Η διαταραχή στις ενεργειακές ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ επιταχύνει τα σχέδια για εναλλακτικές διαδρομές πετρελαίου και φυσικού αερίου, με επενδύσεις δισεκατομμυρίων στη Μέση Ανατολή
Η σοβαρή διαταραχή στις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο, που προκλήθηκε από τον πόλεμο που κήρυξαν οι ΗΠΑ - Ισραήλ κατά του Ιράν, έχει επιβαρύνει τις χώρες που εισάγουν ενέργεια με εκρηκτική αύξηση των λογαριασμών, αβεβαιότητα ως προς τον εφοδιασμό και θολές προοπτικές.
Ωστόσο, υπήρξε και μια θετική πλευρά: μια βιασύνη για την κατασκευή εναλλακτικών οδών μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή.
Ο συνολικός παγκόσμιος λογαριασμός εισαγωγών ενέργειας αυξήθηκε κατά 330 δισεκατομμύρια δολάρια στο εξάμηνο μεταξύ Μαρτίου και Αυγούστου, ανέφερε νωρίτερα αυτόν τον μήνα το φινλανδικό κλιματικό μέσο Centre for Energy Research and Clean Air.
Αυτό δεν θα είχε συμβεί εάν τα Στενά του Ορμούζ παρέμεναν ανοιχτά, σημείωσε το μέσο στην έκθεσή του, αναδεικνύοντας την εξάρτηση του κόσμου από έναν διάδρομο εξαγωγής ενέργειας που είναι ευάλωτος σε δυσμενή γεωπολιτικά γεγονότα και τις επιπτώσεις τους.
Λόγω του κλεισίματος του Ορμούζ, οι παραγωγοί πετρελαίου του Περσικού Κόλπου αναγκάστηκαν να θέσουν πηγάδια εκτός λειτουργίας και να βρουν τρόπους για να μεταφέρουν κρυφά το αποθηκευμένο πετρέλαιό τους έξω από τον Κόλπο, με δεξαμενόπλοια των οποίων οι πομποδέκτες ήταν απενεργοποιημένοι.
Παράλληλα, όμως, άρχισαν να εργάζονται πάνω σε εναλλακτικές διαδρομές που παρακάμπτουν πλήρως τα Στενά του Ορμούζ.
Οι εναλλακτικές διαδρομές
Η Σαουδική Αραβία επέδειξε διορατικότητα με τον αγωγό East-West, τον οποίο χρησιμοποίησε για να αναδρομολογήσει τις εξαγωγικές ροές της από τον Περσικό Κόλπο προς την Ερυθρά Θάλασσα τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου, αυξάνοντας τη ροή σε περίπου 7 εκατομμύρια βαρέλια αργού ημερησίως μέσω του αγωγού, ο οποίος προηγουμένως διαχειριζόταν πολύ μικρότερους όγκους.
Ο μόνος σημαντικός περιορισμός σε αυτή την αναδρομολόγηση ήταν η δυναμικότητα των εγκαταστάσεων φόρτωσης στο λιμάνι Yanbu.
Αργότερα, βέβαια, η Σαουδική Αραβία αναγκάστηκε να διαπιστώσει ότι η Ερυθρά Θάλασσα δεν είναι ασφαλής λόγω της παρουσίας των Χούθι της Υεμένης στα Στενά Bab el-Mandeb και της σχέσης τους με το Ιράν.
Έτσι, οι Σαουδάραβες έπρεπε να αναδρομολογήσουν και πάλι τις ροές, αυτή τη φορά προς τη Διώρυγα του Σουέζ, η οποία έχει ακόμη πιο περιορισμένη δυναμικότητα διέλευσης δεξαμενόπλοιων. Με άλλα λόγια, οι εναλλακτικές διαδρομές δεν είναι τέλειες, αλλά είναι καλό να υπάρχουν.
Εν τω μεταξύ, ο γείτονας της Σαουδικής Αραβίας και πρώην εταίρος της στον OPEC, τα ΗΑΕ, σχεδιάζουν να διπλασιάσουν τη δυναμικότητα του αγωγού που διαθέτουν προς τη Fujairah — μια πόλη-λιμάνι που βρίσκεται ακριβώς έξω από τα Στενά του Ορμούζ.
Η ADNOC, η κρατική εταιρεία πετρελαίου και φυσικού αερίου, σχεδιάζει να κατασκευάσει ένα νέο έργο, τον αγωγό West-East 1, ο οποίος αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το επόμενο έτος και να διπλασιάσει τη δυνατότητα εξαγωγών του ενεργειακού κολοσσού των ΗΑΕ μέσω του Εμιράτου της Fujairah, ώστε να καλυφθεί η παγκόσμια ζήτηση για ενεργειακές προμήθειες, από 1,8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως σε 3,6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες έχουν ήδη μπει στο παιχνίδι. Η TotalEnergies δήλωσε ότι θα συμμετάσχει στο έργο επέκτασης του αγωγού της ADNOC — και σε ένα ακόμη έργο αγωγού στο Ιράκ.
Η ιδέα είναι να κατασκευαστεί ένας αγωγός μέσω της Συρίας προς τις ακτές της στη Μεσόγειο και να μεταφέρεται από εκεί το ιρακινό αργό.
Οι ΗΠΑ έχουν εκφράσει την υποστήριξή τους για το έργο· ωστόσο, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η κατασκευή του αγωγού θα κοστίσει τουλάχιστον 15 δισεκατομμύρια δολάρια και θα χρειαστεί τουλάχιστον τέσσερα χρόνια.
Αυτό δεν είναι αρκετά γρήγορο για το Ιράκ. Ως εκ τούτου, βρίσκεται σε συνομιλίες με τη νέα συριακή κυβέρνηση για την επισκευή ενός παλιού αγωγού μεταξύ των δύο χωρών, ο οποίος δεν έχει χρησιμοποιηθεί εδώ και 20 χρόνια.
Αυτό, σύμφωνα με τις διοικήσεις της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας της Συρίας, θα χρειαστεί το πολύ τρία χρόνια. Το Ιράκ βρίσκεται επίσης σε συνομιλίες με την Τουρκία για την αύξηση των ροών πετρελαίου μέσω του αγωγού Kirkuk-Ceyhan, ώστε να εξάγει περισσότερο πετρέλαιο.
Το Κουβέιτ βρίσκεται σε συνομιλίες με τα ΗΑΕ και τη Σαουδική Αραβία για την επέκταση του περιφερειακού δικτύου αγωγών, ώστε να μπορεί να μεταφέρει το πετρέλαιό του από τη Fujairah και τα λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα ως εναλλακτική λύση στα Στενά του Ορμούζ.
Το Κουβέιτ αντιμετωπίζει φέτος συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 8% λόγω του πολέμου. Το Κατάρ αναμένεται επίσης να καταγράψει οικονομική συρρίκνωση, καθώς οι εξαγωγές LNG του εξαρτώνται κατά 100% από το να παραμένουν ανοιχτά και λειτουργικά τα Στενά του Ορμούζ.
Η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ έχουν προσεγγίσει την Ιαπωνία για οικονομική στήριξη της επέκτασης του δικτύου αγωγών και η Ιαπωνία συμφώνησε να συμμετάσχει.
Δεν προκαλεί έκπληξη, δεδομένου ότι η χώρα εξαρτιόταν από τη Μέση Ανατολή για σχεδόν το σύνολο των εισαγωγών πετρελαίου της και υπέστη ισχυρό πλήγμα όταν το Ιράν έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ.
Τα λιμάνια
Εν τω μεταξύ, γίνεται επίσης λόγος για επενδύσεις σε λιμενικές υποδομές, ανέφερε το Reuters την περασμένη εβδομάδα, επικαλούμενο ανώνυμες πηγές.
«Αν πριν από δύο χρόνια το μεγάλο θέμα ήταν τα αθλητικά, νομίζω ότι για την ώρα, τα επόμενα ένα ή δύο χρόνια, θα λένε λιμάνια, λιμάνια, λιμάνια», δήλωσε μία από αυτές τις πηγές στο δημοσίευμα.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, τα λιμάνια έχουν καταστεί «απολύτως κρίσιμη προτεραιότητα» για τις κυβερνήσεις των κρατών του Κόλπου, καθώς αντιμετωπίζουν τις δυσμενείς οικονομικές συνέπειες του πολέμου που παρέλυσε την κίνηση των δεξαμενόπλοιων στα Στενά του Ορμούζ.
Οι τελευταίες εξελίξεις από τον Περσικό Κόλπο θα πρέπει να ωθήσουν τις τοπικές κυβερνήσεις να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την ανάπτυξη εναλλακτικών διαδρομών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έπληξαν εκ νέου το Ιράν την Κυριακή, πλήττοντας εκτοξευτές ρουκετών εντός των Στενών του Ορμούζ, ενώ το Ιράν αντέδρασε με πλήγματα εναντίον αμερικανικών βάσεων στην Ιορδανία.
Είναι σαφές ότι η κρίση δεν πρόκειται να τελειώσει σύντομα. Οι εναλλακτικές διαδρομές θα χρειαστούν χρόνο, αλλά θα αναδιαμορφώσουν το προφίλ κινδύνου της Μέσης Ανατολής.
www.worldenergynews.gr
