Η εποχή που τα κράτη δανείζονταν φθηνά και οι κυβερνήσεις μπορούσαν να αναβάλλουν τις δύσκολες αποφάσεις ανήκει πλέον στο παρελθόν. Με τις αποδόσεις των ομολόγων να ανεβαίνουν, την ενεργειακή κρίση να απειλεί νοικοκυριά και επιχειρήσεις και την Ευρώπη να αναζητά το επόμενο βήμα της, ο Κυριάκος Πιερρακάκης έστειλε από το CNN ένα σαφές μήνυμα: οι δημοσιονομικές πιέσεις είναι εδώ, αλλά μια νέα κρίση χρέους δεν αποτελεί, προς το παρόν, λόγο υπέρμετρης ανησυχίας. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η Ευρώπη θα καταφέρει να στηρίξει τους πολίτες χωρίς να διακινδυνεύσει τη δημοσιονομική σταθερότητα και, κυρίως, αν θα περάσει επιτέλους από τις διακηρύξεις στις πράξεις.
Σε συνέντευξή του στον Richard Quest, στο περιθώριο της ετήσιας συνόδου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Μπανγκόκ, ο πρόεδρος του Eurogroup και υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών περιέγραψε ένα εντελώς διαφορετικό οικονομικό περιβάλλον από εκείνο της προηγούμενης δεκαετίας. Η αύξηση του κόστους δανεισμού, οι πληθωριστικές πιέσεις και η αβεβαιότητα στις αγορές περιορίζουν τα περιθώρια κινήσεων των κυβερνήσεων, καθιστώντας ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη για αξιόπιστη δημοσιονομική πολιτική και στοχευμένες παρεμβάσεις.
Από το φθηνό χρήμα στις πιέσεις του χρέους - Η δύσκολη ισορροπία για την Ευρώπη
«Η εποχή του φθηνού και άφθονου κεφαλαίου έχει παρέλθει σε παγκόσμιο επίπεδο», ήταν το χαρακτηριστικό μήνυμα του Κυριάκου Πιερρακάκη. Όπως ανέφερε, η μέση απόδοση των ομολόγων στην Ευρώπη, η οποία πριν από δέκα χρόνια βρισκόταν στο 1,1%, έχει πλέον διαμορφωθεί στο 4,4% για τα δεκαετή ομόλογα. Την ίδια στιγμή, το μέσο δημοσιονομικό έλλειμμα στην Ευρώπη έχει υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με τα επίπεδα της προηγούμενης δεκαετίας, εντείνοντας τις προκλήσεις για τους κρατικούς προϋπολογισμούς.
Παρά τις πιέσεις, ο πρόεδρος του Eurogroup εμφανίστηκε καθησυχαστικός απέναντι στο ενδεχόμενο μιας νέας ευρωπαϊκής κρίσης χρέους. Υποστήριξε ότι η σημερινή κατάσταση διαφέρει ουσιαστικά από εκείνη πριν από δέκα ή δώδεκα χρόνια, επισημαίνοντας ότι οι αγορές αξιολογούν κάθε χώρα ξεχωριστά, με βάση τη δημοσιονομική της αξιοπιστία και τη σταθερότητα του πολιτικού της συστήματος. «Παρακολουθούμε την κατάσταση με προσοχή, αλλά δεν ανησυχούμε υπέρμετρα», σημείωσε, αναγνωρίζοντας, ωστόσο, ότι οι υψηλότερες αποδόσεις δημιουργούν πρόσθετη πίεση στα δημόσια οικονομικά.
Το μεγάλο στοίχημα για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είναι πλέον η στήριξη των πολιτών απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος, χωρίς ανεξέλεγκτη αύξηση των δαπανών. Απαντώντας στις αιτιάσεις του Richard Quest ότι οι κυβερνήσεις ζητούν μεγαλύτερα δημοσιονομικά περιθώρια, ενώ το ΔΝΤ συνιστά περιορισμό της δημοσιονομικής επέκτασης, ο κ. Πιερρακάκης υποστήριξε ότι οι δύο στόχοι μπορούν να συνδυαστούν.
Όπως διευκρίνισε, το ζητούμενο δεν είναι κατ’ ανάγκη η αύξηση των συνολικών δαπανών, αλλά η διαφορετική κατανομή τους, αξιοποιώντας τις δυνατότητες ευελιξίας που προβλέπει το ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο. Στο επίκεντρο βρίσκεται και η ρήτρα διαφυγής, η οποία συνδέθηκε αρχικά με τις αμυντικές δαπάνες και επεκτάθηκε ώστε να καλύπτει ενεργειακές επενδύσεις.
Για την Ελλάδα, ο υπουργός αναφέρθηκε στο πακέτο μέτρων ύψους 1,4 δισ. ευρώ που έχει ανακοινωθεί για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, υπογραμμίζοντας ότι η δυνατότητα παρέμβασης συνδέεται με τη βελτίωση των δημόσιων οικονομικών. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, έθεσε ως προτεραιότητα την ενίσχυση των επενδύσεων στην αποθήκευση ενέργειας, στα δίκτυα και στις διασυνδέσεις, ώστε η Ευρώπη να περιορίσει την έκθεσή της σε νέες ενεργειακές αναταράξεις.
Τραπεζική Ένωση και ευρωπαϊκοί κολοσσοί: Το στοίχημα των μεταρρυθμίσεων
Αν στο μέτωπο του χρέους η βασική επιδίωξη είναι η σταθερότητα, στο μέτωπο της ανταγωνιστικότητας το μήνυμα του Κυριάκου Πιερρακάκη ήταν ακόμη πιο σαφές: η Ευρώπη πρέπει να επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις της. Ο Richard Quest άσκησε έντονη κριτική για την καθυστέρηση στην ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης, επισημαίνοντας ότι οι σχετικές δεσμεύσεις επαναλαμβάνονται επί χρόνια χωρίς ανάλογη πρόοδο.
Ο πρόεδρος του Eurogroup αναγνώρισε ότι οι πολιτικές διακηρύξεις δεν αρκούν και έδωσε έμφαση στην εφαρμογή των συμφωνημένων αλλαγών. «Το σύνθημά μας πρέπει να είναι: υλοποίηση, υλοποίηση, υλοποίηση», ανέφερε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι μπορεί να υπάρξει αντίστοιχη επιτάχυνση και στον τραπεζικό τομέα με εκείνη που, όπως υποστήριξε, καταγράφεται στην ενοποίηση των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών.
Κεντρικός άξονας της παρέμβασής του ήταν η ανάγκη να αποκτήσουν οι ευρωπαϊκές τράπεζες και επιχειρήσεις μεγαλύτερη κλίμακα, ώστε να μπορούν να χρηματοδοτούν περισσότερες επενδύσεις και να ανταγωνίζονται αποτελεσματικότερα τις διεθνείς δυνάμεις. Επικαλούμενος εκτιμήσεις του ΔΝΤ, ανέφερε ότι τα εμπόδια στον ευρωπαϊκό τομέα των υπηρεσιών αντιστοιχούν σε δασμούς 110%, ενώ στη μεταποίηση το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 44%. Παράλληλα, υποστήριξε ότι περίπου το ένα τρίτο του χάσματος παραγωγικότητας μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών συνδέεται με την έλλειψη επιχειρήσεων επαρκούς μεγέθους.
Η συζήτηση επεκτάθηκε στη δημιουργία πανευρωπαϊκών επιχειρηματικών ομίλων στους τομείς των τραπεζών, της τεχνητής νοημοσύνης και των τηλεπικοινωνιών. Ο Richard Quest έθεσε το ζήτημα των εθνικών ανταγωνισμών και της δυσκολίας να προχωρήσουν συγχωνεύσεις και ενοποιήσεις όταν κάθε χώρα επιδιώκει να διατηρήσει τις δικές της επιχειρήσεις και τα δικά της πλεονεκτήματα. Ο κ. Πιερρακάκης, από την πλευρά του, υποστήριξε ότι η ανάπτυξη επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκή κλίμακα μπορεί να δημιουργήσει οφέλη για όλες τις χώρες, εφόσον αρθούν τα εμπόδια που κατακερματίζουν την ενιαία αγορά.
Αναφερόμενος στην έκθεση του Μάριο Ντράγκι για την ανταγωνιστικότητα και στις προτάσεις του Ενρίκο Λέτα, ο υπουργός τόνισε ότι η Ευρώπη διαθέτει πλέον σαφή διάγνωση των προβλημάτων της. Αυτό που απομένει είναι να κινητοποιήσει περισσότερους πόρους, να εμβαθύνει την ενιαία αγορά και να υλοποιήσει τις αναγκαίες αλλαγές, ακόμη και όταν αυτές συγκρούονται με εθνικές προτεραιότητες.
Το συμπέρασμα της παρέμβασής του ήταν ότι η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια να καθυστερεί επ’ αόριστον. Η γεωπολιτική αβεβαιότητα, ο ενεργειακός ανταγωνισμός και η πίεση από τις διεθνείς αγορές καθιστούν τις μεταρρυθμίσεις ολοένα πιο επείγουσες. Για τον Κυριάκο Πιερρακάκη, το ζητούμενο δεν είναι μια απόλυτη απάντηση για το αν η Ευρώπη θα πετύχει όλους τους στόχους της, αλλά το πόσο δρόμο θα έχει διανύσει το επόμενο διάστημα.
www.worldenergynews.gr
