Σε υψηλότερο επίπεδο τιμών πέρασε η ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας τον Αύγουστο, καθώς η μέση τιμή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας διαμορφώθηκε στα 133,4 ευρώ/MWh, έναντι 109,95 ευρώ/MWh τον Ιούλιο. Η μηνιαία επιβάρυνση φθάνει το 21,3% και δημιουργεί ανοδικές τάσεις για τη διαμόρφωση των πράσινων τιμολογίων του Σεπτεμβρίου, τα οποία θα ανακοινώσουν οι προμηθευτές την Τρίτη 1η Σεπτεμβρίου.
Η νέα αύξηση ακολουθεί την άνοδο κατά 18,3% που είχε καταγραφεί τον Ιούλιο. Τον Ιούνιο η μέση χονδρεμπορική τιμή ήταν 92,93 ευρώ/MWh, τον Ιούλιο ανέβηκε στα 109,95 ευρώ/MWh και τον Αύγουστο έφθασε στα 133,4 ευρώ/MW σημειώνοντας αύξηση περίπου 43,5%, σε δύο μήνες.
Η μεταβολή αυτή επηρεάζει τα κυμαινόμενα προϊόντα, πράσινα και κίτρινα τιμολόγια, καθώς οι τιμές τους συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τη χονδρεμπορική αγορά. Για τα πράσινα τιμολόγια του Σεπτεμβρίου που θα ανακοινωθούν αύριο, οι εταιρείες προμήθειας καλούνται να αποφασίσουν πόσο μεγάλο μέρος του αυξημένου κόστους μπορούν να καλύψουν μέσα από εκπτώσεις και εμπορικές παρεμβάσεις και πόσο θα ενσωματώσουν στις τελικές χρεώσεις των καταναλωτών.
Στο επίκεντρο οι ανακοινώσεις της ΔΕΗ
Ιδιαίτερη βαρύτητα θα έχει η τιμολογιακή επιλογή της ΔΕΗ, καθώς η επιχείρηση αντιπροσωπεύει περίπου το 70% των καταναλωτών που παραμένουν στα πράσινα τιμολόγια. Η πολιτική της επηρεάζει συνεπώς τόσο τη μέση τιμή της συγκεκριμένης κατηγορίας όσο και τις κινήσεις του ανταγωνισμού.
Τον Αύγουστο η ΔΕΗ κράτησε το βασικό πράσινο τιμολόγιό της στα 13,84 λεπτά/kWh για κατανάλωση έως 200 kWh τον μήνα και στα 15,4 λεπτά/kWh για την κατανάλωση πάνω από αυτό το όριο. Οι χρεώσεις αυτές ήταν αισθητά χαμηλότερες από τη μέση τιμή των πράσινων προϊόντων της αγοράς, περιορίζοντας την επιβάρυνση για ένα μεγάλο μέρος των νοικοκυριών.
Συνολικά, η μέση τιμή των πράσινων τιμολογίων αυξήθηκε τον Αύγουστο στα 18,8 λεπτά/kWh, από περίπου 17,4 λεπτά/kWh τον Ιούλιο. Πρόκειται για άνοδο κοντά στο 8%, αρκετά μικρότερη από την αύξηση κατά 18,3% που είχε προηγηθεί στη χονδρεμπορική τον Ιούλιο. Η διαφορά δείχνει ότι οι πάροχοι, και κυρίως η ΔΕΗ, κάλυψαν μέρος του πρόσθετου κόστους μέσω των εκπτώσεων και της εμπορικής πολιτικής τους.
Η δυνατότητα ανάλογης απορρόφησης και τον Σεπτέμβριο είναι το βασικό ζητούμενο. Το περιθώριο των μη καθετοποιημένων προμηθευτών είναι πιο περιορισμένο, καθώς οι εταιρείες αυτές αγοράζουν μεγαλύτερο μέρος της ενέργειας που διαθέτουν στους πελάτες τους από τη χονδρεμπορική αγορά. Αντίθετα, οι καθετοποιημένοι όμιλοι διαθέτουν και δική τους παραγωγή, γεγονός που τους προσφέρει περισσότερες δυνατότητες διαχείρισης του κόστους.
Εφόσον η ΔΕΗ επιλέξει να συγκρατήσει για έναν ακόμη μήνα την τιμή της, η αύξηση της μέσης λιανικής χρέωσης μπορεί να περιοριστεί. Μια τέτοια εξέλιξη θα μείωνε και την πιθανότητα κρατικής επιδότησης, ακόμη και αν οι μικρότεροι πάροχοι ανακοινώσουν σημαντικά αυξημένες χρεώσεις.
Οι τελευταίες ημέρες ανέβασαν τον μέσο όρο
Η πορεία του Αυγούστου δεν ήταν ομοιόμορφη. Η μεγαλύτερη ένταση καταγράφηκε προς το τέλος του μήνα, όταν η αγορά πέρασε σε διαδοχικές ημέρες πολύ υψηλού κόστους.
Στις 25 Αυγούστου η τιμή της Αγοράς Επόμενης Ημέρας διαμορφώθηκε στα 173,73 ευρώ/MWh και στις 26 Αυγούστου αυξήθηκε στα 184,47 ευρώ/MWh. Μέχρι τις πρώτες 25 ημέρες, η μέση τιμή του μήνα κινούνταν κοντά στα 128,5 ευρώ/MWh. Οι υψηλές τιμές που ακολούθησαν την οδήγησαν τελικά στα 133,4 ευρώ/MWh.
Το στοιχείο αυτό έχει σημασία και για τον Σεπτέμβριο, καθώς δείχνει ότι ο μήνας ολοκληρώθηκε με δυσμενέστερες συνθήκες από εκείνες που επικρατούσαν στην αρχή του και πλέον μπαίνουμε στο φθινόπωρο χωρίς να έχει διαμορφωθεί ακόμη σαφής τάση υποχώρησης των τιμών.
Πίσω από την άνοδο βρίσκονται το αυξημένο κόστος του φυσικού αερίου και οι υψηλές ανάγκες για κλιματισμό. Όταν η ζήτηση παραμένει ισχυρή μετά τη δύση του ήλιου και η παραγωγή των φωτοβολταϊκών υποχωρεί, χρειάζεται να ενταχθούν περισσότερες θερμικές μονάδες στο σύστημα. Οι μονάδες φυσικού αερίου καλύπτουν μεγάλο μέρος αυτής της ζήτησης και συχνά καθορίζουν την οριακή τιμή στην αγορά.
Στα τέλη Αυγούστου το TTF κινήθηκε κοντά ή και πάνω από τα 68 ευρώ/MWh, σε υψηλό περίπου τριών ετών. Η τιμή αυτή αυξάνει αισθητά το μεταβλητό κόστος των μονάδων αερίου και, κατά συνέπεια, την τιμή με την οποία προσφέρουν την παραγωγή τους στην αγορά ηλεκτρισμού.
Μέρος μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής ανατίμησης
Η αύξηση των τιμών στην ελληνική αγορά δεν ήταν από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη. όπου η επιδείνωση των καιρικών συνθηκών, οι διαδοχικοί καύσωνες, η μειωμένη αιολική και υδροηλεκτρική παραγωγή και οι περιορισμοί σε ορισμένες πυρηνικές μονάδες αλλά και το ακριβό φυσικό αέριο, διατήρησαν ψηλά το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας.
Με βάση τα προσωρινά στοιχεία του Αυγούστου, οι μεγαλύτερες μέσες τιμές μεταξύ των βασικών ευρωπαϊκών αγορών καταγράφηκαν στην Κεντρική και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η Ουγγαρία κινήθηκε κοντά στα 152 ευρώ/MWh, η Αυστρία περίπου στα 148 ευρώ/MWh, η Πολωνία στα 134 ευρώ/MWh και η Ελλάδα στα 133,4 ευρώ/MWh.
Στη γερμανολουξεμβουργιανή αγορά η μέση τιμή διαμορφώθηκε περίπου στα 127 ευρώ/MWh, ενώ στη Γαλλία κινήθηκε κοντά στα 124 ευρώ/MWh. Τα δεδομένα προέρχονται από τις αγορές επόμενης ημέρας και είναι προσωρινά, καθώς κατά τον χρόνο υπολογισμού δεν είχε ολοκληρωθεί η φυσική παράδοση της τελευταίας ημέρας του Αυγούστου.
Οι μηνιαίοι μέσοι όροι δεν αποτυπώνουν πλήρως τις πολύ μεγάλες διακυμάνσεις που εμφανίστηκαν μέσα στον μήνα. Σε αρκετές αγορές καταγράφηκαν ημέρες κατά τις οποίες οι τιμές ξεπέρασαν κατά πολύ τα 200 ευρώ/MWh.
Στη Γαλλία, για παράδειγμα, η ημερήσια τιμή έφθασε τα 228,82 ευρώ/MWh στις 26 Αυγούστου και τα 224,95 ευρώ/MWh στις 27 Αυγούστου, ενώ στις 28 Αυγούστου παρέμεινε υψηλή, στα 198,15 ευρώ/MWh.
Στη γαλλική αγορά η πίεση ενισχύθηκε από τους περιορισμούς στην πυρηνική παραγωγή. Οι υψηλές θερμοκρασίες αύξησαν τη θερμοκρασία των ποταμών που χρησιμοποιούνται για την ψύξη των πυρηνικών εγκαταστάσεων, υποχρεώνοντας την EDF να προσαρμόσει την παραγωγή σε σταθμούς όπως οι Bugey και Golfech. Όταν μειώνεται η διαθεσιμότητα των πυρηνικών μονάδων, η Γαλλία χρειάζεται περισσότερη παραγωγή από άλλες τεχνολογίες ή μεγαλύτερες εισαγωγές, με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι τιμές και στις γειτονικές αγορές.
Ακόμη ισχυρότερες πιέσεις εμφανίστηκαν στην Ιταλία. Στα τέλη Αυγούστου η ημερήσια τιμή κινήθηκε σε ορισμένες περιπτώσεις κοντά στα 210 ευρώ/MWh, ενώ στη Σικελία προσέγγισε τα 240 ευρώ/MWh. Η Ιταλία έχει αυξημένη εξάρτηση από το φυσικό αέριο στην ηλεκτροπαραγωγή και, επομένως, επηρεάζεται γρήγορα από κάθε άνοδο του TTF.
Αντίθετα, Ισπανία και Πορτογαλία κινήθηκαν σε χαμηλότερα επίπεδα, κοντά στα 110–120 ευρώ/MWh σε αρκετές ημέρες του δεύτερου μισού του μήνα. Οι σκανδιναβικές αγορές εμφάνισαν επίσης χαμηλότερες τιμές σε ορισμένες ζώνες, με μεγάλες όμως αποκλίσεις ανάμεσα στον βορρά και τον νότο. Η διαφορετική εικόνα οφείλεται στην παραγωγή από αιολικά και υδροηλεκτρικά, στη χωρητικότητα των διασυνδέσεων και στις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε επιμέρους ζώνης.
Χαμηλές οι ευρωπαϊκές αποθήκες αερίου
Η μεγαλύτερη πηγή ανησυχίας για τους επόμενους μήνες είναι η κατάσταση των αποθηκών φυσικού αερίου. Στα τέλη Αυγούστου η πληρότητα στην Ευρώπη βρισκόταν περίπου στο 63%, πολύ χαμηλότερα από το επίπεδο κοντά στο 80% που αντιστοιχεί στον μέσο όρο των τελευταίων ετών για την εποχή.
Εάν συνεχιστεί ο σημερινός αργός ρυθμός πλήρωσης, η Ευρώπη μπορεί να περάσει στη χειμερινή περίοδο με αποθέματα περίπου 20% χαμηλότερα από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας και στα χαμηλότερα εποχικά επίπεδα από το 2013.
Ιδιαίτερα δύσκολη είναι η κατάσταση στη Γερμανία, η οποία διαθέτει τη μεγαλύτερη αποθηκευτική δυναμικότητα αερίου στην ΕΕ. Οι γερμανικές εγκαταστάσεις βρίσκονται περίπου στο μισό της χωρητικότητάς τους, ενώ χαμηλή πληρότητα καταγράφεται επίσης στην Ολλανδία και στο Βέλγιο. Καλύτερη προετοιμασία εμφανίζουν η Ιταλία και η Πολωνία, όπου τα αποθέματα έχουν ξεπεράσει το 80%.
Η χαμηλή πλήρωση των αποθηκών σημαίνει ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί να αγοράσει μεγαλύτερες ποσότητες LNG κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου. Οι αγορές αυτές θα γίνουν σε μια περίοδο κατά την οποία η ζήτηση στην Ασία έχει ανακάμψει, ενισχύοντας τον ανταγωνισμό για τα διαθέσιμα φορτία. Αν δεν το κάνει, θα είναι ακόμη μεγαλύτερος ο κίνδυνος για ένα ράλι τιμών το χειμώνα.
Ταυτόχρονα, οι μειωμένες εξαγωγές από τη Μέση Ανατολή περιορίζουν τις ποσότητες που μπορούν να διεκδικήσουν η Ευρώπη και η Ασία. Αναλυτές εκτιμούν ότι, εάν οι διαταραχές συνεχιστούν, η ευρωπαϊκή τιμή μπορεί να χρειαστεί να ξεπεράσει ακόμη και τα 100 ευρώ/MWh, ώστε τα φορτία LNG να προτιμήσουν τους ευρωπαϊκούς τερματικούς σταθμούς από τις ασιατικές αγορές.
www.worldenergynews.gr
