Η είσοδος της Meridiam αλλάζει τα δεδομένα για το έργο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, όμως παραμένουν κρίσιμα ζητήματα όπως η έκδοση Navtex και η μελέτη κόστους-οφέλους της ΕΤΕπ
Σε γαλλικά χέρια ο GSI –– Navtex και μελέτη ΕΤΕπ τα προαπαιτούμενα
Στις 27 Σεπτεμβρίου 2025 δημοσιοποιήθηκε ότι η ΡΑΕΚ έλαβε δύο σημαντικές αποφάσεις, για εκχώρηση άδειας ιδιοκτησίας και άδειας διαχείρισης της ηλεκτρικής διασύνδεσης στον Great Sea Interconnector. Τότε, ιδιοκτήτης 100% του GSI ήταν ο ΑΔΜΗΕ.
Από χθες, μετά την αιφνιδιαστική υπογραφή συμφωνίας μεταξύ ΑΔΜΗΕ και της γαλλικής επενδυτικής εταιρείας Meridiam, παρουσία του πρωθυπουργού της Ελλάδας Κυριάκου Μητσοτάκη, η πλειοψηφία των μετοχών του GSI (66% σύμφωνα με κάποιες πληροφορίες) ανήκει στους Γάλλους της Meridiam.
Αυτό σημαίνει, πιθανότατα, πως πλέον το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Ελλάδα και το ευρωπαϊκό δίκτυο είναι γαλλική υπόθεση.
Ωστόσο, μέχρι αργά χθες βράδυ, η κυπριακή Κυβέρνηση δεν ήταν σε θέση να τοποθετηθεί, επικαλούμενη έλλειψη επαρκούς ενημέρωσης από την ελληνική Κυβέρνηση και τον ΑΔΜΗΕ.
Σήμερα, στο πλαίσιο της συνεδρίασης του Υπουργικού Συμβουλίου, θα συζητηθεί και αυτή η εξέλιξη, μεταξύ του Προέδρου Χριστοδουλίδη και του υπουργού Ενέργειας Μιχάλη Δαμιανού και προφανώς θα υπάρξει επίσημη τοποθέτηση.
Βυθομετρήσεις και Navtex
Κάποιες πληροφορίες, ωστόσο, από κυβερνητικής πλευράς, ανέφεραν χθες βράδυ πως αυτό που εξακολουθεί να είναι ζητούμενο για την κυπριακή πλευρά είναι η έκδοση navtex από την ελληνική κυβέρνηση για την πραγματοποίηση των βυθομετρήσεων στη θαλάσσια περιοχή που θα ποντιστεί το καλώδιο.
Εφόσον η navtex εκδοθεί, αναφέρεται, ανοίγει ο δρόμος για την καταβολή από την Κυπριακή Δημοκρατία των δύο δόσεων, από 25 εκατ. ευρώ η κάθε μια, προς τον ΑΔΜΗΕ, όπως προβλέπει η διακρατική συμφωνία που έγινε.
Χθες, αναφέρθηκε επίσημα από την ελληνική κυβέρνηση ότι ΑΔΜΗΕ, Meridiam και Nexans υπέγραψαν και συμφωνία για την πραγματοποίηση των επίμαχων βυθομετρήσεων.
Για να προχωρήσουν οι βυθομετρήσεις πρέπει να εκδοθεί navtex από την ελληνική κυβέρνηση. Συνεπώς, αυτό παραμένει ένα από τα κρισιμότερα σημεία για τις επόμενες εξελίξεις, όπως ήταν και προηγουμένως.
Από την άλλη, δεν έχει διευκρινιστεί -για την ακρίβεια δεν έγινε καμία αναφορά χθες από ελληνικής ή γαλλικής πλευράς- ποια είναι μετά τις εξελίξεις η σημασία που αποδίδουν οι εμπλεκόμενοι στη μελέτη που οι κυβερνήσεις Κύπρου – Ελλάδας και ο ΑΔΜΗΕ ζήτησαν από την ΕΤΕπ, για την επικαιροποίηση των τεχνικο-οικονομικών δεδομένων για το καλώδιο.
Εξακολουθεί να έχει την ίδια σημασία αυτή η μελέτη; Τι θα σημαίνει για τη Meridiam μία αρνητικού περιεχομένου μελέτη από την ΕΤΕπ και κατ’ επέκταση μία νέα άρνησή της να παραχωρήσει δάνειο στον GSI εκατοντάδων εκατομμυρίων;
Το ήξερε ο Πρόεδρος
Η χθεσινή εξέλιξη αιφνιδίασε όλους στην Κύπρο, πλην ίσως του Προέδρου της Δημοκρατίας, ο οποίος πιθανότατα είχε ενημερωθεί για την κατάληξη των διαπραγματεύσεων ΑΔΜΗΕ και Meridiam.
Ο κ. Χριστοδουλίδης είχε αναφέρει στην Έλλη Κοτζιαμάνη την περασμένη Δευτέρα, στο πλαίσιο συνέντευξής του στον ΑΝΤ1, ότι εντός της εβδομάδας θα υπάρξει μία εξέλιξη για το καλώδιο. Και η εξέλιξη ήρθε χθες, με την υπογραφή συμφωνίας για την απόκτηση της πλειοψηφίας του GSI από τη γαλλική εταιρεία.
Από πηγές στην Ελλάδα έγινε ψες γνωστό πως πλέον ο ΑΔΜΗΕ, που έως χθες ήταν ο φορέας υλοποίησης του έργου, μετατρέπεται σε chief technical officer.
Αν όντως αυτό είναι που ισχύει σήμερα, σημαίνει πως ο ΑΔΜΗΕ θα έχει ρόλο τεχνικού διευθυντή, για την κατασκευή του έργου όπως θα αποφασίσει ο φορέας υλοποίησης – ιδιοκτήτης, που σύμφωνα με τις χθεσινές εξελίξεις είναι η Meridiam.
Αποκτά μεγάλο ενδιαφέρον η αντίδραση της ΡΑΕΚ στις κατακλυσμιαίες εξελίξεις. Ενημερώθηκε για τη συμφωνία; Θα κληθεί να τη διαχειριστεί εκ των υστέρων; Απαιτείται η έγκρισή της για την απόκτηση του ελέγχου του έργου από τη γαλλική εταιρεία; Ή είναι θέμα που αφορά μόνο τον ΑΔΜΗΕ και τη Meridiam;
Επίσης, με την απόκτηση του πλειοψηφικού πακέτου στον GSI, η Meridiam αποδέχεται και αναγνωρίζει όλες τις υφιστάμενες ρυθμιστικές αποφάσεις και τις προηγηθείσες δεσμεύσεις του ΑΔΜΗΕ (μεταξύ άλλων για παράδοση του έργου το 2029 έναντι 1.9 δισ. ευρώ) ή θα διεκδικήσει αλλαγές, όπως είχε κάνει ο ΑΔΜΗΕ όταν διαδέχθηκε τη EuroAsia Interconnector ως φορέας υλοποίησης;
Επιπλέον, το συμβόλαιο και τα χρονοδιαγράμματα που δεσμεύουν τον ΑΔΜΗΕ και τη γαλλική Nexans, που θα κατασκευάσει και θα ποντίσει το καλώδιο, δεσμεύουν και τη Meridiam, παρόλο ότι μέρος των συμφωνιών παραβιάστηκαν ήδη από τον ΑΔΜΗΕ;
Προκύπτει επίσης ακόμα ένα θέμα: Η Meridiam ανακοινώθηκε πως απέκτησε την πλειοψηφία του GSI. Διαρροές στην Ελλάδα αναφέρουν πως αγόρασε το 66% της εταιρείας, χωρίς να αναφερθεί ποσό. Το 34% παραμένει στον ΑΔΜΗΕ. Τι θα γίνει αν η Κυπριακή Δημοκρατία αποφασίσει να αποκτήσει μετοχές στην εταιρεία που θα κατασκευάσει ένα στρατηγικής σημασίας έργο για την ίδια;
Ποιος θα πωλήσει μετοχές και σε ποιο ποσοστό; Η Meridiam ή ο ΑΔΜΗΕ; Ποιος θα έχει την πλειοψηφία;. Και τι θα γίνει αν ενδιαφερτούν και άλλοι επενδυτές; Ποιο ρόλο θα διατηρήσουν οι σημερινοί βασικοί παίκτες;
Τι έγινε στο Μαξίμου
Κατά την υπογραφή της συμφωνίας χθες στο Μέγαρο Μαξίμου, ο Thierry Déau, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Meridiam είπε ότι η ηλεκτρική διασύνδεση είναι ένα έργο με μεγάλη στρατηγική σημασία για την Ευρώπη, το οποίο έρχεται σε συνέχεια της στρατηγικής συνεργασίας που έχει υπογράψει η Ελλάδα με τη Γαλλία.
«Και πρέπει να πω ότι ο Πρόεδρός μου (σ.σ. Μανουέλ Μακρόν) υποστηρίζει θερμά αυτό το έργο και μάλιστα μου τηλεφωνεί καθημερινά γι’ αυτό» τόνισε.
Η συμφωνία για την είσοδο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector (GSI) αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, με τη γαλλική σφραγίδα να ενισχύει τις προϋποθέσεις και την αξιοπιστία για την επιτάχυνση υλοποίησης του έργου.
Όπως αναφέρθηκε, ο ΑΔΜΗΕ παραμένει στρατηγικός μέτοχος και βασικός εταίρος με δικαιώματα καταστατικής μειοψηφίας, διατηρεί την τεχνική ηγεσία του έργου και είναι υπεύθυνος για την λειτουργία της διασύνδεσης όταν αυτή ολοκληρωθεί. Η πλειοψηφική συμμετοχή της Meridiam ενισχύει την κεφαλαιακή βάση του έργου, προσθέτει τεχνογνωσία και ενισχύει την ικανότητα υλοποίησής του.
Η Meridiam είναι ένας κορυφαίος διεθνής επενδυτής, φορέας ανάπτυξης και διαχειριστής έργων υποδομής, με έδρα το Παρίσι και ισχυρή παρουσία στην Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αφρική.
Εξειδικεύεται σε έργα στρατηγικής σημασίας στους τομείς των δημόσιων υποδομών, τα οποία αναπτύσσει, χρηματοδοτεί, υλοποιεί και διαχειρίζεται με μακροπρόθεσμο επενδυτικό ορίζοντα, σε στενή συνεργασία με κυβερνήσεις, ρυθμιστικές αρχές και δημόσιους φορείς.
Το χαρτοφυλάκιο της Meridiam περιλαμβάνει περισσότερα από 130 έργα υπό ανάπτυξη, υπό κατασκευή ή σε λειτουργία σε Ευρώπη, Βόρεια Αμερική, Μέση Ανατολή και Αφρική, τα οποία αντιστοιχούν σε συνολικές επενδύσεις που έχουν κινητοποιηθεί ύψους της τάξης των €100 δισ.
Τα κεφάλαια της Meridiam προέρχονται από μακροπρόθεσμους θεσμικούς επενδυτές: ευρωπαϊκά και διεθνή συνταξιοδοτικά ταμεία, ασφαλιστικές εταιρείες, κρατικούς επενδυτικούς φορείς και δημόσιες αναπτυξιακές τράπεζες.
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) συμμετέχει στα κεφάλαια της Meridiam από το 2015 και χρηματοδοτεί τα έργα της, τα οποία χρηματοδοτούνται επίσης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), την Παγκόσμια Τράπεζα και άλλους δημόσιους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς διεθνώς.
Ενδεικτικά έργα της Meridiam
- NeuConnect (Ηνωμένο Βασίλειο προς Γερμανία): υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC) ισχύος 1,4 GW και μήκους 725 χλμ, που αντιπροσωπεύει επένδυση €2,8 δισ. με ιδιωτική χρηματοδότηση. Αποτελεί την πρώτη απευθείας ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Γερμανίας και μία από τις μεγαλύτερες διασυνδέσεις παγκοσμίως. Βρίσκεται υπό κατασκευή.
- Σιδηροδρομική γραμμή υψηλής ταχύτητας Sud Europe Atlantique (Γαλλία): γραμμή υψηλής ταχύτητας μήκους 302 χλμ από την Τουρ έως το Μπορντό, έργο ύψους €7,7 δισ. και ο πρώτος σιδηρόδρομος υψηλής ταχύτητας στη Γαλλία που υλοποιήθηκε με σύμβαση παραχώρησης σε ιδιώτη, με διάρκεια έως το 2061.
- Αφαλάτωση και μεταφορά νερού από την Άκαμπα στο Αμμάν (Ιορδανία): σύμβαση παραχώρησης 30 ετών για τη δεύτερη μεγαλύτερη μονάδα αφαλάτωσης στον κόσμο και 450 χλμ αγωγών μεταφοράς, που θα καλύπτει έως και το 40% των αναγκών της Ιορδανίας σε πόσιμο νερό. Συνολική επένδυση περίπου 6 δισ. δολαρίων ΗΠΑ.
- Suez: Η Meridiam ηγήθηκε της κοινοπραξίας που εξαγόρασε τη Suez, τον παγκόσμιο όμιλο ύδρευσης και διαχείρισης αποβλήτων, το 2022 και παραμένει ένας από τους βασικούς μετόχους της.
- Αεροδρόμιο Σόφιας (Βουλγαρία): σύμβαση παραχώρησης 35 ετών για το κύριο διεθνές αεροδρόμιο της Βουλγαρίας, με δεσμευμένες επενδύσεις ύψους τουλάχιστον €624 εκατ.
Tram di Firenze (Ιταλία): το δίκτυο τραμ της Φλωρεντίας, μήκους 19,5 χλμ με 38 στάσεις, το οποίο εξυπηρετεί άνω των 34 εκατ. επιβατών ετησίως. - Ερευνητικό Κέντρο του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου του Μόντρεαλ (Καναδάς): ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα έρευνας στον τομέα της υγείας στη Βόρεια Αμερική, που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο μακροχρόνιας σύμπραξης με την Κυβέρνηση του Κεμπέκ.
www.worldenergynews.gr
