Τα τρακτέρ που εισέρχονται στην πόλη Τζέλα, στο νοτιότερο άκρο της Ευρώπης, φέρουν τη σημαία της Σικελίας, η οποία απεικονίζει τη Μέδουσα, τρία λυγισμένα πόδια και στάχυα: μια υπενθύμιση του ρόλου του νησιού ως «σιτοβολώνα» ήδη από τη ρωμαϊκή εποχή. Ωστόσο, οι αγρότες δεν μεταφέρουν κάποια σοδειά. Διαδηλώνουν.
Η εκτόξευση των τιμών φέρνει την ακροδεξιά
Καθώς οι εκτοξευόμενες τιμές των καυσίμων πιέζουν τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και τις επιχειρήσεις σε όλη την Ευρώπη, η πίεση από το κόστος ζωής προκαλεί αναταραχές και δίνει νέα δυναμική στα ακροδεξιά κόμματα, ενόψει των εκλογών που θα διεξαχθούν του χρόνου σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Πολωνία.
Κόμματα που κάποτε θεωρούνταν περιθωριακά είχαν ήδη αρχίσει να κερδίζουν έδαφος, με ψηφοφόρους —από οδηγούς στη γαλλική ύπαιθρο μέχρι νέους άνδρες στο πρώην κομμουνιστικό ανατολικό τμήμα της Γερμανίας— να αναζητούν εναλλακτικές λύσεις.
Η δυσαρέσκεια μεταφέρεται στους δρόμους
Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν έχει επιτείνει τις προκλήσεις για τις κυβερνήσεις, οι οποίες ήδη δυσκολεύονται να περιορίσουν τον πληθωρισμό, να στηρίξουν την ανάπτυξη και να συγκρατήσουν τις δημόσιες δαπάνες. Στη Γαλλία, οι διαδηλώσεις που ξεκίνησαν με αφορμή την κακή κατάσταση των σχολικών εγκαταστάσεων στα βόρεια προάστια του Παρισιού, έχουν εξελιχθεί σε μερικές από τις σοβαρότερες ταραχές που έχει γνωρίσει η χώρα εδώ και δεκαετίες: καταστήματα λεηλατήθηκαν, κτίρια πυρπολήθηκαν, ενώ ένα δημαρχείο του 19ου αιώνα στη Λιμόζ τυλίχθηκε στις φλόγες.
Η Γαλλία καλείται να επανεξετάσει τη διαχείριση της δημόσιας τάξης
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι η σύγκρουση με το Ιράν έχει κοστίσει στην Ευρώπη περίπου 100 δισεκατομμύρια ευρώ, λόγω των διαταραχών στο εμπόριο και τις αγορές ενέργειας. Οι τιμές της βενζίνης έχουν εκτιναχθεί κατά περίπου 140%, ενώ οι τιμές του πετρελαίου κίνησης έχουν διπλασιαστεί.
Σε μήνυμά του το Σαββατοκύριακο, ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν αναγνώρισε τα «θεμιτά αιτήματα» των διαδηλωτών που είναι εξοργισμένοι από την άνοδο του κόστους ζωής και των καυσίμων, καταδικάζοντας παράλληλα τους υπεύθυνους για τη βία και τις λεηλασίες. «Δεν πρέπει ποτέ να τους συγχέουμε με εκείνους που κατέστρεψαν, βανδάλισαν και λεηλάτησαν», δήλωσε.
Οι διαδηλώσεις σε όλη την Ευρώπη
Βίαια επεισόδια έχουν σημειωθεί και αλλού. Στο Μιλάνο, την πλούσια πόλη της βόρειας Ιταλίας, η αστυνομία συγκρούστηκε την Κυριακή με διαδηλωτές, οι οποίοι πετούσαν πέτρες και λεηλατούσαν καταστήματα, στο πλαίσιο κινητοποιήσεων κατά της κακής ποιότητας των δημόσιων υπηρεσιών και της αύξησης του κόστους ζωής.
Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν το Σάββατο στη Λισαβόνα, διαμαρτυρόμενοι για τους χαμηλούς μισθούς, το κόστος στέγασης και την άνοδο του κόστους ζωής, ασκώντας αυξανόμενη πίεση στην κεντροδεξιά κυβέρνηση της Πορτογαλίας.
Στην Ισπανία, η έξωση μιας 87χρονης γυναίκας από το σπίτι της πυροδότησε διαδηλώσεις σε εθνικό επίπεδο με αφορμή την έλλειψη κατοικιών και την εκτίναξη των ενοικίων, συμβάλλοντας στην προκήρυξη πρόωρων εκλογών για τον επόμενο μήνα.
Διαδηλώσεις έχουν σημειωθεί και στο Βέλγιο, ενώ στην Αλβανία πραγματοποιήθηκαν μεγάλες συγκεντρώσεις, τροφοδοτούμενες από την οργή για την κυβερνητική διαφθορά, την έλλειψη θέσεων εργασίας και το χαμηλό επίπεδο της εκπαίδευσης.
Η Le Pen θέτει τις τιμές των καυσίμων στο επίκεντρο της προεκλογικής της εκστρατείας
Το πρόσφατο ενεργειακό σοκ έρχεται μετά από χρόνια οικονομικής πίεσης, που ακολούθησαν την πανδημία και τις επιπτώσεις από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Στη Γαλλία, το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος δημιουργεί ένα εκρηκτικό σκηνικό ενόψει των προεδρικών εκλογών του ερχόμενου Απριλίου. Η κυβέρνηση του Macron βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα διογκούμενο δημοσιονομικό έλλειμμα και πιέσεις από τις αγορές ομολόγων.
Η Marine Le Pen, ηγετικό στέλεχος της ακροδεξιάς «Εθνικής Συσπείρωσης» (National Rally), και ο βετεράνος της άκρας αριστεράς Jean-Luc Mélenchon έχουν καταστήσει, και οι δύο, τις τιμές των καυσίμων κεντρικό άξονα τις προεκλογικές τους εκστρατείες.
Από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, τα ποσοστά της Λεπέν έχουν βελτιωθεί, ενώ του Μακρόν έχουν υποχωρήσει, σύμφωνα με δημοσκόπηση της εταιρείας Elabe.
Η πρόταση της Λεπέν για δραστική μείωση του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) στα καύσιμα έχει τύχει ευρείας λαϊκής υποστήριξης. Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι το ζήτημα βρίσκει μεγάλη απήχηση στους βασικούς ψηφοφόρους της, στις αγροτικές και ημιαγροτικές περιοχές, όπου η μετακίνηση με αυτοκίνητο είναι συχνά απαραίτητη.
Εκκλήσεις για αποκατάσταση των σχέσεων με τη Ρωσία
Στη γειτονική Γερμανία, το κόμμα «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) προηγείται στις εθνικές δημοσκοπήσεις, μετά από σημαντικά κέρδη στις τοπικές εκλογές. Το κόστος ζωής βρέθηκε στην κορυφή των ανησυχιών των Γερμανών για πέμπτη συνεχή χρονιά, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε αυτόν τον μήνα.
Το AfD πιέζει για την αποκατάσταση των ενεργειακών δεσμών με τη Ρωσία, υποστηρίζοντας ότι η στήριξη του Βερολίνου προς την Ουκρανία αποτελεί μια περιττή αυτοϋπονόμευση, σε μια συγκυρία κατά την οποία η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης –μαζί με πολλές ενεργοβόρες επιχειρήσεις της– αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες.
Η εμπειρία του παρελθόντος δείχνει ότι υπάρχει συσχέτιση μεταξύ των υψηλών τιμών ενέργειας και της στροφής των ψηφοφόρων προς το AfD, δήλωσε ο Γιαν Στέκελ, καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας της Κλιματικής Αλλαγής στο Πολυτεχνείο του Μονάχου.
Το συγκεκριμένο επιχείρημα κερδίζει έδαφος και αλλού. Στην Ιταλία, η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι αντιμετωπίζει αυξανόμενο ανταγωνισμό από το «Εθνικό Μέλλον» (National Future), ένα νέο ακροδεξιό κόμμα υπό την ηγεσία του πρώην στρατηγού Ρομπέρτο Βανάτσι, το οποίο τάσσεται υπέρ της αποκατάστασης των ενεργειακών δεσμών με τη Ρωσία.
www.worldenergynews.gr
