Η μάχη για το πετρέλαιο της Βόρειας Θάλασσας «φουντώνει» υπό τον νέο πρωθυπουργό της Βρετανίας
Με νέο πρωθυπουργό στην εξουσία, παραμένει αβέβαιο εάν το Ηνωμένο Βασίλειο θα συνεχίσει να επιταχύνει την πράσινη μετάβασή του ή εάν θα υπαναχωρήσει από τις δεσμεύσεις του για το κλίμα, προκειμένου να στηρίξει την ανάπτυξη των ορυκτών καυσίμων.
Πολλοί εκτιμούν ότι ο νέος πρωθυπουργός των Εργατικών, Andy Burnham, θα στηρίξει έργα πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Βόρεια Θάλασσα.
Ωστόσο, από την ανάληψη της εξουσίας το 2024, το Εργατικό Κόμμα έχει υιοθετήσει ένα ευρύ φάσμα ενεργειακών πολιτικών που υποστηρίζουν την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και την αναβάθμιση των δικτύων, ενώ παράλληλα έχει επιβάλει περιορισμούς στις νέες γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Πριν αναλάβει την πρωθυπουργία, ειδικοί στον τομέα της ενέργειας εκτιμούσαν ότι ο Burnham πιθανότατα θα ενέκρινε τις γεωτρήσεις στο κοίτασμα φυσικού αερίου Jackdaw και στο πετρελαϊκό κοίτασμα Rosebank, στα ανοικτά των ακτών της Σκωτίας, καθώς και την επέκταση των λεγόμενων «tie-backs», που επιτρέπουν πρόσθετες γεωτρήσεις κοντά σε υφιστάμενα κοιτάσματα.
Τα Jackdaw και Rosebank βρίσκονται σε νομική εκκρεμότητα, καθώς οι εγκρίσεις που είχαν δοθεί από την προηγούμενη κυβέρνηση των Συντηρητικών ανατράπηκαν δικαστικά, με το δικαστήριο να κρίνει ότι οι σχετικές άδειες ήταν παράνομες.
Ωστόσο, ο Burnham αναμένεται να περιμένει την ολοκλήρωση των δημόσιων διαβουλεύσεων για τα δύο έργα προτού λάβει επίσημη απόφαση.
Κλιματική πίεση και κίνδυνος εσωκομματικής εξέγερσης
Τις τελευταίες εβδομάδες, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει βρεθεί αντιμέτωπο με ξηρασία, πυρκαγιές και κύματα καύσωνα που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή και, σύμφωνα με πρόσφατες εκθέσεις, επιδεινώνονται από τη συνεχιζόμενη εξόρυξη ορυκτών καυσίμων.
Καθώς εντείνεται η ανησυχία της κοινής γνώμης για τα ακραία καιρικά φαινόμενα που προκαλεί η κλιματική αλλαγή, ο Andy Burnham έχει προειδοποιηθεί ότι ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπος με την πρώτη εξέγερση στο εσωτερικό του κόμματός του εάν υποστηρίξει νέες γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Στα τέλη Ιουλίου, ο Burnham έδωσε ενδείξεις ότι πιθανότατα θα στηρίξει τις γεωτρήσεις, δηλώνοντας ότι θα ακολουθήσει «ρεαλιστική προσέγγιση» απέναντι στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Η δήλωσή του έγινε μόλις λίγες ώρες πριν από ομιλία του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, António Guterres, στην οποία προειδοποίησε ότι «κάθε νέο έργο ορυκτών καυσίμων» καθιστά τα κύματα καύσωνα πιο επικίνδυνα.
Το Εργατικό Κόμμα βρίσκεται αυτή την περίοδο αντιμέτωπο με πολιτικές πιέσεις και από τις δύο πλευρές του πολιτικού φάσματος, ενώ αυξάνεται η ανησυχία για την ενίσχυση της δημοτικότητας του Πράσινου Κόμματος του Zack Polanski.
Οι Πράσινοι έχουν εκφράσει την κατηγορηματική αντίθεσή τους στη χορήγηση νέων αδειών πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Βόρεια Θάλασσα, υπογραμμίζοντας παράλληλα την ανάγκη επιτάχυνσης της πράσινης μετάβασης.
Η βουλευτής των Εργατικών στην περιφέρεια York Central, Rachael Maskell, κάλεσε τους υπουργούς να «κρατήσουν τον άνθρακα στο έδαφος» και να παρακολουθήσουν την πρόσφατη εθνική ενημέρωση έκτακτης ανάγκης για την κλιματική κρίση.
«Βλέπουμε τους πάγους να λιώνουν, τις θάλασσες να θερμαίνονται και τα καλοκαίρια να γίνονται ολοένα και πιο ζεστά. Το φετινό καλοκαίρι ήταν μια προειδοποίηση ότι πρέπει να κινηθούμε γρήγορα προς ένα βιώσιμο μέλλον», δήλωσε η Maskell.
Το δίλημμα του Burnham
Καθώς συνεχίζονται οι εικασίες σχετικά με την κατεύθυνση που θα ακολουθήσει η βρετανική ενεργειακή πολιτική, ο Andy Burnham δεν έχει τοποθετηθεί δημόσια για την κλιματική κρίση από τότε που ανέλαβε την πρωθυπουργία.
Ωστόσο, διόρισε τη Miatta Fahnbulleh, η οποία έχει ισχυρό ιστορικό δράσης για το κλίμα, στη θέση της υπουργού Ενεργειακής Ασφάλειας και Μηδενικών Καθαρών Εκπομπών.
Την ίδια στιγμή, το προεκλογικό πρόγραμμα των Εργατικών του 2024 απέκλειε τη χορήγηση νέων αδειών για έρευνες στη Βόρεια Θάλασσα, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι οι υφιστάμενες άδειες δεν θα ανακληθούν.
Η δικαστική απόφαση που έκρινε παράνομες τις εγκρίσεις για τα Jackdaw και Rosebank έχει δημιουργήσει ένα κρίσιμο ερώτημα: θα θεωρηθούν οι νέες εγκρίσεις «νέες» άδειες ή συνέχεια των παλαιών;
Πηγές εκτιμούν ότι ο Burnham θα μπορούσε να επιδιώξει έναν συμβιβασμό, ανάλογα με το αποτέλεσμα των δημόσιων διαβουλεύσεων, επιτρέποντας ενδεχομένως να προχωρήσει το έργο φυσικού αερίου Jackdaw.
Γιατί το φυσικό αέριο μπορεί να αποτελέσει τον συμβιβασμό
Το Ηνωμένο Βασίλειο εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το φυσικό αέριο για τη θέρμανση και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ πολλοί εξακολουθούν να το αντιμετωπίζουν ως «καύσιμο μετάβασης».
Καθώς η εξόρυξη φυσικού αερίου έχει μικρότερο ανθρακικό αποτύπωμα από εκείνη του πετρελαίου, μπορεί να θεωρηθεί λιγότερο επιβαρυντική για το περιβάλλον. Παρ' όλα αυτά, η έγκριση οποιουδήποτε νέου έργου ορυκτών καυσίμων έχει επικριθεί έντονα από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA).
Η συντάκτρια περιβάλλοντος του Guardian, Fiona Harvey, εξήγησε σχετικά με το Jackdaw: «Το να επιτραπεί να προχωρήσει είναι πολύ λιγότερο επιβλαβές από το Rosebank... Και το Jackdaw είναι tie-back, επομένως μπορεί να συνδεθεί με τις υπάρχουσες υποδομές. Θα μπορούσε, κατά συνέπεια, να τεθεί σε λειτουργία ταχύτερα».
BP: «Το πρώτο βαρέλι πρέπει να προέρχεται από τη Βόρεια Θάλασσα»
Η πετρελαϊκή BP, η οποία το τελευταίο διάστημα έχει υπαναχωρήσει από αρκετές από τις πράσινες δεσμεύσεις της και έχει πουλήσει περιουσιακά στοιχεία στη Βόρεια Θάλασσα, εξακολουθεί να υποστηρίζει σθεναρά την επέκταση της παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η διευθύνουσα σύμβουλος της εταιρείας, Meg O’Neill, δήλωσε στον Burnham ότι, καθώς το Ηνωμένο Βασίλειο εξακολουθεί να καλύπτει το 75% των ενεργειακών αναγκών του από ορυκτά καύσιμα, είναι σημαντικό «το πρώτο βαρέλι πετρελαίου που καταναλώνουμε και το πρώτο μόριο φυσικού αερίου που χρειαζόμαστε να προέρχονται από τη βρετανική Βόρεια Θάλασσα».
Οι νέες γεωτρήσεις δεν θα ρίξουν απαραίτητα τις τιμές
Περιβαλλοντικές οργανώσεις και επιστήμονες του κλίματος εξακολουθούν, ωστόσο, να αντιτίθενται στην ανάπτυξη νέων κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Υποστηρίζουν ότι οι σχετικές επενδύσεις θα ήταν προτιμότερο να κατευθυνθούν στην πράσινη μετάβαση, ώστε να διαφοροποιηθεί το ενεργειακό μείγμα της Βρετανίας και να ενισχυθεί μακροπρόθεσμα η ενεργειακή της ασφάλεια.
Επιπλέον, η έγκριση των Jackdaw και Rosebank θεωρείται απίθανο να οδηγήσει σε ουσιαστική μείωση των τιμών για τους καταναλωτές ή στη δημιουργία σημαντικού αριθμού νέων θέσεων εργασίας.
Το Energy Research Centre του Ηνωμένου Βασιλείου ανέφερε σε πρόσφατη αξιολόγησή του:
«Οι ισχυρισμοί ότι οι γεωτρήσεις στη Βόρεια Θάλασσα θα εξασφαλίσουν ενεργειακή ανθεκτικότητα και προσιτές τιμές απέναντι στις σημερινές αναταράξεις στις τιμές των καυσίμων αποτελούν αυταπάτη».
Το Jackdaw αναμένεται να δημιουργήσει μόλις 27 άμεσες θέσεις πλήρους απασχόλησης.
Παράλληλα, καθώς τα ενεργειακά αποθέματα του Ηνωμένου Βασιλείου εξαντλούνται με ταχείς ρυθμούς, οι νέες γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου δεν αναμένεται να ενισχύσουν μακροπρόθεσμα την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας.
Μια απόφαση με μεγάλο πολιτικό κόστος
Εάν, επομένως, ο Burnham αποφασίσει να στηρίξει νέα έργα ορυκτών καυσίμων, κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος τόσο με εσωκομματική εξέγερση στους Εργατικούς όσο και με σφοδρή αντίδραση από περιβαλλοντικές οργανώσεις.
Και όλα αυτά χωρίς να είναι βέβαιο ότι οι νέες γεωτρήσεις θα δημιουργήσουν σημαντικό αριθμό θέσεων εργασίας στον κλάδο πετρελαίου και φυσικού αερίου ή ότι θα μπορέσουν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα των αυξανόμενων τιμών ενέργειας.
www.worldenergynews.gr
