Αν και πολιτική αστάθεια παραμένει ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου για τη λιβυκή πετρελαϊκή βιομηχανία, οι δυτικές ενεργειακές εταιρείες θεωρούν πως το μέγεθος των αποθεμάτων, η υψηλή ποιότητα του λιβυκού αργού και η ανάγκη της Ευρώπης για ασφαλείς και διαφοροποιημένες πηγές ενέργειας καθιστούν τη Λιβύη μία από τις πιο ελκυστικές πετρελαϊκές επενδυτικές ευκαιρίες της επόμενης δεκαετίας.
Σύμφωνα με το OilPrice η Λιβύη αύξησε την παραγωγή αργού πετρελαίου στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 13 ετών, φτάνοντας σχεδόν τα 1,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως (bpd), ενώ στοχεύει να φτάσει τα 2,1 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως μέσα στα επόμενα τρία έως πέντε χρόνια, με τη στήριξη των πιο αισιόδοξων μακροπρόθεσμων προβλέψεων του OPEC για τη ζήτηση πετρελαίου.
Μεγάλες δυτικές ενεργειακές εταιρείες, όπως οι Eni, BP, TotalEnergies, Shell και KBR, επεκτείνουν τις επενδύσεις τους στη Λιβύη.
Ωστόσο, η πολιτική αστάθεια εξακολουθεί να αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για τις φιλοδοξίες της χώρας στον πετρελαϊκό τομέα, καθώς οι διαφωνίες σχετικά με την κατανομή των εσόδων, τη διακυβέρνηση και τις αντιμαχόμενες παρατάξεις συνεχίζουν να αυξάνουν τον κίνδυνο νέων αποκλεισμών των εξαγωγών, παρά την αυξανόμενη ξένη επενδυτική δραστηριότητα.
Την ίδια περίπου περίοδο που ο OPEC αναθεώρησε προς τα πάνω, για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, τις μακροπρόθεσμες προβλέψεις του για τη ζήτηση πετρελαίου — εκτιμώντας πλέον ότι η παγκόσμια κατανάλωση θα αυξηθεί κατά 19 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως (18%) έως το 2050 — η κρατική Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου της Λιβύης (NOC) ανακοίνωσε ότι η παραγωγή πετρελαίου της χώρας βρίσκεται πλέον στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δεκατριών ετών.
Η σημερινή παραγωγή των 1,487 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως απέχει ελάχιστα από τον βραχυπρόθεσμο στόχο της NOC για 1,5 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως, γεγονός που ανοίγει τον δρόμο για την επίτευξη του στρατηγικού στόχου των 2,1 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως μέσα στα επόμενα τρία έως πέντε χρόνια.
Ο βασικός λόγος που οδήγησε τον OPEC στην τελευταία αναθεώρηση των προβλέψεών του — δηλαδή η αυξανόμενη προτεραιότητα που δίνουν οι κυβερνήσεις στην ενεργειακή ασφάλεια, αντί στην επιθετική απεξάρτηση από τους υδρογονάνθρακες — αποτελεί επίσης σημαντικό παράγοντα για την αύξηση των ξένων επενδύσεων και των νέων πετρελαϊκών έργων στη Λιβύη, ιδιαίτερα από δυτικές εταιρείες.
Από την έναρξη του πολέμου Ρωσίας–Ουκρανίας στις 24 Φεβρουαρίου 2022, οι δυτικές χώρες αναζητούν εντατικά νέες πηγές πετρελαίου και φυσικού αερίου σε ολόκληρο τον κόσμο, προκειμένου να καλύψουν τις απώλειες που προκάλεσαν οι κυρώσεις στις ρωσικές ενεργειακές εξαγωγές.
Το ερώτημα, λοιπόν, είναι κατά πόσο ο μακροπρόθεσμος στόχος της Λιβύης για παραγωγή 2,1 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως είναι ρεαλιστικός.
Από γεωλογική άποψη, δεν υπάρχει ουσιαστικό εμπόδιο που να αποτρέπει τη Λιβύη από το να επιτύχει ακόμη υψηλότερα επίπεδα παραγωγής.
Η χώρα διαθέτει περίπου 48 δισεκατομμύρια βαρέλια βεβαιωμένων αποθεμάτων αργού πετρελαίου, τα μεγαλύτερα στην Αφρική. Πριν από την ανατροπή του Μουαμάρ Καντάφι το 2011, η Λιβύη παρήγαγε χωρίς ιδιαίτερες δυσκολίες περίπου 1,65 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως υψηλής ποιότητας, ελαφρού και χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο αργού πετρελαίου.
Οι σημαντικότερες ποικιλίες, Es Sider και Sharara, ήταν ιδιαίτερα περιζήτητες στις αγορές της Μεσογείου και της βορειοδυτικής Ευρώπης, χάρη στις υψηλές αποδόσεις τους στην παραγωγή βενζίνης και μεσαίων αποσταγμάτων.
Η παραγωγή ακολουθούσε ήδη ανοδική πορεία, αυξανόμενη από περίπου 1,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το 2000, αν και παρέμενε σημαντικά χαμηλότερη από τα επίπεδα άνω των 3 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως που είχαν επιτευχθεί στα τέλη της δεκαετίας του 1960.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι η NOC είχε ήδη καταρτίσει, πριν από το 2011, σχέδια εφαρμογής τεχνικών Ενισχυμένης Ανάκτησης Πετρελαίου (Enhanced Oil Recovery - EOR) στα ώριμα κοιτάσματα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, οι τεχνικές αυτές θα μπορούσαν να αυξήσουν την παραγωγική δυναμικότητα κατά περίπου 775.000 βαρέλια ημερησίως, μια πρόβλεψη που τότε θεωρούνταν απολύτως ρεαλιστική.
Παράλληλα, το ενδιαφέρον των δυτικών πετρελαϊκών εταιρειών για νέες επενδύσεις στην έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων παρέμενε ιδιαίτερα έντονο.
Πώληση ποσοστού
Στα τέλη του 2021, η Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας (GNU) της Λιβύης ενέκρινε την πώληση του ποσοστού 8,16% που κατείχε η αμερικανική Hess Corporation στις τεράστιες πετρελαϊκές παραχωρήσεις Waha προς τους υπόλοιπους μετόχους της κοινοπραξίας.
Οι βασικοί δικαιούχοι ήταν η γαλλική TotalEnergies, η οποία ήδη κατείχε ποσοστό 16,3%, και η αμερικανική ConocoPhillips, επίσης με 16,3%, οι οποίες επρόκειτο να αποκτήσουν από το μισό του ποσοστού της Hess.
Η εξέλιξη αυτή ακολούθησε τις θετικές ειδήσεις του Απριλίου του προηγούμενου έτους, όταν πραγματοποιήθηκε συνάντηση μεταξύ του προέδρου της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου της Λιβύης (NOC), Mustafa Sanalla, και του διευθύνοντος συμβούλου της TotalEnergies, Patrick Pouyanné.
Κατά τη συνάντηση αυτή, η γαλλική εταιρεία δεσμεύτηκε να συνεχίσει τις προσπάθειες για αύξηση της παραγωγής από τα μεγάλα κοιτάσματα Waha, Sharara, Mabruk και Al Jurf κατά τουλάχιστον 175.000 βαρέλια ημερησίως.
Παράλληλα, συμφώνησε να δώσει προτεραιότητα στην ανάπτυξη των κοιτασμάτων North Gialo και NC-98, που βρίσκονται στην περιοχή των παραχωρήσεων Waha.
Σύμφωνα με την NOC, οι παραχωρήσεις Waha — στις οποίες η TotalEnergies απέκτησε μειοψηφικό ποσοστό το 2019 — διαθέτουν συνολική παραγωγική ικανότητα τουλάχιστον 350.000 βαρελιών ημερησίως.
Την ίδια περίπου περίοδο έγινε επίσης γνωστό ότι η Shell εξέταζε σοβαρά την επιστροφή της στη Λιβύη, μετά από συνάντηση ανώτερων στελεχών της με τον Mustafa Sanalla στην Τρίπολη.
Η Shell είχε αποχωρήσει από τη χώρα το 2012, αφενός λόγω συμβατικών ζητημάτων, αλλά κυρίως εξαιτίας της επιδείνωσης της κατάστασης ασφαλείας μετά την ανατροπή του Μουαμάρ Καντάφι.
Παρά τους κινδύνους, οι δυτικές εταιρείες συνεχίζουν να επενδύουν
Παρότι το πολιτικό περιβάλλον εξακολουθεί να δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για νέους αποκλεισμούς της πετρελαϊκής παραγωγής, οι δυτικές κυβερνήσεις και κυρίως οι μεγάλες ενεργειακές εταιρείες δεν φαίνεται να αποθαρρύνονται.
Όπως δήλωσε στο OilPrice.com ανώτερο στέλεχος που συνεργάζεται στενά με τους μηχανισμούς ενεργειακής ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης:
«Η βασική αντίληψη είναι ότι η Λιβύη αντιμετωπίζει προβλήματα από το 2011 και πιθανότατα θα συνεχίσει να τα αντιμετωπίζει. Ωστόσο, κάποια στιγμή η κατάσταση μπορεί να σταθεροποιηθεί και σήμερα δεν υπάρχουν πολλές άλλες διαθέσιμες περιοχές στον κόσμο με τόσο μεγάλες δυνατότητες παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου.»
Η ιταλική Eni ανακοίνωσε πρόσφατα σημαντικές νέες ανακαλύψεις φυσικού αερίου ανοικτά των λιβυκών ακτών, κοντά στο κοίτασμα Bahr Essalam, το μεγαλύτερο υπεράκτιο κοίτασμα φυσικού αερίου της χώρας.
Οι προκαταρκτικές εκτιμήσεις κάνουν λόγο για αποθέματα που υπερβαίνουν το 1 τρισεκατομμύριο κυβικά πόδια (Tcf) φυσικού αερίου.
Η συγκεκριμένη γεώτρηση πραγματοποιείται σε μεγάλα θαλάσσια βάθη, γεγονός που απαιτεί ιδιαίτερα υψηλές επενδύσεις και μακροχρόνιες εγγυήσεις ασφαλείας. Σύμφωνα με τον αρθρογράφο, αυτό αποτελεί ένδειξη της εμπιστοσύνης των δυτικών εταιρειών ότι θα μπορέσουν να συνεχίσουν να δραστηριοποιούνται στη Λιβύη για πολλά χρόνια.
Την ίδια στιγμή, η βρετανική BP, σε συνεργασία με την Eni, συνεχίζει τις έρευνες στην περιοχή Matsola, στη λεκάνη της Σύρτης, στο πλαίσιο της Σύμβασης 38/3 στη Μεσόγειο.
Η κοινοπραξία έχει δεσμευθεί να προχωρήσει στη διάνοιξη ακόμη 16 γεωτρήσεων, τόσο σε χερσαίες όσο και σε υπεράκτιες περιοχές της Λιβύης.
Παράλληλα, η BP υπέγραψε μνημόνιο συνεργασίας για: την αξιολόγηση της αναβάθμισης των μεγάλων χερσαίων κοιτασμάτων Sarir και Messla, καθώς και τη διερεύνηση δυνατοτήτων ανάπτυξης μη συμβατικών κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η TotalEnergies, από την πλευρά της, ανακοίνωσε πρόσφατα την επανεκκίνηση της παραγωγής στο πετρελαϊκό κοίτασμα Mabruk, υπογραμμίζοντας ότι η κίνηση αυτή αποδεικνύει τη «μακροπρόθεσμη δέσμευση» της εταιρείας στη Λιβύη.
Τέλος, η αμερικανική εταιρεία τεχνολογίας και μηχανικής KBR ανέλαβε πρόσφατα σύμβαση για την παροχή υπηρεσιών διαχείρισης έργου και τεχνικής υποστήριξης στο έργο του Διυλιστηρίου South Refinery Project (SRP) στην περιοχή Ουμπάρι, στη νοτιοδυτική Λιβύη.
Το έργο εντάσσεται στη γενικότερη στρατηγική της KBR για την αναβάθμιση των βασικών πετρελαϊκών και φυσικού αερίου υποδομών της χώρας.
www.worldenergynews.gr
