Η εκτίναξη της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, που προκαλείται μεταξύ άλλων από την επέκταση των data centers και την ηλεκτροκίνηση, αποτελεί πλέον μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τα ηλεκτρικά δίκτυα σε Ευρώπη και Βόρεια Αμερική. Σε αυτό το νέο ενεργειακό τοπίο, το Τέξας προσφέρει ένα ενδιαφέρον παράδειγμα: παρά την ταχεία αύξηση της κατανάλωσης, καταφέρνει να προσθέτει νέα ισχύ με γρήγορους ρυθμούς και να διατηρεί σχετικά χαμηλό το κόστος για τους καταναλωτές σύμφωνα με την POLITICO.
Η πολιτεία, γνωστή ως η καρδιά της αμερικανικής βιομηχανίας πετρελαίου και φυσικού αερίου, έχει εξελιχθεί παράλληλα σε ηγέτη στην ηλιακή και αιολική ενέργεια, καθώς και στην αποθήκευση μέσω μπαταριών. Το μοντέλο της βασίζεται σε ταχύτερες διαδικασίες διασύνδεσης, δυναμική τιμολόγηση της ηλεκτρικής ενέργειας και μαζική ανάπτυξη νέων μονάδων παραγωγής.
Το παράδειγμα του Τέξας δεν μπορεί να μεταφερθεί αυτούσιο στην Ευρώπη, καθώς οι διαφορετικές γεωγραφικές, θεσμικές και ενεργειακές συνθήκες δημιουργούν σημαντικούς περιορισμούς. Ωστόσο, προσφέρει ένα κρίσιμο μάθημα: για να αντιμετωπιστεί η αυξανόμενη ζήτηση χωρίς εκτόξευση των τιμών, απαιτούνται γρήγορες επενδύσεις σε νέα παραγωγή και δίκτυα, με την αιολική και την ηλιακή ενέργεια να διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο και το φυσικό αέριο να λειτουργεί ως εφεδρεία.
Η εκτίναξη της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας είναι ένα νέο φαινόμενο και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Στο Τέξας, όμως, είναι μια παλιά ιστορία.
Αυτό καθιστά την πολιτεία του Lone Star μια μελέτη περίπτωσης για το πώς ο κόσμος μπορεί να καλύψει την αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας χωρίς να εκτοξεύσει το κόστος — ιδιαίτερα σε μια εποχή που οι πολιτικοί ηγέτες προσπαθούν απεγνωσμένα να αποτρέψουν αυξήσεις στους λογαριασμούς. Και, σε μια ανατροπή της εικόνας, η πρωτεύουσα του αμερικανικού πετρελαίου και φυσικού αερίου το έχει πετύχει μετατρεπόμενη σε παγκόσμιο ηγέτη στην ηλιακή ενέργεια και τις μπαταρίες.
Η αύξηση της ζήτησης στην πολιτεία του Lone Star ήταν την τελευταία δεκαετία τέσσερις φορές ταχύτερη από τον μέσο όρο των ΗΠΑ. Παρ’ όλα αυτά, οι περισσότεροι Τεξανοί εξακολουθούν να πληρώνουν λιγότερα για το ηλεκτρικό ρεύμα σε σχέση με άλλους Αμερικανούς.
Πολλά ηλεκτρικά δίκτυα στη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη αντιμετωπίζουν μια νέα πρόκληση, η οποία προκύπτει από την έκρηξη των data centers και των ηλεκτρικών οχημάτων: η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνεται ταχύτερα από την προσφορά. Αυτό ωθεί τις τιμές προς τα πάνω.
Το Τέξας είναι διαφορετικό, επειδή κατασκευάζει σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής γρήγορα.
«Αν απλώς αφήσεις τους ανθρώπους να κατασκευάσουν πράγματα, γενικά μιλώντας, θα κατασκευάσουν τα σωστά πράγματα», δήλωσε ο Michael Webber, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Όστιν, ο οποίος μελετά τις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας. «Και με τον όρο “σωστά πράγματα” εννοώ πράγματα που είναι οικονομικά, καθαρά και διαθέσιμα όταν τα χρειάζεσαι. Αυτό είναι το θεμελιώδες χαρακτηριστικό του Τέξας.»
Τα “two-step” του Τέξας
Πρώτο βήμα
Η πολιτεία διευκολύνει τη σύνδεση στο ηλεκτρικό δίκτυο. Οι περισσότεροι διαχειριστές δικτύων απαιτούν από τους νέους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής να υποβάλλονται σε εκτεταμένες μελέτες, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν χρειάζονται αναβαθμίσεις στο δίκτυο μεταφοράς για να μπορέσει να διοχετευθεί η νέα παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Όχι όμως στο Τέξας.
Αντί γι’ αυτό, ο διαχειριστής του δικτύου ενημερώνει τους developers ότι οι προγραμματισμένες μονάδες παραγωγής τους ενδέχεται να κληθούν να μειώσουν την παραγωγή τους, εάν οι υφιστάμενες γραμμές μεταφοράς φτάσουν στα όρια της χωρητικότητάς τους σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι μονάδες παραγωγής να κατασκευάζονται ταχύτερα.
Δεύτερο βήμα
Το Τέξας τιμολογεί την ηλεκτρική ενέργεια με διαφορετικό τρόπο. Χρησιμοποιεί ένα nodal σύστημα, στο οποίο κάθε υποσταθμός του δικτύου έχει τη δική του τιμή χονδρικής.
Οι υψηλές τιμές σηματοδοτούν συμφόρηση ή υψηλή ζήτηση, ενώ οι χαμηλές τιμές υποδεικνύουν επάρκεια προσφοράς.
Αυτό έρχεται σε έντονη αντίθεση με χώρες όπως η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίες χρησιμοποιούν μία ενιαία εθνική τιμή χονδρικής για την ηλεκτρική ενέργεια.
Οι υποστηρικτές του μοντέλου υποστηρίζουν ότι η προσέγγιση του Τέξας βοηθά στην επέκταση του δικτύου, στέλνοντας στους developers ένα ισχυρό οικονομικό σήμα.
«Γνωρίζεις ποιες θα είναι οι τιμές, πού και πότε, και αυτό είναι πραγματικά χρήσιμο, γιατί έτσι μπορείς να καταλάβεις τι πρέπει να κατασκευάσεις και πού να το κατασκευάσεις», δήλωσε ο Webber, ο οποίος στο παρελθόν εργάστηκε στη γαλλική εταιρεία κοινής ωφέλειας Engie.
Ευέλικτη προσέγγιση
Ορισμένες από τις πολιτικές που εφαρμόζει το Τέξας υιοθετούνται πλέον και σε άλλες αγορές. Το Ηνωμένο Βασίλειο και, πιο πρόσφατα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν υιοθετήσει παρόμοιες ευέλικτες προσεγγίσεις στη διαδικασία διασύνδεσης για τη σύνδεση νέων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής.
Ωστόσο, η πρακτική αυτή έχει γίνει αμφιλεγόμενη στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου η αργή αναβάθμιση του δικτύου μεταφοράς έχει οδηγήσει στη δαπάνη δισεκατομμυρίων λιρών κάθε χρόνο, προκειμένου να αποζημιώνονται αιολικά πάρκα στη Σκωτία για τη μείωση της παραγωγής τους, ενώ μονάδες φυσικού αερίου στην Αγγλία πληρώνονται για να αυξήσουν την παραγωγή τους.
Αυτό αναδεικνύει τα όρια της αναλογίας με το Τέξας.
Λίγες περιοχές μπορούν να μιμηθούν την αφθονία του Τέξας σε αιολική και ηλιακή ενέργεια, καθώς και σε φυσικό αέριο.
Και οι δομές της αγοράς από μόνες τους δεν επαρκούν για να καλύψουν την αύξηση της ζήτησης. Οι διαδικασίες διασύνδεσης πρέπει να εναρμονιστούν με τις διαδικασίες αδειοδότησης, ώστε να μπορούν να προχωρήσουν μεγάλα έργα.
Αυτό είναι ευκολότερο σε μέρη όπως το Τέξας, όπου ολόκληρο το ηλεκτρικό δίκτυο βρίσκεται μέσα στα όρια της ίδιας πολιτείας, δήλωσε ο Michael Caravaggio, αντιπρόεδρος αρμόδιος για την αξιοπιστία του στόλου και το περιβάλλον στο Electric Power Research Institute, έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό.Ακόμη και τότε, όμως, μπορεί να είναι δύσκολο.
Οι ρυθμιστικές αρχές ενέργειας του Τέξας ενέκριναν πρόσφατα δύο νέες γραμμές μεταφοράς, παρά τις εκτεταμένες διαμαρτυρίες κατοίκων αγροτικών περιοχών και ορισμένων πολιτειακών βουλευτών.
Είναι ακόμη δυσκολότερο στα δίκτυα που διασχίζουν πολιτειακά και εθνικά σύνορα — όπως το PJM Interconnection στις μεσοατλαντικές ΗΠΑ και το δίκτυο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στην ΕΕ, τα κράτη-μέλη και οι νομοθέτες διαφωνούν εδώ και σχεδόν έναν χρόνο σχετικά με το πώς θα πρέπει να σχεδιαστεί ένα πανευρωπαϊκό δίκτυο που να μπορεί να υποστηρίξει τους φιλόδοξους στόχους της ΕΕ για την ηλεκτροποίηση της οικονομίας, χωρίς μέχρι στιγμής να διαφαίνεται συμφωνία.
Ο κόσμος εξακολουθεί να έχει πολλά να μάθει από το Τέξας, δήλωσε ο Georg Rute, Εσθονός που εργάστηκε για τον διαχειριστή του δικτύου της χώρας του προτού μετακομίσει στο Όστιν του Τέξας, για να διευθύνει την εταιρεία υπηρεσιών ηλεκτρικής ενέργειας Gridraven.
Κάνοντας ευκολότερη την κατασκευή νέων υποδομών, η πολιτεία έχει προσφέρει ένα πρότυπο για το πώς μπορεί να καλυφθεί η αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, σε μια εποχή που ορισμένοι αναλυτές προβλέπουν ότι το Τέξας θα μπορούσε να ξεπεράσει τη Βιρτζίνια ως παγκόσμια πρωτεύουσα των data centers.
Καμία πολιτεία στις ΗΠΑ δεν διαθέτει μεγαλύτερο στόλο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η αιολική και η ηλιακή ενέργεια είναι αντίστοιχα η δεύτερη και η τρίτη μεγαλύτερη πηγή ηλεκτροπαραγωγής στο δίκτυο του Τέξας, με μόνη την παραγωγή από φυσικό αέριο να βρίσκεται υψηλότερα.
Το Τέξας δείχνει ότι «ο φθηνότερος τρόπος για να τροφοδοτήσεις το δίκτυο και να καλύψεις την αύξηση του φορτίου είναι να κατασκευάσεις όσο το δυνατόν περισσότερα έργα ηλιακής και αιολικής ενέργειας και να διαθέτεις φυσικό αέριο ως εφεδρεία», δήλωσε ο Rute.
www.worldenergynews.gr
