Ηνωμένου Βασιλείου, με την ανάπτυξή του να υποστηρίζεται από επένδυση ύψους 2,5 δισεκατομμυρίων λιρών.
Μετά την επιλογή της από τη Great British Energy (Nuclear) το 2025 ως προτιμώμενου τεχνολογικού εταίρου, η Rolls-Royce SMR έχει εξασφαλίσει σημαντικά διεθνή συμβόλαια, συμπεριλαμβανομένων συμφωνιών πολλών δισεκατομμυρίων λιρών για την κατασκευή SMRs στη Σουηδία.
Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου έχει επίσης αποδεχθεί αιτήσεις για την έναρξη της διαδικασίας Generic Design Assessment (GDA) για προηγμένους αντιδραστήρες, όπως η τεχνολογία Natrium της TerraPower, διασφαλίζοντας την έγκαιρη ενσωμάτωση των βρετανικών αξιολογήσεων ασφάλειας και προστασίας.
Και το Βέλγιο εγκατέλειψε επισήμως το σχέδιο σταδιακής κατάργησης της πυρηνικής ενέργειας
Το ομοσπονδιακό κοινοβούλιο ψήφισε την κατάργηση του νόμου του 2003 για τη σταδιακή έξοδο από την πυρηνική ενέργεια, αναστέλλοντας την απόσυρση των εναπομεινάντων αντιδραστήρων και παρατείνοντας τη λειτουργία των Doel 4 και Tihange 3 έως το 2035, με στόχο επιπλέον δεκαετή παράταση πέραν αυτής της ημερομηνίας.
Η βελγική κυβέρνηση ξεκίνησε επίσης διαπραγματεύσεις για την πλήρη εξαγορά των επτά πυρηνικών αντιδραστήρων της χώρας από τη γαλλική ενεργειακή εταιρεία Engie.
Η κίνηση αυτή αποσκοπεί στην αναστολή της απόσυρσης των μονάδων και στη διασφάλιση του ελέγχου του ενεργειακού εφοδιασμού της χώρας.
Παράλληλα, η ιταλική κυβέρνηση προωθεί νομοθετικές πρωτοβουλίες και σχέδια νόμων-πλαισίων για την επαναφορά της πυρηνικής ενέργειας, παρά τα ιστορικά δημοψηφίσματα που είχαν προηγουμένως απαγορεύσει την τεχνολογία, ενώ τόσο η Γερουσία όσο και η Βουλή των Αντιπροσώπων της Ελβετίας έχουν ψηφίσει υπέρ της άρσης της απαγόρευσης κατασκευής νέων πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής στη χώρα.
www.worldenergynews.gr
