Το πετρέλαιο έχει «κηρυχθεί νεκρό» περισσότερες φορές απ’ όσες μπορώ να θυμηθώ, ωστόσο ο κόσμος εξακολουθεί να καταναλώνει περισσότερα από 100 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως
Το πετρέλαιο κινεί αεροπλάνα, φορτηγά και πλοία. Χρησιμοποιείται επίσης για την παραγωγή πλαστικών, χημικών προϊόντων, λιπασμάτων, φαρμάκων και αμέτρητων καθημερινών προϊόντων που οι περισσότεροι άνθρωποι σπάνια συνδέουν με αυτό το υλικό.
Ο OPEC εκτιμά ότι η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου θα φτάσει τα 113,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως έως το 2030 και τα 124,1 εκατομμύρια έως το 2050, με το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης να προέρχεται από οικονομίες εκτός ΟΟΣΑ. Το πετρέλαιο θα συνεχίσει να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην παγκόσμια οικονομία για πολλά ακόμη χρόνια.
Ακολουθούν οι 10 μεγαλύτερες πετρελαιοπαραγωγές χώρες, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη κατάταξη της Υπηρεσίας Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ (EIA). Όλα τα στοιχεία αφορούν το 2025.
Οι 10 μεγαλύτεροι παραγωγοί πετρελαίου στον κόσμο
10.Κουβέιτ | 2,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως
Το Κουβέιτ μπορεί να βρίσκεται στη δέκατη θέση της λίστας, αλλά αποτελεί ενεργειακή υπερδύναμη όσον αφορά τα αποθέματά του.
Η χώρα διαθέτει εκτιμώμενα αποθέματα 101,5 δισ. βαρελιών αργού πετρελαίου, αρκετά ώστε να στηρίξουν τα σημερινά επίπεδα παραγωγής για περίπου έναν αιώνα. Παράλληλα, το κόστος εξόρυξης συγκαταλέγεται στα χαμηλότερα παγκοσμίως.
Ωστόσο, η παραγωγή έχει υποχωρήσει κάτω από το παραδοσιακό επίπεδο των περίπου 3 εκατ. βαρελιών ημερησίως. Ολόκληρη η πετρελαϊκή βιομηχανία ανήκει στην κρατική Kuwait Petroleum Corporation και το πετρέλαιο αντιπροσωπεύει περίπου το 90% των κρατικών εσόδων και των εξαγωγών της χώρας.
Το Κουβέιτ αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ότι τα μεγάλα αποθέματα από μόνα τους δεν αρκούν. Άλλο πράγμα είναι να διαθέτει κανείς τεράστιους φυσικούς πόρους και άλλο να τους αξιοποιεί αποτελεσματικά.
9.Βραζιλία | 3,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως
Η Βραζιλία έχει εξελιχθεί σε μία από τις πιο ενδιαφέρουσες ιστορίες υπεράκτιας παραγωγής πετρελαίου στον κόσμο. Τα γιγαντιαία κοιτάσματα της ζώνης pre-salt βρίσκονται κάτω από παχιά στρώματα αλατιού σε μεγάλα βάθη του Ατλαντικού, απαιτώντας προηγμένη τεχνολογία και τεράστιες επενδύσεις για την ανάπτυξή τους.
Οι επενδύσεις αυτές αποδίδουν. Η Petrobras ανακοίνωσε ότι το κοίτασμα Búzios έφτασε σε ιστορικό υψηλό παραγωγής 1,1 εκατ. βαρελιών ημερησίως τον Ιούνιο. Το συγκεκριμένο πεδίο αντιπροσωπεύει περίπου το ένα τρίτο της παραγωγής πετρελαίου που διαχειρίζεται η Petrobras στη Βραζιλία.
Η χώρα αποτελεί πλέον σημαντικό εξαγωγέα αργού πετρελαίου, αν και εξακολουθεί να εισάγει ορισμένα διυλισμένα καύσιμα. Για τους επενδυτές, η Βραζιλία προσφέρει ιδιαίτερα παραγωγικά κοιτάσματα και μια συνεχώς διευρυνόμενη βάση πόρων.
8.Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα | 3,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ισοβάθμησαν με τη Βραζιλία στα περίπου 3,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2025, όμως εισήλθαν στο 2026 με πολύ πιο επιθετική στρατηγική.
Η χώρα αποχώρησε επίσημα από τον OPEC τον Μάιο και έκτοτε αύξησε την παραγωγή της στο ιστορικό υψηλό των 4,1 εκατ. βαρελιών ημερησίως τον Ιούνιο. Η κίνηση αυτή αντανακλά την επιθυμία του Αμπού Ντάμπι να παράγει με βάση τα δικά του εθνικά συμφέροντα και όχι υπό τους περιορισμούς ποσοστώσεων.
Τα ΗΑΕ προμηθεύουν σημαντικές αγορές της Ασίας, όπως η Κίνα, η Ινδία και η Ιαπωνία, ενώ έχουν επενδύσει σημαντικά σε αγωγούς, λιμάνια, αποθηκευτικές εγκαταστάσεις και μονάδες διύλισης.
Σε περιόδους σοβαρών διαταραχών της προσφοράς, όπως αυτές στα Στενά του Ορμούζ, αυτή η ευελιξία μπορεί να αποδειχθεί σχεδόν εξίσου πολύτιμη με το ίδιο το πετρέλαιο.
7.Ιράν | 4,1 εκατ. βαρέλια ημερησίως
Ελάχιστες πετρελαϊκές βιομηχανίες έχουν επηρεαστεί τόσο έντονα από την πολιτική όσο αυτή του Ιράν.
Η χώρα διαθέτει τα τέταρτα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο και τα δεύτερα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου, όμως οι κυρώσεις, οι πολεμικές συγκρούσεις και οι περιορισμένες ξένες επενδύσεις έχουν κρατήσει την παραγωγή πολύ κάτω από τις πραγματικές δυνατότητές της.
Το Ιράν παρήγαγε πάνω από 6 εκατ. βαρέλια ημερησίως στο αποκορύφωμα της παραγωγής του τη δεκαετία του 1970. Σήμερα, το πετρελαϊκό του εμπόριο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την Κίνα και από ένα σύνθετο δίκτυο δεξαμενόπλοιων και μεσαζόντων που παρακάμπτουν τις κυρώσεις.
Το Ιράν εξακολουθεί να επηρεάζει καθοριστικά τις ενεργειακές αγορές, καθώς ακόμη και μια μικρή διακοπή των εξαγωγών του μπορεί να προκαλέσει άνοδο των διεθνών τιμών, ιδιαίτερα όταν οι εντάσεις απειλούν τη λειτουργία των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά σημεία διέλευσης στον κόσμο.
6.Κίνα | 4,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως
Η Κίνα είναι περισσότερο γνωστή ως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας αργού πετρελαίου παγκοσμίως, όμως αποτελεί και σημαντικό παραγωγό.
Το Πεκίνο αφιέρωσε χρόνια πιέζοντας τις κρατικές πετρελαϊκές εταιρείες να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή για λόγους ενεργειακής ασφάλειας. Η παραγωγή αυξήθηκε από περίπου 3,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2020 σε ιστορικό υψηλό 4,3 εκατ. το 2025.
Η PetroChina παραμένει ο μεγαλύτερος παραγωγός της χώρας, ενώ η CNOOC σημείωσε ιδιαίτερα ισχυρή ανάπτυξη από τα υπεράκτια κοιτάσματά της. Οι νέες ανακαλύψεις και οι αυξημένες δαπάνες για έρευνες συνέβαλαν επίσης στην αύξηση των εθνικών αποθεμάτων.
Παρ' όλα αυτά, η Κίνα εισήγαγε περίπου 11,55 εκατ. βαρέλια αργού ημερησίως το 2025. Τα ώριμα κοιτάσματα και το ολοένα υψηλότερο κόστος εκμετάλλευσης μη συμβατικών πόρων υποδηλώνουν ότι η εγχώρια παραγωγή ενδέχεται να πλησιάζει τα οικονομικά της όρια.
Η συνεχιζόμενη εξάρτηση της Κίνας από τις εισαγωγές αργού παραμένει βασικός πυλώνας της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου.
5.Ιράκ | 4,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως
Το Ιράκ διαθέτει εκτιμώμενα αποδεδειγμένα αποθέματα 145 δισ. βαρελιών, τα πέμπτα μεγαλύτερα στον κόσμο.
Τα κοιτάσματά του είναι μεγάλα και σχετικά χαμηλού κόστους παραγωγής. Θεωρητικά, η χώρα θα μπορούσε να παράγει σημαντικά περισσότερο πετρέλαιο από ό,τι σήμερα.
Το πρόβλημα είναι η αξιόπιστη μεταφορά του στις διεθνείς αγορές.
Περίπου το 93% των εξαγωγών αργού πραγματοποιείται μέσω των τερματικών εγκαταστάσεων κοντά στη Βασόρα, στον Περσικό Κόλπο. Όταν διαταράχθηκε η κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ, οι δεξαμενές αποθήκευσης γέμισαν και οι παραγωγοί αναγκάστηκαν να περιορίσουν την παραγωγή.
Το Ιράκ διαθέτει τεράστιο γεωλογικό δυναμικό, όμως οι περιορισμοί στις υποδομές, οι ευάλωτες εξαγωγικές οδοί και οι πολιτικές διαμάχες εξακολουθούν να περιορίζουν αυτό το πλεονέκτημα.
4.Καναδάς | 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως
Ο Καναδάς είναι η μοναδική χώρα της πρώτης πεντάδας, εκτός ΗΠΑ, που βρίσκεται εξ ολοκλήρου στη Βόρεια Αμερική, κάτι που αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα σε μια εποχή αυξημένων γεωπολιτικών κινδύνων.
Μεγάλο μέρος της παραγωγής προέρχεται από τις πετρελαιοφόρες άμμους της Αλμπέρτα, όπου η παχύρρευστη άσφαλτος εξορύσσεται είτε επιφανειακά είτε υπόγεια με τη χρήση ατμού.
Τα έργα εκμετάλλευσης πετρελαιοφόρων άμμων απαιτούν υψηλές αρχικές επενδύσεις, αλλά μπορούν να λειτουργούν επί δεκαετίες με σχετικά χαμηλό ρυθμό φυσικής μείωσης της παραγωγής. Αυτό τα διαφοροποιεί σημαντικά από τα κοιτάσματα σχιστολιθικού πετρελαίου, τα οποία απαιτούν συνεχή γεώτρηση για τη διατήρηση της παραγωγής.
Ο Καναδάς σημείωσε νέο ιστορικό υψηλό παραγωγής το 2025, με την παραγωγή αργού και ισοδύναμων υδρογονανθράκων να φτάνει τα 5,35 εκατ. βαρέλια ημερησίως σύμφωνα με τον ευρύτερο ορισμό της καναδικής ρυθμιστικής αρχής. Η Αλμπέρτα παρήγαγε σχεδόν το 84% του συνόλου.
3.Σαουδική Αραβία | 9,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως
Η Σαουδική Αραβία παραμένει η χώρα με τη μεγαλύτερη επιρροή στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου, παρότι δεν κατέχει πλέον την πρώτη θέση στην παραγωγή. Η παραγωγή της αυξήθηκε στα περίπου 9,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2025, καθώς ο OPEC+ άρχισε να αίρει σταδιακά τις εθελοντικές περικοπές παραγωγής.
Η Saudi Aramco ελέγχει περισσότερα από 260 δισ. βαρέλια αποδεδειγμένων αποθεμάτων και διαχειρίζεται ορισμένα από τα μεγαλύτερα και χαμηλότερου κόστους κοιτάσματα που έχουν ανακαλυφθεί ποτέ. Εξίσου σημαντικό είναι ότι το βασίλειο διαθέτει πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, την οποία μπορεί να θέσει σχετικά γρήγορα σε λειτουργία.
Οι περισσότερες πετρελαιοπαραγωγές χώρες αντλούν όσο μπορούν. Η Σαουδική Αραβία έχει, σε αρκετές περιπτώσεις, τη δυνατότητα να επιλέξει να μην το κάνει.
Αυτή η δυνατότητα αύξησης ή μείωσης της παραγωγής της προσδίδει δυσανάλογα μεγάλη επιρροή στις διεθνείς τιμές. Οι αποφάσεις της παραμένουν καθοριστικές για κάθε επενδυτή στον ενεργειακό ή τον εμπορευματικό τομέα.
2.Ρωσία | 9,9 εκατ. βαρέλια ημερησίως
Η Ρωσία κατέλαβε τη δεύτερη θέση με παραγωγή περίπου 9,9 εκατ. βαρελιών ημερησίως το 2025, παρά τις κυρώσεις, τις εθελοντικές μειώσεις παραγωγής και τον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία.
Η χώρα κατάφερε να ανακατευθύνει μεγάλο μέρος των εξαγωγών αργού προς την Ασία. Τον Ιούνιο, η Κίνα απορρόφησε περίπου το ήμισυ των ρωσικών εξαγωγών αργού, ενώ η Ινδία αγόρασε περισσότερο από το ένα τρίτο.
Οι επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια μείωσαν επίσης τη δυναμικότητα εγχώριας επεξεργασίας, οδηγώντας μεγαλύτερες ποσότητες αργού προς τους εξαγωγικούς τερματικούς σταθμούς.
Οι μακροπρόθεσμες προοπτικές, ωστόσο, είναι λιγότερο βέβαιες. Τα ώριμα κοιτάσματα γίνονται ολοένα δυσκολότερα στη διατήρησή τους, ενώ οι κυρώσεις περιορίζουν την πρόσβαση της χώρας σε δυτική τεχνολογία και κεφάλαια.
Η Ρωσία παραμένει ενεργειακή υπερδύναμη, αλλά η διατήρηση των σημερινών επιπέδων παραγωγής ενδέχεται να καταστεί ολοένα πιο δύσκολη και δαπανηρή.
1.Ηνωμένες Πολιτείες | 13,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν κατέλαβαν απλώς την πρώτη θέση το 2025. Παρήγαγαν περισσότερο αργό πετρέλαιο από οποιαδήποτε άλλη χώρα σε οποιαδήποτε χρονική περίοδο της ιστορίας.
Η παραγωγή αργού και συμπυκνωμάτων μίσθωσης ανήλθε κατά μέσο όρο σε ιστορικό υψηλό 13,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως, περίπου 40% υψηλότερα από τη Ρωσία και τη Σαουδική Αραβία. Τον Απρίλιο η μηνιαία παραγωγή έφτασε στο νέο ρεκόρ των 13,93 εκατ. βαρελιών ημερησίως.
Η λεκάνη Permian αποτελεί την κινητήρια δύναμη αυτής της μεταμόρφωσης. Η περιοχή, που εκτείνεται στο Τέξας και το Νέο Μεξικό, παρήγαγε περίπου 6,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2025, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το ήμισυ της συνολικής αμερικανικής παραγωγής αργού.
Η οριζόντια διάτρηση, η υδραυλική ρωγμάτωση, τα ιδιωτικά δικαιώματα επί των ορυκτών πόρων, οι ανεπτυγμένες κεφαλαιαγορές και ένας ιδιαίτερα ανταγωνιστικός κλάδος πετρελαϊκών υπηρεσιών ανέτρεψαν αυτό που κάποτε φαινόταν ως μόνιμη πτώση της αμερικανικής παραγωγής.
Η επανάσταση του σχιστολιθικού πετρελαίου δεν σχεδιάστηκε από κάποιο κεντρικό όργανο. Δημιουργήθηκε από γεωλόγους, μηχανικούς, επιχειρηματίες και επενδυτές που ήταν διατεθειμένοι να αναλάβουν επιχειρηματικό ρίσκο.
Σήμερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες συγκαταλέγονται επίσης στους μεγαλύτερους εξαγωγείς αργού πετρελαίου, βενζίνης, ντίζελ και άλλων πετρελαϊκών προϊόντων, γεγονός που ενισχύει το εμπορικό ισοζύγιο της χώρας και στηρίζει χιλιάδες καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας.
www.worldenergynews.gr
