Μια μακροχρόνια επιστημονική διαμάχη σχετικά με την προέλευση του κρατήρα Silverpit κάτω από τη νότια Βόρεια Θάλασσα έχει πλέον διευθετηθεί.
Η νέα έρευνα
Νέα έρευνα δείχνει ότι η δομή σχηματίστηκε όταν ένας αστεροειδής ή κομήτης χτύπησε την περιοχή πριν από περίπου 43 έως 46 εκατομμύρια χρόνια.
Η έρευνα διεξήχθη από τον Δρ. Uisdean Nicholson του Πανεπιστημίου Heriot-Watt στο Εδιμβούργο και υποστηρίχθηκε από το Συμβούλιο Έρευνας Φυσικού Περιβάλλοντος (NERC). Η ομάδα συνδύασε σεισμική απεικόνιση, μικροσκοπική ανάλυση θραυσμάτων βράχων και υπολογιστική μοντελοποίηση για να παράγει τα πιο σαφή στοιχεία μέχρι στιγμής ότι το Silverpit είναι ένας από τους σπάνιους κρατήρες πρόσκρουσης της Γης.
Ένας κρυμμένος κρατήρας κάτω από τη Βόρεια Θάλασσα
Το Silverpit βρίσκεται περίπου 700 μέτρα κάτω από τον πυθμένα της Βόρειας Θάλασσας, περίπου 80 μίλια από τις ακτές του Γιορκσάιρ. Από τότε που οι γεωλόγοι αναγνώρισαν για πρώτη φορά τον σχηματισμό το 2002, ο κρατήρας πλάτους τριών χιλιομέτρων και ο περιβάλλοντας δακτύλιος κυκλικών ρηγμάτων που εκτείνονται σε περίπου 20 χιλιόμετρα έχουν προκαλέσει έντονη συζήτηση.
Οι πρώτες έρευνες υποστήριζαν ότι το χαρακτηριστικό δημιουργήθηκε από πρόσκρουση αστεροειδούς υψηλής ταχύτητας. Οι υποστηρικτές αυτής της ιδέας επεσήμαναν το στρογγυλό σχήμα του, την κεντρική κορυφή και τα γύρω ομόκεντρα ρήγματα, τα οποία παρατηρούνται συχνά σε γνωστούς κρατήρες πρόσκρουσης.
Άλλοι επιστήμονες πρότειναν διαφορετικές εξηγήσεις. Κάποιοι πρότειναν ότι η υπόγεια κίνηση αλατιού παραμόρφωσε τα στρώματα των πετρωμάτων και δημιούργησε τη δομή. Άλλοι υποστήριξαν ότι η ηφαιστειακή δραστηριότητα μπορεί να προκάλεσε την κατάρρευση του βυθού.
Το 2009, οι γεωλόγοι ψήφισαν ακόμη και για το θέμα. Σύμφωνα με μια έκθεση στο τεύχος Δεκεμβρίου 2009 του περιοδικού Geoscientist, οι περισσότεροι συμμετέχοντες απέρριψαν την εξήγηση της πρόσκρουσης του αστεροειδούς εκείνη την εποχή.
Νέα σεισμικά δεδομένα αποκαλύπτουν στοιχεία πρόσκρουσης
Η ομάδα του Nicholson ανέλυσε πρόσφατα διαθέσιμα σεισμικά απεικονιστικά και γεωλογικά δείγματα που ελήφθησαν από κάτω από τον βυθό. Ο Δρ. Uisdean Nicholson, ιζηματολόγος στη Σχολή Ενέργειας, Γεωεπιστημών, Υποδομών και Κοινωνίας του Πανεπιστημίου Heriot-Watt, δήλωσε: «Η νέα σεισμική απεικόνιση μας έδωσε μια άνευ προηγουμένου εικόνα του κρατήρα.
«Δείγματα από μια πετρελαιοπηγή στην περιοχή αποκάλυψαν επίσης σπάνιους «σοκαρισμένους» κρυστάλλους χαλαζία και άστρου στο ίδιο βάθος με τον πυθμένα του κρατήρα.
«Ήμασταν εξαιρετικά τυχεροί που τα βρήκαμε -- μια πραγματική προσπάθεια «βελόνας σε άχυρα». Αυτά αποδεικνύουν πέραν πάσης αμφιβολίας την υπόθεση του κρατήρα πρόσκρουσης, επειδή έχουν ένα ύφασμα που μπορεί να δημιουργηθεί μόνο από ακραίες πιέσεις κρουσμάτων».
Αυτά τα μικροσκοπικά ορυκτά σχηματίζονται μόνο υπό τις ακραίες πιέσεις που δημιουργούνται κατά τη διάρκεια των προσκρούσεων αστεροειδών, παρέχοντας ισχυρή επιβεβαίωση του συμβάντος.
Η πρόσκρουση αστεροειδούς προκάλεσε ένα τεράστιο τσουνάμι
Τα στοιχεία δείχνουν ότι ένας αστεροειδής πλάτους περίπου 160 μέτρων χτύπησε τον πυθμένα της θάλασσας σε μικρή γωνία από τα δυτικά. Ο Δρ. Νίκολσον δήλωσε: «Τα στοιχεία μας δείχνουν ότι ένας αστεροειδής πλάτους 160 μέτρων χτύπησε τον βυθό της θάλασσας σε χαμηλή γωνία από τα δυτικά.
«Μέσα σε λίγα λεπτά, δημιούργησε μια κουρτίνα βράχου και νερού ύψους 1,5 χιλιομέτρου που στη συνέχεια κατέρρευσε στη θάλασσα, δημιουργώντας ένα τσουνάμι ύψους άνω των 100 μέτρων».
Η πρόσκρουση θα είχε προκαλέσει μια βίαιη έκρηξη στον βυθό και θα είχε στείλει τεράστια κύματα να εξαπλωθούν σε όλη την περιοχή.
Η «Ασημένια Σφαίρα» που έθεσε τέλος στη συζήτηση
Ο καθηγητής Γκάρεθ Κόλινς του Imperial College London παρακολούθησε τη συζήτηση του 2009 σχετικά με την προέλευση του κρατήρα και συνέβαλε στις αριθμητικές προσομοιώσεις που χρησιμοποιήθηκαν στη νέα έρευνα.
Ο καθηγητής Κόλινς δήλωσε: «Πάντα πίστευα ότι η υπόθεση της πρόσκρουσης ήταν η απλούστερη εξήγηση και η πιο συνεπής με τις παρατηρήσεις.
«Είναι πολύ ικανοποιητικό που βρήκαμε επιτέλους την ασημένια σφαίρα. Τώρα μπορούμε να προχωρήσουμε με τη συναρπαστική δουλειά της χρήσης των καταπληκτικών νέων δεδομένων για να μάθουμε περισσότερα για το πώς οι προσκρούσεις διαμορφώνουν τους πλανήτες κάτω από την επιφάνεια, κάτι που είναι πραγματικά δύσκολο να γίνει σε άλλους πλανήτες».
Ένας Σπάνιος και Καλοδιατηρημένος Κρατήρας Σύγκρουσης
Ο Δρ. Νίκολσον είπε: «Ο Σίλβερπιτ είναι ένας σπάνιος και εξαιρετικά διατηρημένος κρατήρας σύγκρουσης υπερταχύτητας.
«Αυτοί είναι σπάνιοι επειδή η Γη είναι ένας τόσο δυναμικός πλανήτης -- η τεκτονική των πλακών και η διάβρωση καταστρέφουν σχεδόν όλα τα ίχνη των περισσότερων από αυτά τα γεγονότα.
«Περίπου 200 επιβεβαιωμένοι κρατήρες σύγκρουσης υπάρχουν στην ξηρά και μόνο περίπου 33 έχουν εντοπιστεί κάτω από τον ωκεανό.
«Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτά τα ευρήματα για να κατανοήσουμε πώς οι προσκρούσεις αστεροειδών διαμόρφωσαν τον πλανήτη μας σε όλη την ιστορία, καθώς και να προβλέψουμε τι θα μπορούσε να συμβεί σε περίπτωση σύγκρουσης αστεροειδών στο μέλλον».
Η επιβεβαίωση του Σίλβερπιτ ως κρατήρα σύγκρουσης τον τοποθετεί στην ίδια κατηγορία με γνωστές δομές όπως ο κρατήρας Τσιξουλούμπ στο Μεξικό, ο οποίος συνδέεται με τη μαζική εξαφάνιση των δεινοσαύρων, και ο κρατήρας Ναδίρ στα ανοικτά των ακτών της Δυτικής Αφρικής που πρόσφατα αναγνωρίστηκε ως μια άλλη τοποθεσία σύγκρουσης.
www.worldenergynews.gr
