Το σχέδιο αναδεικνύει τη συνεχιζόμενη αμφιθυμία της Κίνας απέναντι στην ανάπτυξη της καθαρής ενέργειας και στη δύσκολη ισορροπία ανάμεσα στους στόχους απανθρακοποίησης, τις βιομηχανικές φιλοδοξίες και τις ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια
Η ενεργειακή στρατηγική της Κίνας έχει, σε μεγάλο βαθμό, προστατεύσει τη χώρα από τις συνέπειες του πολέμου στο Ιράν και του επακόλουθου κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ, μιας κρίσιμης αρτηρίας για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ωστόσο, το νέο πενταετές σχέδιο της χώρας για τον τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου αποκαλύπτει τις επίμονες ανησυχίες του Πεκίνου για τις γεωπολιτικές εντάσεις, τις μελλοντικές συγκρούσεις, την εξάρτηση από τις ενεργειακές εισαγωγές και τη σταδιακή εξάντληση των εγχώριων αποθεμάτων αργού πετρελαίου.
Το νέο πενταετές σχέδιο, που δόθηκε στη δημοσιότητα τη Δευτέρα από την Εθνική Επιτροπή Ανάπτυξης και Μεταρρυθμίσεων και την Εθνική Διοίκηση Ενέργειας, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση των στρατηγικών αποθεμάτων φυσικού αερίου της Κίνας, αλλά και στην αύξηση της δυνατότητάς της να εισάγει μεγαλύτερες ποσότητες του καυσίμου. Προβλέπει την επέκταση των χερσαίων και παράκτιων υποδομών εισαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου, καθώς και νέα ώθηση στην ανάπτυξη αποθηκευτικών εγκαταστάσεων LNG.
Πιο συγκεκριμένα, το σχέδιο θέτει ως στόχο, έως το 2030, τη δημιουργία δυναμικότητας τερματικών σταθμών ύψους 200 εκατ. τόνων, δυναμικότητας αγωγών 114 δισ. κυβικών μέτρων, καθώς και την εξασφάλιση αποθηκευτικής ικανότητας φυσικού αερίου που θα αντιστοιχεί στο 13% της εθνικής κατανάλωσης. Παράλληλα, περιγράφεται μια στρατηγική για την περαιτέρω αύξηση της εγχώριας παραγωγής πετρελαίου.
Το νέο σχέδιο αποκαλύπτει αρκετά στοιχεία για την κατάσταση της ενεργειακής ασφάλειας της Κίνας. Πρώτον, αντικατοπτρίζει την εντυπωσιακή επιτυχία της προηγούμενης στρατηγικής του Πεκίνου για τη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων ορυκτών καυσίμων, τα οποία λειτουργούν ως ανάχωμα απέναντι στις διακυμάνσεις των διεθνών αγορών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Δεύτερον, δείχνει ότι, παρά τις τεράστιες προσπάθειες για την ανάπτυξη εγχώριων ενεργειακών πόρων και τη μετατροπή της χώρας στην πρώτη «ηλεκτροκρατία» του κόσμου, το Πεκίνο εξακολουθεί να αδυνατεί να απεξαρτηθεί από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων.
Τέλος, το σχέδιο αναδεικνύει τη συνεχιζόμενη αμφιθυμία της Κίνας απέναντι στην ανάπτυξη της καθαρής ενέργειας και στη δύσκολη ισορροπία ανάμεσα στους στόχους απανθρακοποίησης, τις βιομηχανικές φιλοδοξίες και τις ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια.
Την ίδια στιγμή που το νέο πενταετές σχέδιο προβλέπει σημαντική επέκταση των υποδομών φυσικού αερίου, καλεί επίσης τη χώρα να φτάσει στην κορύφωση της κατανάλωσης πετρελαίου, κάτι που, σύμφωνα με ορισμένους ειδικούς, θα μπορούσε να συμβεί ακόμη και μέσα στη φετινή χρονιά. Αν και οι δύο αυτοί στόχοι μπορεί εκ πρώτης όψεως να μοιάζουν αντιφατικοί, στην πραγματικότητα υπηρετούν την ίδια στρατηγική προτεραιότητα: την επίτευξη μεγαλύτερης ενεργειακής αυτονομίας και τη σταδιακή απεξάρτηση της Κίνας από τις εισαγωγές καυσίμων.
Για το Πεκίνο, άλλωστε, η ενεργειακή μετάβαση δεν αφορά αποκλειστικά την απανθρακοποίηση. Αποτελεί ταυτόχρονα ένα σχέδιο ενεργειακής αυτονομίας και ανεξαρτησίας.
Επιπλέον, είναι προς το στρατηγικό συμφέρον της Κίνας να σχεδιάσει την επίτευξη της κορύφωσης της ζήτησης πετρελαίου πριν ο κόσμος φτάσει στην κορύφωση της παγκόσμιας παραγωγής. Οι χώρες που δεν θα προετοιμαστούν για την αναπόφευκτη μελλοντική κάμψη της διεθνούς παραγωγής πετρελαίου ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με μια εντελώς νέα μορφή ενεργειακής κρίσης. Πρόσφατη έκθεση του National Interest προειδοποίησε, μάλιστα, ότι η επόμενη πετρελαϊκή κρίση της Ευρώπης θα μπορούσε να προκύψει από την κορύφωση της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και όχι από μια πολεμική σύγκρουση ή την κλιματική αλλαγή.
Υπό αυτό το πρίσμα, είναι λογικό η προστασία της χώρας από αυτήν την επερχόμενη απειλή να εξελίσσεται στην επόμενη μεγάλη προτεραιότητα της σύνθετης και, μέχρι σήμερα, ιδιαίτερα επιτυχημένης στρατηγικής ενεργειακής ασφάλειας του Πεκίνου. Μέχρι τώρα, η κινεζική πολιτική επικεντρωνόταν στην αύξηση της εγχώριας παραγωγής, στην ηλεκτροποίηση, στη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών και στη δημιουργία αποθεμάτων — μια προσέγγιση που, σύμφωνα με την ανάλυση, επιβεβαιώθηκε από τις εξελίξεις του πολέμου στο Ιράν.
Όταν τα Στενά του Ορμούζ έκλεισαν τον Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους, περίπου το 1/5 του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου περνούσε καθημερινά από τα νερά τους. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των εξαγωγών κατευθυνόταν προς τις αγορές της Ασίας, αφήνοντας πολλές γειτονικές χώρες της Κίνας εκτεθειμένες στις επιπτώσεις της διακοπής.
Η Κίνα, ωστόσο, χάρη στα τεράστια ενεργειακά της αποθέματα και τα σχέδια έκτακτης ανάγκης, κατάφερε να διατηρήσει τις ενεργειακές της αγορές σε μεγάλο βαθμό ανεπηρέαστες. Η κρίση αυτή ενδέχεται μάλιστα να επιτρέψει στο Πεκίνο να εξέλθει από τη σύγκρουση ακόμη ισχυρότερο, ενισχύοντας περαιτέρω την κυριαρχία του στον ενεργειακό τομέα.
«Όσοι γράφουν στο διαδίκτυο ότι αυτή η κατάσταση αποσταθεροποιεί την Κίνα ίσως θα ήθελαν να ισχύει κάτι τέτοιο, αλλά οι αναρτήσεις δεν αποτελούν πραγματικότητα», δήλωσε πρόσφατα στην Washington Post ο Τζος Φριντ, επικεφαλής του τομέα κλίματος και ενέργειας στο κεντροαριστερό think tank Third Way. «Πρόκειται για ένα σοκ που η Κίνα μπορεί να απορροφήσει. Και τελικά θα βρεθεί σε ισχυρότερη θέση όταν η κρίση τελειώσει».
www.worldenergynews.gr
