Η σύνοδος κορυφής αργά τη νύχτα στις Βρυξέλλες αποκαλύπτει διαιρέσεις μεταξύ των ηγετών για το πώς και πότε πρέπει να διαπραγματευτούν με τη Ρωσία για την Ουκρανία - και ποιος πρέπει να το κάνει
Ο Emmanuel Macron και ο Friedrich Merz άσκησαν κριτική στην ΕΕ επειδή άνοιξε δίαυλο επικοινωνίας με τον Vladimir Putin, φέρνοντας τους ηγέτες των δύο μεγαλύτερων χωρών της Ευρώπης σε τροχιά σύγκρουσης με μεγάλο μέρος της υπόλοιπης Ένωσης.
Σε μια απροσδόκητα ασύμφωνη σύνοδο αργά τη νύχτα στις Βρυξέλλες - την πρώτη από το 2010 χωρίς τον μακροχρόνιο «αντιρρησία» πρώην πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Viktor Orbán - ο Γάλλος πρόεδρος και ο Γερμανός καγκελάριος επέκριναν τις προσπάθειες του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου António Costa.
Ο Costa ενεργεί εκ μέρους των 27 κυβερνήσεων, με σκοπό να ανοίξει δίαυλο προς το Κρεμλίνο, σύμφωνα με πέντε διπλωμάτες και αξιωματούχους της ΕΕ που ενημερώθηκαν για τις κεκλεισμένων των θυρών συζητήσεις. Σημαντικό είναι ότι άλλοι ηγέτες τάχθηκαν με το μέρος του Costa.
Οι συγκρούσεις αναδεικνύουν μια υποβόσκουσα ένταση στο κέντρο της ΕΕ σχετικά με την προσέγγιση προς τη Ρωσία και το ποιος θα μιλά εκ μέρους της Ευρώπης.
Ηγέτες από ορισμένες από τις πιο σθεναρά αντιρωσικές χώρες, καθώς και η Δανία και η Ολλανδία, συσπειρώθηκαν πίσω από τον Macron και τον Merz, με ορισμένους να εκφράζουν πρωτοφανή οργή προς τον Costa, σύμφωνα με τρεις από τους αξιωματούχους.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να αναλάβει τον ρόλο του μεσολαβητή σε αυτές τις διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο πρωθυπουργός της Εσθονίας Kristen Michal στην POLITICO.
«Οι προτάσεις ότι χρειάζονται εναλλακτικά κανάλια ή παρασκηνιακές διπλωματικές οδοί είναι λανθασμένες. Η ιστορία προσφέρει σαφή προειδοποίηση απέναντι σε προσπάθειες διαπραγμάτευσης μέσω εναλλακτικών πλαισίων με δικτάτορες» συμπλήρωσε η ίδια.
Η ΕΕ συζητά εδώ και μήνες τι είδους επικοινωνία, αν υπάρχει, θα πρέπει να έχει με τον Putin και ποιος θα την αναλάβει.
Η επείγουσα ανάγκη έχει αυξηθεί από τότε που ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump υπέγραψε την προσωρινή ειρηνευτική συμφωνία με το Ιράν και έδειξε στη σύνοδο G7 στη Γαλλία ότι στρέφει ξανά την προσοχή του στην Ουκρανία.
Αποκατάσταση της εικόνας
Ο επικεφαλής του γραφείου του Costa, Pedro Lourtie, επικοινώνησε με αξιωματούχους στη Μόσχα δύο φορές τις τελευταίες εβδομάδες, σύμφωνα με πέντε αξιωματούχους.
Καθώς οι αμερικανικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία φαίνεται να έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εμφανίζονται διχασμένες σχετικά με το πόσο πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στη διπλωματία έναντι της ενίσχυσης της Ουκρανίας στο πεδίο της μάχης.
Η συζήτηση της Πέμπτης το βράδυ
Η συζήτηση για τη Ρωσία και την Ουκρανία - που έγινε χωρίς συμβούλους ή ακόμη και κινητά τηλέφωνα λόγω της ευαισθησίας του θέματος και διήρκεσε δύο ώρες περισσότερο από το προγραμματισμένο - ανέδειξε δύο βασικά στρατόπεδα.
Η θέση του Macron και του Merz είναι ότι δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για συνομιλίες με τον Putin και ότι, όταν έρθει αυτή η στιγμή, οι «E3» (Γαλλία, Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο) πρέπει να αναλάβουν την ηγεσία.
«Νομίζω ότι ο πρόεδρος [της Γαλλίας] έβαλε τα πράγματα στη σωστή τους θέση», είπε Γάλλος κυβερνητικός αξιωματούχος, δείχνοντας ότι ο Macron υπερασπίστηκε τη θέση του απέναντι στον Costa στη σύνοδο.
Άλλοι ηγέτες - «πολύ μεγάλος αριθμός», σύμφωνα με αξιωματούχο κράτους μέλους της ΕΕ - τάχθηκαν στην αντίθετη πλευρά, λέγοντας ότι η ΕΕ πρέπει να έχει τον ρόλο και στηρίζοντας τον Costa.
«Το πρώτο ερώτημα είναι αν ο Putin θέλει να διαπραγματευτεί. Μέχρι τότε κανείς άλλος πέρα από τον Costa δεν μπορεί να εκπροσωπεί την Ευρωπαϊκή Ένωση», δήλωσε ο πρωθυπουργός του Βελγίου Bart De Wever.
E3, E5 ή ΕΕ;
Η σύνοδος ανέδειξε πολλαπλές διαφωνίες: πέρα από τη διαμάχη Costa–E3, η Ιταλία και η Πολωνία (που σχηματίζουν άτυπα τον «E5») δυσανασχέτησαν επειδή αποκλείστηκαν από αρχικές συνομιλίες με τον Volodymyr Zelenskyy πριν από τη σύνοδο.
Άλλοι αξιωματούχοι αμφισβήτησαν γιατί το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να αναλάβει αυτόν τον ρόλο αντί της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή της Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης της ΕΕ.
Το μήνυμα του Merz προς τους ηγέτες ήταν ότι, παρότι ο Costa εκπροσωπεί την ΕΕ, δεν πρέπει να λειτουργεί ως μεσολαβητής, σύμφωνα με διπλωμάτη μεγάλης ευρωπαϊκής χώρας.
Ο Costa χαρακτηρίστηκε «πολύ αντιεπαγγελματικός», καθώς φέρεται να απέκρυψε την έκταση των επαφών με τη Ρωσία, οι οποίες έγιναν γνωστές από δημοσιεύματα.
Ορισμένες χώρες ήταν «εξοργισμένες» με την προσέγγιση προς τη Ρωσία, ενώ αρκετοί ηγέτες έμαθαν για τις συνομιλίες μόνο όταν αυτές δημοσιεύθηκαν στον Τύπο.
Η πλευρά του Costa ανέφερε ότι οι επαφές είχαν στόχο «τη δημιουργία ενός διαύλου επικοινωνίας ώστε, όταν έρθει η στιγμή, να υπάρχει διπλωματικό κανάλι με τη Ρωσία», και ότι ήταν «σύντομες» χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο.
«Ανάληψη δράσης»
Για να λειτουργήσουν συνομιλίες με τη Μόσχα, «χρειαζόμαστε ένα σύστημα εντολής και ενημέρωσης», είπε άλλος διπλωμάτης της ΕΕ.
Ο Pedro Lourtie ενημέρωσε τους πρεσβευτές των 27 κρατών την Τετάρτη, όταν έγιναν γνωστές οι επαφές.
Ενώ διαμαρτυρήθηκε για τη διαρροή, τις δικαιολόγησε λέγοντας ότι έγιναν κατόπιν αιτήματος του Zelenskyy για ευρωπαϊκή συμμετοχή στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.
«Χρειαζόμαστε ένα σχήμα ικανό να αναλάβει δράση», δήλωσε ανώτερος Γερμανός αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι η νομιμοποίηση θα προκύψει από τον στενό συντονισμό με Κίεβο και Ουάσινγκτον.
Η Πολωνία και η Ιταλία επίσης πιέζουν για ρόλο στις συνομιλίες. Ο Merz θα φιλοξενήσει τον Macron, καθώς και τους πρωθυπουργούς του Ηνωμένου Βασιλείου, της Πολωνίας και της Ιταλίας στο Βερολίνο την Τετάρτη, όπου αναμένεται να συζητηθεί και το ζήτημα του διαλόγου με τη Ρωσία.
www.worldenergynews.gr
