Για να εξισορροπηθεί η αγορά πετρελαίου σε πραγματικούς όρους, μια έλλειψη προσφοράς πρέπει επομένως να οδηγήσει τις τιμές σε αρκετά υψηλά επίπεδα, ώστε να περιοριστεί η κατανάλωση καυσίμων
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα από την επιστροφή των τιμών του αργού πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι είναι ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να επιταχύνει το τέλος της εποχής του πετρελαίου.
Πέρα από τον ψυχολογικό αντίκτυπο που έχει στους Αμερικανούς ψηφοφόρους το επιπλέον ψηφίο στην τιμή, το όριο των 100 δολαρίων δεν έχει από μόνο του κάποια ιδιαίτερη οικονομική σημασία. Ωστόσο, η Wall Street, η οποία κατά το μεγαλύτερο μέρος του πολέμου με το Ιράν είχε σαφώς πτωτική άποψη για τις τιμές του πετρελαίου, εμφανίζεται πλέον ολοένα και πιο ανήσυχη από τον νέο γύρο αμοιβαίων επιθέσεων σε δεξαμενόπλοια.
Όλες οι μεγάλες τράπεζες, ακόμη και η Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ, αναθεώρησαν αυτή την εβδομάδα προς τα πάνω τις προβλέψεις τους για τις τιμές του πετρελαίου το 2027. Παράλληλα, αρκετοί αναλυτές δημοσίευσαν σημειώματα στα οποία κάνουν λόγο για μια «νέα κανονικότητα», που θα χαρακτηρίζεται από παρατεταμένες διαταραχές στη λειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Είναι εύλογο οι τιμές του πετρελαίου να αυξάνονται όταν η προσφορά περιορίζεται. Και παρά τις αντίθετες διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης Τραμπ, η προσφορά έχει πράγματι περιοριστεί. Σε έκθεσή της την Πέμπτη, η S&P Global Energy εκτίμησε για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου ότι δεν αναμένει πλέον η παραγωγή αργού πετρελαίου στη Μέση Ανατολή να επιστρέψει στα προπολεμικά επίπεδα έως το τέλος του 2027.
Ωστόσο, μεταβάλλεται και η πλευρά της ζήτησης, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε ένα λιγότερο αναμενόμενο αποτέλεσμα.
Όπως εξηγεί στο επίκαιρο βιβλίο του «Crude Volatility» ο πρώην αξιωματούχος του Λευκού Οίκου Μπομπ ΜακΝάλι, οι τιμές του πετρελαίου τείνουν να παρουσιάζουν μεγαλύτερες διακυμάνσεις από άλλα εμπορεύματα, επειδή θεωρείται ότι η ζήτηση για πετρέλαιο είναι ιδιαίτερα ανελαστική.
Μια μικρή μείωση στην τιμή της βενζίνης δεν θα κάνει τους καταναλωτές να σπεύσουν να αγοράσουν καινούργια αυτοκίνητα. Από τη στιγμή όμως που κάποιος διαθέτει αυτοκίνητο και πρέπει να το χρησιμοποιεί για να μεταβεί στην εργασία του, είναι αναγκασμένος να πληρώσει για καύσιμα ακόμη και όταν η τιμή τους αυξάνεται.
Για να εξισορροπηθεί η αγορά πετρελαίου σε πραγματικούς όρους, μια έλλειψη προσφοράς πρέπει επομένως να οδηγήσει τις τιμές σε αρκετά υψηλά επίπεδα, ώστε να περιοριστεί η κατανάλωση καυσίμων.
Η ενεργειακή μετάβαση αλλάζει τη συμπεριφορά
Ωστόσο, αυτό που έχει παρατηρηθεί τους τελευταίους έξι μήνες είναι ότι το επίπεδο τιμών που απαιτείται πλέον για να περιοριστεί η ζήτηση ενδέχεται να είναι χαμηλότερο από ό,τι εκτιμούσαν πολλοί αναλυτές.
Η εξάπλωση εναλλακτικών πηγών ενέργειας φαίνεται πως έχει μειώσει την ανοχή επιχειρήσεων και καταναλωτών σε υψηλές τιμές πετρελαϊκών προϊόντων. Με άλλα λόγια, η ενεργειακή μετάβαση έχει δημιουργήσει περισσότερες επιλογές, με αποτέλεσμα η ζήτηση να αντιδρά πλέον πιο έντονα σε μια παρατεταμένη άνοδο του κόστους.
Η Νατάσα Κανέβα της JP Morgan, σε ανάλυσή της αυτή την εβδομάδα, σημείωσε ότι από την έναρξη του πολέμου η ζήτηση πετρελαίου κινείται περίπου 5 εκατ. βαρέλια την ημέρα χαμηλότερα σε σχέση με πέρυσι. Όπως επισημαίνει, «η ζήτηση έχει απορροφήσει το μεγαλύτερο μέρος του σοκ» που προκάλεσαν οι υψηλότερες τιμές.
Μέρος αυτής της μείωσης της ζήτησης δεν συνδέεται άμεσα με τις τιμές. Οφείλεται, μεταξύ άλλων, στις φυσικές καταστροφές που υπέστησαν ρωσικά διυλιστήρια από τις ουκρανικές αεροπορικές επιθέσεις, αλλά και στη μείωση της λειτουργίας διυλιστηρίων στον Κόλπο, τα οποία δεν έχουν πλέον τη δυνατότητα να εξάγουν τα προϊόντα τους.
Παρά ταύτα, η τιμή παραμένει ο καθοριστικός παράγοντας. Και εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν στην υφιστάμενη κατάσταση ημι-κλεισίματος, η Κανέβα εκτιμά ότι η ζήτηση πετρελαίου το επόμενο έτος θα υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2019.
Ο Τραμπ μπορεί να επιταχύνει την κορύφωση της ζήτησης
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί μια σημαντική αντίφαση για τον Ντόναλντ Τραμπ. Αντί να λειτουργεί ως ο μεγαλύτερος υποστηρικτής της πετρελαϊκής βιομηχανίας, όπως συχνά παρουσιάζεται, η πολιτική και η γεωπολιτική αναταραχή που έχει ενισχύσει ενδέχεται τελικά να φέρουν νωρίτερα το σημείο κορύφωσης της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου.
www.worldenergynews.gr
