Με απώτερο σκοπό την ενεργειακή ασφάλεια, οι χώρες παλεύουν να δημιουργήσουν απόθεμα πετρελαίου, ωστόσο, η κίνηση αυτή ενδέχεται να πυροδοτήσει το επόμενο ράλι του πετρελαίου
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει κοστίσει στον κόσμο σωρευτικές απώλειες προσφοράς που υπερβαίνουν το ένα δισεκατομμύριο βαρέλια.
Ωστόσο, ευτυχώς, η Κίνα είχε δημιουργήσει απόθεμα περίπου αυτού του μεγέθους πριν από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, οπότε σταμάτησε να αγοράζει τόσο μεγάλες ποσότητες πετρελαίου, ανακόπτοντας την αναπόφευκτη άνοδο των τιμών.
Τώρα, όλοι θέλουν να δημιουργήσουν ένα απόθεμα πετρελαίου - ή πρέπει να αναπληρώσουν τα αποθέματα που ήδη διαθέτουν.
Τον Μάρτιο, λίγο μετά την έναρξη των επιθέσεων των ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν, οι οποίες οδήγησαν την Τεχεράνη να απαντήσει κλείνοντας τα Στενά του Ορμούζ, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) ανακοίνωσε ότι θα αποδεσμεύσει 400 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου από το κοινό στρατηγικό απόθεμα έκτακτης ανάγκης.
Το απόθεμα αυτό δημιουργήθηκε, μαζί με τον IEA, ως απάντηση στο αραβικό πετρελαϊκό εμπάργκο και σε άλλες διαταραχές του εφοδιασμού κατά τη δεκαετία του 1970, όταν ο κόσμος εξαρτιόταν ακόμη περισσότερο από το αργό πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής απ’ ό,τι σήμερα.
Η αποδέσμευση που ανακοινώθηκε τον Μάρτιο ανησύχησε τους παρατηρητές της αγοράς πετρελαίου, καθώς επρόκειτο να είναι η μεγαλύτερη που έχει γίνει ποτέ, πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που πραγματοποίησαν τα κράτη-μέλη του IEA το 2022, όταν οι δυτικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας μετά την εισβολή της στην Ουκρανία προκάλεσαν άλμα στις τιμές.
Τότε, ο IEA αποδέσμευσε μόλις 182 εκατομμύρια βαρέλια. Τώρα, τα κράτη-μέλη ήταν έτοιμα να αποδεσμεύσουν 400 εκατομμύρια βαρέλια, καθώς και εκατομμύρια ακόμη βαρέλια από το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου των ΗΠΑ.
Αποδέσμευση αποθέματος αλλά και αναγκαία αναπλήρωση
Όλα αυτά τα εκατομμύρια βαρελιών θα πρέπει να αναπληρωθούν μόλις τελειώσει η κρίση ή ακόμη και πριν από το τέλος της, εάν αυτή παραταθεί.
Οι αναλυτές προειδοποιούν γι’ αυτό, καθώς και για το ενδεχόμενο αυτή η προσπάθεια αναπλήρωσης να οδηγήσει σε άνοδο των διεθνών τιμών, οι οποίες έχουν παραμείνει επίμονα χαμηλές, ακόμη και εν μέσω νέων αναφορών για νέα πλήγματα μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ.
Ωστόσο, πέρα από την αναπλήρωση των αποθεμάτων, υπάρχουν και χώρες που επιδιώκουν να δημιουργήσουν τα δικά τους στρατηγικά αποθέματα, ώστε να προστατευθούν από μελλοντικούς κραδασμούς.
Το Reuters σημείωσε σε πρόσφατη έκθεσή του ότι οι χώρες που διέθεταν περιορισμένα αποθέματα πετρελαίου στο εσωτερικό τους ένιωσαν πολύ πιο έντονα τις επιπτώσεις από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ σε σχέση με εκείνες που διέθεταν άφθονα αποθέματα.
Ένα τέτοιο συμπέρασμα είναι, φυσικά, αυτονόητο, αλλά υποδηλώνει και κάτι πέρα από το προφανές, δηλαδή ότι το αργό πετρέλαιο παραμένει το κατεξοχήν καύσιμο της παγκόσμιας οικονομίας, ανεξάρτητα από την επιτάχυνση των προσπαθειών ενεργειακής μετάβασης κατά την τελευταία δεκαετία.
Πολλαπλές εκθέσεις μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή ανέφεραν ότι αυτός θα ωθούσε τους εισαγωγείς ενέργειας να στραφούν σε λύσεις όπως η αιολική και η ηλιακή ενέργεια, προκειμένου να μειώσουν την εξάρτησή τους από τις εισαγωγές αργού πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή.
Πράγματι, πολλές κυβερνήσεις σε ολόκληρη την Ασία - την πιο ευάλωτη περιοχή - ενίσχυσαν ακόμη περισσότερο τις επενδύσεις στην αιολική και την ηλιακή ενέργεια, αλλά ταυτόχρονα κατέστησαν σαφές ότι γνωρίζουν πως αυτές δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τους υδρογονάνθρακες σε ουσιαστικό βαθμό.
Έτσι άρχισαν επίσης να εξετάζουν τη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου.
Η Κίνα ως πηγή έμπνευσης
Φαίνεται να υπάρχει σχεδόν πλήρης συμφωνία μεταξύ των αναλυτών ενέργειας ότι η Κίνα διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στο να αποτραπεί η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου σε τριψήφια επίπεδα.
Το πέτυχε αυτό χάρη στην τάση της να σχεδιάζει πολύ νωρίτερα και να προετοιμάζεται για δυσμενή γεγονότα, όπως ένας πόλεμος στη Μέση Ανατολή.
Η Κίνα αγόραζε επί χρόνια φθηνό πετρέλαιο από το Ιράν, τη Ρωσία και τη Βενεζουέλα, δημιουργώντας το μεγαλύτερο απόθεμα πετρελαίου στον κόσμο.
Παραδόξως, οι αναφορές σχετικά με το χάσμα μεταξύ των κινεζικών εισαγωγών αργού και των ρυθμών λειτουργίας των διυλιστηρίων συνέβαλαν στη συγκράτηση των τιμών, διατηρώντας το πετρέλαιο φθηνότερο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και βοηθώντας την Κίνα να δημιουργήσει το απόθεμά της.
Και όταν ξέσπασε ο πόλεμος, η Κίνα περιόρισε δραστικά τις εισαγωγές της και στράφηκε στα αποθέματα πετρελαίου που είχε συσσωρεύσει.
Το να ακολουθήσει κανείς το παράδειγμα της Κίνας μπορεί να αποδειχθεί αρκετά δύσκολο, παρότι εκ πρώτης όψεως φαίνεται απλό.
Η δυσκολία, φυσικά, είναι οικονομική
Η Ινδία, για παράδειγμα, επιθυμεί να αυξήσει το δικό της απόθεμα πετρελαίου, το οποίο σήμερα είναι απαράδεκτα χαμηλό, καλύπτοντας μόλις οκτώ ημέρες εισαγωγών.
Η κυβέρνηση έχει ήδη δώσει εντολή στη κρατική ONGC να προσθέσει 13 εκατομμύρια βαρέλια στο απόθεμα αργού πετρελαίου, όμως αυτή η ποσότητα δεν θα επαρκέσει σε περίπτωση ελλείψεων - και η αγορά επαρκούς ποσότητας πετρελαίου ώστε να καλυφθούν πιθανές ελλείψεις θα κόστιζε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια.
Η Ινδία, παρεμπιπτόντως, δεν είναι ο μόνος μεγάλος εισαγωγέας πετρελαίου που εξετάζει την αύξηση των αποθεμάτων του. Και η Κίνα θα χρειαστεί να αναπληρώσει το δικό της απόθεμα, όπως και τα μέλη του IEA.
Αυτό σημαίνει ότι η ζήτηση για αργό πετρέλαιο πρόκειται να αυξηθεί μόλις υπάρξει ένδειξη ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει πραγματικά τελειώσει αυτή τη φορά.
Ακόμη και ο IEA - γνωστός για τις προβλέψεις του περί κορύφωσης της ζήτησης πετρελαίου - ανέφερε στη νεότερη μηνιαία έκθεσή του για την αγορά πετρελαίου ότι αναμένει η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου να ανακάμψει στα 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το 2027, μετά τη μείωσή της κατά 1,1 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως φέτος, λόγω της κρίσης και των επιπτώσεών της στην προσφορά και τις τιμές.
Στα καλά νέα για τους αγοραστές, η είδηση της ισχυρότερης ζήτησης πιθανότατα θα ωθούσε τις τιμές του πετρελαίου χαμηλότερα.
www.worldenergynews.gr
