Σχετικά Άρθρα
Eurobank Research: «Έκρηξη» στις ελληνικές εξαγωγές - Στο +9,8% η πραγματική άνοδος, ισχυρή ώθηση στην ανάπτυξη
Νέο ισχυρό κύμα ακρίβειας σαρώνει την ελληνική οικονομία, με τον πληθωρισμό να εκτινάσσεται σε υψηλό τριάμισι ετών και να ξεπερνά αισθητά τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, η ενεργειακή αναταραχή και οι χρόνιες διαρθρωτικές αδυναμίες της εγχώριας αγοράς δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα, που απειλεί να μετατρέψει την καθημερινότητα των νοικοκυριών σε ακόμη πιο δύσκολη οικονομική εξίσωση. Και το πρόβλημα δεν είναι μόνο πόσο γρήγορα ανεβαίνουν οι τιμές, αλλά πόσο από το εισόδημα εξακολουθούν να απορροφούν.
Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, όπως παρουσιάζονται στο δελτίο «7 Ημέρες Οικονομία» της Eurobank Research της 9ης Οκτωβρίου 2026, αποτυπώνουν με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο την ένταση των νέων πληθωριστικών πιέσεων. Ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα ανέβηκε στο 5,1% τον Σεπτέμβριο, από 3,7% τον Αύγουστο, καταγράφοντας την υψηλότερη επίδοση από τον Μάρτιο του 2023. Την ίδια στιγμή, στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε στο 3,8%, αναδεικνύοντας τη σημαντική απόσταση που εξακολουθεί να χωρίζει την ελληνική οικονομία από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική σε μηνιαία βάση. Ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε κατά 1,8% τον Σεπτέμβριο, έναντι μόλις 0,4% τον Αύγουστο. Ένα μέρος της μεταβολής συνδέεται με την παράταση των θερινών εκπτώσεων τον Αύγουστο και την επιστροφή των τιμών στα προ εκπτωτικής περιόδου επίπεδα. Ωστόσο, πίσω από αυτή την τεχνική επίδραση κρύβεται μια πολύ βαθύτερη πραγματικότητα: το ενεργειακό κόστος και οι πιέσεις σε ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής και διάθεσης αγαθών εξακολουθούν να τροφοδοτούν την ακρίβεια.
Ο πόλεμος ανάβει το φιτίλι της ενεργειακής ακρίβειας
Η πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες αναζωπύρωσης του πληθωρισμού. Οι διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές, οι κίνδυνοι για τις ενεργειακές υποδομές και οι απειλές για τη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο, στην Ερυθρά Θάλασσα και στη Μαύρη Θάλασσα επιβαρύνουν την προσφορά, αυξάνουν τα ασφάλιστρα κινδύνου και διατηρούν υψηλά τα μεταφορικά κόστη.
Τα αποτελέσματα είναι ήδη ορατά στους δείκτες. Ο ετήσιος πληθωρισμός στην ενέργεια εκτινάχθηκε στο 25,4% τον Σεπτέμβριο, από 15,4% τον Αύγουστο. Παράλληλα, κατά την περίοδο Μαρτίου-Σεπτεμβρίου 2026, το πετρέλαιο Brent ήταν ακριβότερο κατά 39% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, ενώ η τιμή του φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά TTF αυξήθηκε κατά 54%. Ως αποτέλεσμα, το επίπεδο τιμών της ενέργειας στην Ελλάδα ενισχύθηκε κατά 16,7% σε ετήσια βάση, έναντι 11,2% στην Ευρωζώνη.
Η επιβάρυνση, όμως, δεν σταματά στους λογαριασμούς ενέργειας ή στα καύσιμα. Μεταφέρεται σταδιακά στο κόστος παραγωγής, στις μεταφορές, στις επιχειρήσεις και τελικά στις τιμές των προϊόντων και των υπηρεσιών που πληρώνει ο καταναλωτής. Δεν είναι τυχαίο ότι, κατά την περίοδο Μαρτίου–Σεπτεμβρίου, οι υπηρεσίες αποτέλεσαν τη μεγαλύτερη πηγή πληθωριστικών πιέσεων, συνεισφέροντας περίπου 2,2 ποσοστιαίες μονάδες στη συνολική αύξηση του επιπέδου των τιμών κατά 4%. Η ενέργεια πρόσθεσε άλλες 1,3 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ μικρότερη ήταν η συμβολή των τροφίμων.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο θα διαρκέσει αυτή η αναταραχή. Εάν οι ενεργειακές πιέσεις παραμείνουν ισχυρές, το αρχικό σοκ μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη διάρκεια, επηρεάζοντας μισθούς, λειτουργικά έξοδα και τιμολογιακές αποφάσεις επιχειρήσεων. Ήδη, ο δομικός πληθωρισμός στην Ελλάδα έφτασε στο 4,5% τον Σεπτέμβριο, από 2,7% τον Μάρτιο, ένδειξη ότι οι ανατιμήσεις αρχίζουν να αποκτούν ευρύτερη διάσταση πέρα από την ενέργεια και τα τρόφιμα.
Γιατί η Ελλάδα πληρώνει ακριβότερα - Η παγίδα του εισοδήματος και οι δύσκολοι μήνες
Η διεθνής συγκυρία εξηγεί ένα σημαντικό μέρος της αναζωπύρωσης του πληθωρισμού, όχι όμως και ολόκληρη την ελληνική ιδιαιτερότητα. Η χώρα εμφανίζει επίμονα υψηλότερες πληθωριστικές πιέσεις από την Ευρωζώνη, ακόμη και όταν υποχωρούν οι εξωτερικές αναταράξεις. Οι αιτίες βρίσκονται στις ανισορροπίες της εγχώριας οικονομίας, στις αδυναμίες του ανταγωνισμού, στις ελλείψεις εργατικού δυναμικού και στην υψηλή εξάρτηση από εισαγόμενη ενέργεια.
Η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται ταχύτερα από την Ευρωζώνη, γεγονός που στηρίζει την κατανάλωση και την οικονομική δραστηριότητα. Όταν, όμως, η προσφορά δεν μπορεί να ακολουθήσει με τον ίδιο ρυθμό, δημιουργούνται πιέσεις στις τιμές. Παράλληλα, σε αρκετές αγορές ο ανταγωνισμός παραμένει περιορισμένος, ενώ οι ελλείψεις προσωπικού σε κλάδους όπως ο τουρισμός, η μεταποίηση και οι κατασκευές αυξάνουν το κόστος λειτουργίας και παροχής υπηρεσιών.
Ιδιαίτερα ευάλωτη παραμένει και η ενεργειακή αγορά. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η Eurobank Research, οι καθαρές εισαγωγές ενέργειας αντιστοιχούσαν το 2024 στο 78% της συνολικά διαθέσιμης ενέργειας στην Ελλάδα, έναντι 57% στην ΕΕ-27. Επιπλέον, το 46% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και θέρμανσης στη χώρα βασιζόταν σε πετρελαιοειδή και φυσικό αέριο το 2025, έναντι 37% στην Ευρωζώνη. Αυτή η εξάρτηση καθιστά την ελληνική οικονομία περισσότερο εκτεθειμένη σε κάθε διεθνή διαταραχή.
Για τα νοικοκυριά, το αποτέλεσμα είναι μια διαρκής δοκιμασία της αγοραστικής δύναμης. Το μέσο επίπεδο τιμών κατά την περίοδο Μαρτίου-Σεπτεμβρίου 2026 ήταν κατά 4% υψηλότερο από ό,τι την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο πόλεμος ευθύνεται για ολόκληρη την αύξηση, καθώς ο πληθωρισμός είχε ήδη διαμορφωθεί στο 2,9% στο τέλος του 2025. Σημαίνει, όμως, ότι οι νέες ανατιμήσεις προστίθενται σε ένα ήδη αυξημένο επίπεδο τιμών.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία της ακρίβειας: ακόμη κι αν ο πληθωρισμός αποκλιμακωθεί στο μέλλον, οι τιμές δεν επιστρέφουν αυτομάτως στα προηγούμενα επίπεδα. Για να ανακτηθεί η αγοραστική δύναμη, τα εισοδήματα πρέπει να αυξηθούν αρκετά ώστε να αντισταθμίσουν τη σωρευτική επιβάρυνση των προηγούμενων ετών. Η πίεση είναι συχνά εντονότερη στα νοικοκυριά που διαθέτουν μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους για βασικές ανάγκες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλες οι κοινωνικές ομάδες βιώνουν την ακρίβεια με τον ίδιο τρόπο.
Οι βραχυπρόθεσμες προοπτικές δεν αφήνουν πολλά περιθώρια εφησυχασμού. Η συνεχιζόμενη πολεμική αβεβαιότητα και η είσοδος στη χειμερινή περίοδο συντηρούν τους κινδύνους στην αγορά ενέργειας. Επιπλέον, η σύγκριση με το σχετικά χαμηλό επίπεδο τιμών του Οκτωβρίου 2025 ενδέχεται να ενισχύσει περαιτέρω τον ετήσιο πληθωρισμό μέσω των λεγόμενων επιδράσεων βάσης.
Το μεγάλο στοίχημα για την ελληνική οικονομία δεν είναι απλώς να υποχωρήσει ο πληθωρισμός, αλλά να περιοριστούν οι αιτίες που τον κρατούν επίμονα υψηλότερα από την υπόλοιπη Ευρώπη. Γιατί όσο οι διεθνείς κρίσεις μετατρέπονται σε εγχώριες ανατιμήσεις και οι διαρθρωτικές αδυναμίες παραμένουν, η ακρίβεια δεν αποτελεί μια πρόσκαιρη ενόχληση, αλλά μια διαρκή απειλή για το εισόδημα, την κατανάλωση και το βιοτικό επίπεδο των πολιτών.
www.worldenergynews.gr
