Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, στην τελευταία αξιολόγησή του για την Ελλάδα, η οποία δημοσιεύτηκε στις 14 Απριλίου, αναθεώρησε προς τα κάτω την εκτίμηση για την ανάπτυξη, στο 1,8% για φέτος, (από 2%), αποτυπώνοντας τις πιέσεις που προκαλούν οι αυξημένες τιμές ενέργειας και η επιβράδυνση της διεθνούς ζήτησης. Παράλληλα, το ΔΝΤ εκτίμησε ότι η ανάπτυξη του 2025 «έκλεισε» στο 2,1%, ενώ προβλέπει ότι το 2027 η άνοδος του ελληνικού ΑΕΠ θα κινηθεί στο 1,7%
Στο 2% διαμορφώθηκε η άνοδος του ελληνικού ΑΕΠ, κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, κάνοντας μια πρώτη αποτίμηση για την πορεία της ελληνικής οικονομίας φέτος, συμπεριλαμβάνοντας και τον πρώτο μήνα του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Πάντως, σε επίπεδο τριμήνου, η αύξηση ήταν της τάξης του 0,2%.
Είναι γεγονός ότι η περίοδος αυτή επηρεάστηκε έντονα από τις εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο, καθώς το ξέσπασμα του πολέμου οδήγησε σε άνοδο των τιμών της ενέργειας και σε αναθεώρηση των εκτιμήσεων διεθνών, αλλά και εγχώριων οργανισμών, για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό στην ελληνική οικονομία. Οι πιέσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την Ελλάδα, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, γεγονός που καθιστά κρίσιμη την αποτίμηση της πορείας της οικονομίας στο πρώτο τρίμηνο.
Ειδικότερα, με βάση τα διαθέσιμα εποχικά διορθωμένα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ), σε όρους όγκου, κατά το 1ο τρίμηνο 2026, παρουσίασε αύξηση κατά 0,2%, σε σχέση με το 4ο τρίμηνο 2025, ενώ σε σύγκριση με το 1ο τρίμηνο 2025, παρουσίασε αύξηση κατά 2%.
Με βάση τα μη εποχικά διορθωμένα στοιχεία, το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ), σε όρους όγκου, κατά το 1ο τρίμηνο 2026, παρουσίασε αύξηση κατά 2%, σε σχέση με το 1ο τρίμηνο 2025.
Οι μεταβολές των κυριότερων μακροοικονομικών μεγεθών, σε όρους όγκου με εποχική διόρθωση έχουν ως εξής:
1. Τριμηνιαίες μεταβολές
Η συνολική τελική καταναλωτική δαπάνη αυξήθηκε κατά 0,6% σε σχέση με το 4o τρίμηνο του 2025.
Οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου μειώθηκαν κατά 2,5% σε σχέση με το 4o τρίμηνο του 2025.
Oι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών παρουσίασαν αύξηση κατά 0,3% σε σχέση με το 4o τρίμηνο του 2025. Οι εξαγωγές αγαθών μειώθηκαν κατά 1,6%, ενώ οι εξαγωγές υπηρεσιών αυξήθηκαν κατά 1,2%.
Οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών παρουσίασαν μείωση κατά 0,6% σε σχέση με το 4ο τρίμηνο του 2025. Οι εισαγωγές αγαθών μειώθηκαν κατά 1,9%, ενώ οι εισαγωγές υπηρεσιών αυξήθηκαν κατά 4,2%.
2. Ετήσιες μεταβολές
Η συνολική τελική καταναλωτική δαπάνη παρουσίασε αύξηση κατά 1,0% σε σχέση με το 1o τρίμηνο του 2025.
Οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αυξήθηκαν κατά 12,1% σε σχέση με το 1o τρίμηνο του 2025.
Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών παρουσίασαν αύξηση κατά 2,4% σε σχέση με το 1o τρίμηνο του 2025. Οι εξαγωγές αγαθών αυξήθηκαν κατά 2,8%, ενώ οι εξαγωγές υπηρεσιών αυξήθηκαν κατά 3,1%.
Οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών παρουσίασαν αύξηση κατά 0,5% σε σχέση με το 1o τρίμηνο του 2025. Οι εισαγωγές αγαθών μειώθηκαν κατά 0,6% και οι εισαγωγές υπηρεσιών αυξήθηκαν κατά 3,2%.
Οι αναθεωρήσεις
Στις 30 Απριλίου, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναθεώρησε -επί τα χείρω- την πρόβλεψή του για τη φετινή ανάπτυξη. Ειδικότερα, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση προόδου και λαμβάνοντας υπόψη τις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις, που επηρεάζουν τις τιμές της ενέργειας, προβλέπεται για το 2026 ρυθμός ανάπτυξης 2% -έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 2,4%. Παράλληλα, για το 2026, η πρόβλεψη της ΤτΕ κάνει λόγο για ανάπτυξη της τάξης του 1,9%, κάτι το οποίο σχετίζεται με τις συνέπειες που έχει προκαλέσει η κατάσταση στη Μέση Ανατολή.
Σημαντική επιδείνωση του οικονομικού περιβάλλοντος για την Ελλάδα κατέγραψε η νέα έκθεση του ΟΟΣΑ, που δημοσιοποιήθηκε πριν λίγες ημέρες, καθώς οι πληθωριστικές πιέσεις επανέρχονται δυναμικά, την ώρα που οι προοπτικές ανάπτυξης υποχωρούν. Ο διεθνής οργανισμός κατέβασε» την πρόβλεψη για την ανάπτυξη, στο 1,9% από 2,2%, υποδηλώνοντας τις συνέπειες από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, θεωρώντας την Ελλάδα εξαρτημένη ενεργειακά, αλλά και στις διεθνείς γεωπολιτικές αναταράξεις.
Επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας, σε επίπεδα κάτω από 2%, στο 1,8% φέτος και στο 1,6% το 2027, προβλέπει για την Ελλάδα η Κομισιόν, στην έκθεση των εαρινών της προβλέψεων, με τη χώρα να παραμένει ωστόσο πάνω από τον μέσο όρο της Ε.Ε.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, στην τελευταία αξιολόγησή του για την Ελλάδα, η οποία δημοσιεύτηκε στις 14 Απριλίου, αναθεώρησε προς τα κάτω την εκτίμηση για την ανάπτυξη, στο 1,8% για φέτος, (από 2%), αποτυπώνοντας τις πιέσεις που προκαλούν οι αυξημένες τιμές ενέργειας και η επιβράδυνση της διεθνούς ζήτησης. Παράλληλα, το ΔΝΤ εκτίμησε ότι η ανάπτυξη του 2025 «έκλεισε» στο 2,1%, ενώ προβλέπει ότι το 2027 η άνοδος του ελληνικού ΑΕΠ θα κινηθεί στο 1,7%.
Το πράσινο φως του ESM
ESM και EFSF έδωσαν σήμερα το πράσινο φως στην Ελλάδα για την πρόωρη αποπληρωμή μέρους των δανείων από το πρώτο Μνημόνιο (GLF), ύψους 6,95 δισ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί ένα ακόμη βήμα ενίσχυσης της εμπιστοσύνης των αγορών προς τη χώρα.
Τα Διοικητικά Συμβούλια του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) συμφώνησαν να παραιτηθούν από την υποχρέωση υποχρεωτικής αποπληρωμής των δανείων τους από την Ελλάδα, σε σχέση με την πρόωρη εξόφληση των δανειστών της Ελληνικής Δανειακής Διευκόλυνσης (GLF).
Παράλληλα, το Διοικητικό Συμβούλιο του ESM ενέκρινε τη χρήση πόρων από τον ειδικό λογαριασμό ταμειακού αποθέματος (cash buffer), που είχε δημιουργηθεί στο τέλος του προγράμματος προσαρμογής, για τη μερική χρηματοδότηση της προπληρωμής.
Σύμφωνα με τις δανειακές συμβάσεις της Ελλάδας με τον ESM και τον EFSF, η πρόωρη αποπληρωμή σε ορισμένους πιστωτές, όπως οι δανειστές του GLF, ενεργοποιεί υποχρέωση αναλογικής αποπληρωμής και προς τους δύο μηχανισμούς. Ωστόσο, χάρη στις σημερινές παραιτήσεις (waivers) του ESM και του EFSF, η Ελλάδα απαλλάσσεται από αυτή την υποχρέωση.
«Η Ελλάδα συνεχίζει να σημειώνει σταθερή πρόοδο στην ενίσχυση της οικονομίας της. Αυτή η πρόσθετη πρόωρη αποπληρωμή προς τους δανειστές του GLF - η δεύτερη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα - στέλνει ένα επιπλέον θετικό μήνυμα στις χρηματοπιστωτικές αγορές, μειώνει τον κίνδυνο επιτοκίου για την Ελλάδα και βελτιώνει τη διάρθρωση του χρέους της.
Ο ESM και το EFSF παραμένουν προσηλωμένοι στη στήριξη των ελληνικών αρχών στις προσπάθειές τους για την προώθηση της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης και της βιωσιμότητας του χρέους», δήλωσε ο Pierre Gramegna, Διευθύνων Σύμβουλος του ESM και CEO του EFSF.
Οι παραιτήσεις και η χρήση του ταμειακού αποθέματος εγκρίθηκαν μετά από επίσημο αίτημα της ελληνικής κυβέρνησης, η οποία πρότεινε την πρόωρη αποπληρωμή δανείων του GLF, με αρχική λήξη το 2029 και το 2033-2035, συνολικού ύψους 6,94 δισ. ευρώ. Μετά τη συναλλαγή αυτή, τα διαθέσιμα κεφάλαια στον λογαριασμό του ταμειακού αποθέματος θα εξαντληθούν.
Η Ελληνική Δανειακή Διευκόλυνση (GLF) αποτέλεσε μέρος του πρώτου προγράμματος χρηματοδοτικής στήριξης προς την Ελλάδα, το οποίο συμφωνήθηκε τον Μάιο του 2010. Περιλάμβανε διμερή δάνεια από 14 χώρες της ευρωζώνης, συνολικού ύψους 52,9 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 26,3 δισ. ευρώ παραμένουν ανεξόφλητα.
Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα ολοκλήρωσε την αποπληρωμή των δανείων της προς το ΔΝΤ δύο χρόνια νωρίτερα, το 2022, ενώ η πιο πρόσφατη πρόωρη αποπληρωμή δανείων του GLF πραγματοποιήθηκε το 2025.
