Η Τεχεράνη εμφανίζεται διατεθειμένη να χαλαρώσει τη μέχρι σήμερα αρνητική της στάση, ανοίγοντας τον δρόμο για ευρωπαϊκή αποστολή αποναρκοθέτησης, με στόχο την αποκατάσταση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας και την επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες
Το Ιράν εξετάζει το ενδεχόμενο να επιτρέψει σε ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν την εκκαθάριση ναρκών στα Στενά του Ορμούζ, σε μια πιθανή υποχώρηση που θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος μιας συμφωνίας για την αποκατάσταση της ομαλής ναυσιπλοΐας στη θαλάσσια αυτή οδό.
Η κίνηση αυτή θα προσέφερε στη ναυτιλιακή και την ασφαλιστική βιομηχανία την απαραίτητη διαβεβαίωση από μια ανεξάρτητη τρίτη πλευρά ότι τα Στενά είναι ασφαλή, ύστερα από περισσότερους από πέντε μήνες στρατιωτικών συγκρούσεων. Παράλληλα, θα μπορούσε να ενισχύσει τις ευρύτερες διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου σύμφωνα με το Bloomberg .
Οποιαδήποτε ευρωπαϊκή αποστολή εκκαθάρισης ναρκών θα εξαρτηθεί από το εάν το Ιράν παράσχει εγγυήσεις ασφαλείας για τα πολεμικά πλοία που θα συμμετάσχουν, από το εάν μια εκεχειρία αποδειχθεί βιώσιμη, καθώς και από τη συγκατάθεση του ισχυρού Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).
Το Ιράν εξετάζει το ενδεχόμενο να επιτρέψει σε ευρωπαϊκές χώρες να απομακρύνουν τις νάρκες από τα Στενά του Ορμούζ, σε μια πιθανή υποχώρηση που θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος μιας συμφωνίας για την αποκατάσταση της ομαλής ναυσιπλοΐας στην περιοχή και να διευκολύνει τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Δημόσια, η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν θα επιτρέψει σε ξένες χώρες να συμμετάσχουν στις επιχειρήσεις εκκαθάρισης ναρκών σε αυτό το κρίσιμο πέρασμα για τη μεταφορά πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Ωστόσο, σύμφωνα με διπλωμάτες, σε ιδιωτικές συναντήσεις τις τελευταίες εβδομάδες η Τεχεράνη έχει μετριάσει αυτή τη στάση.
Ενίσχυση των διπλοματικών προσπαθειών
Η εξέλιξη αυτή θα παρείχε στη ναυτιλιακή και ασφαλιστική αγορά την αναγκαία διαβεβαίωση από μια ανεξάρτητη τρίτη πλευρά ότι τα Στενά είναι ασφαλή μετά από περισσότερους από πέντε μήνες στρατιωτικών συγκρούσεων και θα μπορούσε να ενισχύσει τις ευρύτερες διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου.
Τόσο το Κατάρ όσο και ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσαν την Τρίτη ότι κάποια μορφή συμφωνίας, πιθανότατα σχετικής με τα Στενά του Ορμούζ, είναι επικείμενη. Η συγκεκριμένη θαλάσσια οδός έχει εξελιχθεί στο βασικό σημείο εκκίνησης για οποιεσδήποτε περαιτέρω διαπραγματεύσεις, καθώς η διαφωνία σχετικά με τη διαχείρισή της παραμένει σε αδιέξοδο εδώ και μήνες.
Οποιαδήποτε ευρωπαϊκή επιχείρηση εκκαθάρισης ναρκών θα εξαρτηθεί από το εάν το Ιράν παράσχει εγγυήσεις ασφαλείας για τα πολεμικά πλοία που θα συμμετάσχουν και από το εάν μια εκεχειρία αποδειχθεί διατηρήσιμη, ανέφεραν οι ίδιες πηγές, διευκρινίζοντας ότι δεν υπάρχει καμία εγγύηση πως το σχέδιο θα προχωρήσει. Επιπλέον, θα απαιτηθεί η έγκριση του ισχυρού Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), του στρατιωτικού σώματος που έχει ηγηθεί επιθέσεων κατά της ναυσιπλοΐας στα Στενά.
Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν διαφωνίες μεταξύ της ιρανικής ηγεσίας, σύμφωνα με μία από τις πηγές. Ορισμένα στελέχη του IRGC επιμένουν ότι η ίδια η Ισλαμική Δημοκρατία, και όχι άλλες χώρες, θα πρέπει να έχει την ευθύνη της εξουδετέρωσης των θαλάσσιων ναρκών.
Σημείο διαφωνίας
Επιπλέον, η μεταπολεμική διακυβέρνηση των Στενών παραμένει σημείο έντονης διαφωνίας. Το Ιράν απαιτεί να έχει τον έλεγχο της θαλάσσιας οδού και το δικαίωμα είσπραξης τελών διέλευσης, κάτι στο οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιτίθενται κατηγορηματικά.
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι το Ιράν έχει «μία τελευταία ευκαιρία» να καταλήξει σε συμφωνία, προειδοποιώντας ότι οι αεροπορικές επιδρομές θα επαναληφθούν εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία. Η τελική έκβαση φαίνεται να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις συνομιλίες μεταξύ Ιράν και Ομάν, το οποίο ελέγχει τη νότια ακτογραμμή των Στενών.
Ένα προσχέδιο συμφωνίας για την επανέναρξη των συνομιλιών μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης έχει ήδη συνταχθεί και κυκλοφορήσει μεταξύ των εμπλεκομένων μερών, ανακοίνωσε την Τρίτη το Κατάρ, σε μια προσπάθεια να βρεθεί μια βραχυπρόθεσμη λύση για την αποκλιμάκωση της έντασης. Ο Μπέσεντ δήλωσε ότι συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να επιτευχθεί ακόμη και εντός της ίδιας ημέρας.
Οι συνομιλίες μεταξύ Ιράν και Ομάν επικεντρώνονται στη δημιουργία ενός νέου κεντρικού διαύλου διέλευσης από τα Στενά. Ωστόσο, σύμφωνα με ορισμένες από τις πηγές, η διαδρομή αυτή εκτιμάται ότι είναι ναρκοθετημένη, γεγονός που σημαίνει ότι η επιτυχία του σχεδίου θα εξαρτηθεί από την εκκαθάριση της περιοχής.
Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες πιέζουν τους συμμάχους τους να επιβεβαιώσουν ότι τα Στενά είναι ασφαλή για τη ναυσιπλοΐα, ώστε να αποκατασταθεί η ομαλή ροή των ενεργειακών προμηθειών, σύμφωνα με μία από τις πηγές.
Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, έχει προωθήσει την ιδέα να φιλοξενήσουν το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία μια διεθνή διάσκεψη για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο, κάτι τέτοιο δεν αναμένεται πλέον να πραγματοποιηθεί πριν τεθεί σε εφαρμογή νέα εκεχειρία και αποδειχθεί ότι μπορεί να διατηρηθεί. Οι Ευρωπαίοι εξέφρασαν επιφυλάξεις, φοβούμενοι ότι θα μπορούσαν να θεωρηθούν υποστηρικτές επιθετικών ενεργειών των ΗΠΑ. Η αμερικανική στήριξη σε μια ευρωπαϊκή αποστολή εκκαθάρισης ναρκών σηματοδοτεί επίσης αλλαγή στάσης, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ είχε προηγουμένως υποβαθμίσει τη σημασία της ευρωπαϊκής συνδρομής.
Η Τεχεράνη είχε στο παρελθόν απορρίψει την ιδέα μιας ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την εκκαθάριση ναρκών.
www.worldenergynews.gr
