Με μία από τις πιο αυστηρές εκθέσεις των τελευταίων ετών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στέλνει ηχηρό μήνυμα προς την Τουρκία, διαπιστώνοντας βαθιά δημοκρατική οπισθοδρόμηση, σοβαρές παραβιάσεις του κράτους δικαίου και συνεχιζόμενες προκλήσεις απέναντι σε Ελλάδα και Κύπρο.
Η ετήσια έκθεση που εγκρίθηκε με ευρεία πλειοψηφία αποτυπώνει ένα διευρυνόμενο χάσμα ανάμεσα στην Άγκυρα και τις θεμελιώδεις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθιστώντας σαφές ότι η ενταξιακή πορεία της χώρας παραμένει παγωμένη και χωρίς ορατή προοπτική επανεκκίνησης.
«Παγωμένες» οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις
Η έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υπογραμμίζει ότι οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας με την ΕΕ παραμένουν ουσιαστικά αδρανείς από το 2018.
Οι ευρωβουλευτές διαπιστώνουν έλλειψη προόδου στις μεταρρυθμίσεις, επιδείνωση των δημοκρατικών θεσμών και συστηματική υποχώρηση του κράτους δικαίου, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι υπό τις παρούσες συνθήκες δεν μπορεί να υπάρξει επανεκκίνηση της διαδικασίας ένταξης.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις πιέσεις που δέχονται πολιτικοί αντίπαλοι της κυβέρνησης Ερντογάν, δημοσιογράφοι, ακαδημαϊκοί, δικηγόροι και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.
Η υπόθεση του δημάρχου Κωνσταντινούπολης και κορυφαίου στελέχους της αντιπολίτευσης Εκρέμ Ιμάμογλου αναφέρεται ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της επιδείνωσης του δημοκρατικού κλίματος στη χώρα.
Στο στόχαστρο η «Γαλάζια Πατρίδα» και το casus belli
Ιδιαίτερα αυστηρή είναι η στάση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου απέναντι στην τουρκική εξωτερική πολιτική στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι ευρωβουλευτές επικρίνουν ευθέως το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», εκφράζοντας ανησυχία για τις διεκδικήσεις της Άγκυρας και τις εντάσεις που προκαλεί στην περιοχή.
Παράλληλα, ζητούν την εγκατάλειψη του casus belli κατά της Ελλάδας, το οποίο χαρακτηρίζουν ασύμβατο με τις σχέσεις καλής γειτονίας και τη συμμαχική ιδιότητα των δύο χωρών στο ΝΑΤΟ.
Στην έκθεση καταγράφονται επίσης οι παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου, η εργαλειοποίηση του συστήματος NAVTEX, οι αντιδράσεις σε ενεργειακά έργα στρατηγικής σημασίας και οι αυξημένες παράνομες αλιευτικές δραστηριότητες τουρκικών σκαφών σε ελληνικά χωρικά ύδατα.
Σαφές μήνυμα υπέρ των κυριαρχικών δικαιωμάτων Ελλάδας και Κύπρου
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επαναλαμβάνει ότι τα κράτη-μέλη έχουν το αναφαίρετο δικαίωμα να οριοθετούν ΑΟΖ σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, καλώντας την Τουρκία να σεβαστεί πλήρως την κυριαρχία και τα κυριαρχικά τους δικαιώματα.
Ταυτόχρονα, επαναβεβαιώνει ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας, παραβιάζει τα δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για άλλες χώρες.
Κυπριακό: Μόνη λύση η Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία
Ξεκάθαρη παραμένει και η θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το Κυπριακό. Η έκθεση επαναλαμβάνει ότι η μόνη αποδεκτή λύση είναι μια δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία με μία κυριαρχία, μία διεθνή προσωπικότητα και μία ιθαγένεια, σύμφωνα με τα ψηφίσματα του ΟΗΕ.
Παράλληλα, καταδικάζονται οι μονομερείς ενέργειες της Τουρκίας στα Βαρώσια, ο εποικισμός της περιοχής και ο σφετερισμός ελληνοκυπριακών περιουσιών, ενώ ζητείται η αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων από το νησί και η πλήρης συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο.
Ασφάλεια και άμυνα: Στρατηγικός εταίρος αλλά με σοβαρά προβλήματα εμπιστοσύνης
Παρά τη σκληρή κριτική, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναγνωρίζει τον σημαντικό γεωπολιτικό ρόλο της Τουρκίας για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και το ΝΑΤΟ, ιδιαίτερα στη Μαύρη Θάλασσα, την Ουκρανία, τον Νότιο Καύκασο και τη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, εκφράζει έντονη ανησυχία για τη διατήρηση των ρωσικών S-400, τη χαμηλή ευθυγράμμιση της Άγκυρας με την κοινή εξωτερική πολιτική της ΕΕ και την προσέγγισή της με τους BRICS+ και τον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης.
Οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν ότι μια πιθανή πλήρης ένταξη στους BRICS+ θα ήταν ουσιαστικά ασύμβατη με την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας.
Ηχηρή παρέμβαση του εισηγητή
Ο εισηγητής της έκθεσης, Νάτσο Σάντσες Αμόρ, δεν έκρυψε την απογοήτευσή του για την πορεία της Τουρκίας, δηλώνοντας ότι εδώ και μία δεκαετία η Ευρώπη αναμένει θετικά βήματα που δεν έρχονται ποτέ.
Όπως τόνισε, η χώρα έχει εξελιχθεί σε ένα αυταρχικό καθεστώς που απομακρύνεται διαρκώς από τις ευρωπαϊκές αξίες, γεγονός που καθιστά αδύνατη την επανεκκίνηση της ενταξιακής διαδικασίας.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν επιθυμεί να εγκαταλείψει τις δημοκρατικές δυνάμεις της τουρκικής κοινωνίας, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα και η Κύπρος αποτελούν κρίσιμους πυλώνες κάθε μελλοντικής σχέσης μεταξύ Βρυξελλών και Άγκυρας.
Το τελικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι ξεκάθαρο: η Ευρωπαϊκή Ένωση επιθυμεί συνεργασία με την Τουρκία σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος, από την ασφάλεια έως την οικονομία, όμως η πρόοδος στις σχέσεις περνά μέσα από τον σεβασμό της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του διεθνούς δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας.
Μέχρι τότε, η πόρτα της ένταξης παραμένει κλειστή και η απόσταση ανάμεσα στις δύο πλευρές συνεχίζει να μεγαλώνει.
www.worldenergynews.gr
