Το τρέχον σχέδιο του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για την αναζωογόνηση της ναυτιλίας μέσω του Πορθμού του Ορμούζ μέσω οικονομικών εγγυήσεων και βοήθειας για την ασφάλεια θα απαιτήσει μια ηράκλεια διεθνή προσπάθεια.
Μπορεί το σχέδιο να πετύχει;
Ακόμα και αν είναι επιτυχές, πιθανότατα θα προσφέρει μόνο περιορισμένη ανακούφιση, καθώς ο χρόνος για να αποφευχθούν οι χειρότερες παγκόσμιες οικονομικές επιπτώσεις από το κλείσιμο αυτής της ζωτικής ενεργειακής αρτηρίας
Ο Τραμπ δήλωσε την Τρίτη ότι διέταξε την Αμερικανική Διεθνή Χρηματοδότηση Ανάπτυξης να παρέχει ασφάλιση πολιτικού κινδύνου και οικονομικές εγγυήσεις για το θαλάσσιο εμπόριο στον Κόλπο. Είπε επίσης ότι το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ θα μπορούσε να αρχίσει να συνοδεύει πλοία μέσω του Πορθμού του Ορμούζ, της στενής ναυτιλιακής λωρίδας μεταξύ Ιράν και Ομάν, μέσω της οποίας διέρχεται κανονικά περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Τα μέτρα αποτελούν την προσπάθεια της Ουάσινγκτον να μειώσει την πίεση στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, αφού η κυκλοφορία μέσω του Πορθμού ουσιαστικά σταμάτησε το Σάββατο μετά την έναρξη του κοινού βομβαρδισμού του Ιράν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Ωστόσο, η αντίδραση των ΗΠΑ είναι απίθανο να καθησυχάσει τους φορτωτές υπό τις τρέχουσες συνθήκες.
Πολύ μεγάλη πρόκληση
Οι ναύλοι των δεξαμενόπλοιων έχουν εκτοξευθεί τις τελευταίες ημέρες, με το κόστος σε πολλές διαδρομές να φτάνει σε επίπεδα ρεκόρ. Η ναύλωση ενός πλοίου μεταφοράς αργού πετρελαίου ικανού να μεταφέρει 2 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τον Κόλπο στην Ασία κοστίζει τώρα περίπου 30 εκατομμύρια δολάρια - περίπου το 5% της αξίας του φορτίου σε τρέχουσες τιμές και σχεδόν πέντε φορές το επίπεδό του στην αρχή του έτους. Αποθήκευση αργού πετρελαίου σε βασικούς παραγωγούς πετρελαίου της Μέσης Ανατολής
Ωστόσο, η μείωση του κόστους δεν θα έκανε πολλά για να αντιμετωπίσει τους φόβους ότι τα πλοία θα μπορούσαν να δεχτούν επιθέσεις. Οι ναυτικές συνοδείες των ΗΠΑ σίγουρα θα μείωναν τον κίνδυνο, αλλά είναι απίθανο να προσφέρουν πλήρη προστασία από την εκτεταμένη χρήση drones, πυραύλων και σκαφών ταχείας επίθεσης από το Ιράν.
Μια ιστορία που επαναλαμβάνεται
Δεν θα ήταν η πρώτη φορά που η Ουάσιγκτον παρενέβη για να εξασφαλίσει ναυτιλιακές οδούς στην περιοχή.
Κατά τη διάρκεια της φάσης του "Πολέμου των Δεξαμενόπλοιων" της σύγκρουσης Ιράν-Ιράκ στα τέλη της δεκαετίας του 1980, οι ΗΠΑ συνόδευσαν και προστάτευσαν τα δεξαμενόπλοια πετρελαίου του Κουβέιτ στο πλαίσιο της Επιχείρησης Earnest Will για να αποτρέψουν τις ιρανικές επιθέσεις.
Η κλίμακα της πρόκλησης σήμερα, ωστόσο, είναι πολύ μεγαλύτερη.
Οι εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από την περιοχή έχουν σχεδόν διπλασιαστεί από τότε σε περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα πέρυσι. Το Κατάρ, που είναι πλέον ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός LNG στον κόσμο, εξήγαγε περίπου 80 εκατομμύρια μετρικούς τόνους πέρυσι - περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας ζήτησης. Τη δεκαετία του 1980, δεν ήταν καν παίκτης στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Η εξασφάλιση τέτοιων τεράστιων όγκων πετρελαίου, φυσικού αερίου και δεξαμενόπλοιων θα ήταν ένα δύσκολο έργο και σχεδόν σίγουρα θα απαιτούσε βοήθεια από τα ναυτικά των άλλων χωρών. Και, ακόμη πιο σημαντικό, η οργάνωση μιας τέτοιας προσπάθειας θα διαρκούσε μέρες, αν όχι εβδομάδες.
Η Αμερική ξεμένει από χρόνο
Ωστόσο, ο χρόνος τελειώνει τόσο για τους παραγωγούς όσο και για τους καταναλωτές. Ο αποκλεισμός του Ορμούζ αναγκάζει ήδη τους παραγωγούς του Κόλπου να περιορίσουν την παραγωγή. Το Ιράκ μείωσε την παραγωγή την Τρίτη κατά περισσότερο από 1,1 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα, περίπου το ένα τέταρτο της συνολικής παραγωγής του, λόγω έλλειψης αποθηκευτικής ικανότητας. Αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η παραγωγή θα μπορούσε να μειωθεί κατά περισσότερο από 3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα εντός ημερών εάν η διαταραχή συνεχιστεί.
Άλλοι παραγωγοί αντιμετωπίζουν παρόμοιους περιορισμούς
Η Σαουδική Αραβία, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας αργού πετρελαίου στον κόσμο, έστειλε περίπου 7 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Φεβρουάριο και τώρα εκτρέπει μέρος της παραγωγής στο λιμάνι Γιανμπού της Ερυθράς Θάλασσας μέσω αγωγού χωρητικότητας 5 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα. Ωστόσο, η εξαγωγική ικανότητα του Yanbu περιορίζεται σε όχι περισσότερα από 2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, επομένως το βασίλειο έχει αναγκαστεί να τοποθετήσει μεγάλους όγκους σε χερσαίες αποθήκες.
Και η Σαουδική Αραβία κατέχει ήδη περίπου 82 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου σε χερσαίες αποθήκες, περίπου το 56% της χωρητικότητας, σύμφωνα με στοιχεία της Kayrros.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία εξήγαγαν περίπου 3,3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον περασμένο μήνα, μπορούν να εκτρέψουν έως και 1,5 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα μέσω ενός αγωγού που παρακάμπτει το Ορμούζ. Αλλά, και πάλι, αυτό σημαίνει αξιοποίηση των αποθηκών, οι οποίες είναι περίπου 40% γεμάτες με περίπου 34 εκατομμύρια βαρέλια να βρίσκονται ήδη σε κατοχή, δήλωσε η Kayrros.
Ως αποτέλεσμα, η Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ και το Κουβέιτ θα μπορούσαν να δουν τις αποθήκες να γεμίζουν μέσα σε λίγες μέρες, αναγκάζοντας μεγαλύτερες περικοπές στην παραγωγή.
Η ενεργειακή πίεση αυξάνει
Η πίεση εντείνεται επίσης στους καταναλωτές. Τα ασιατικά διυλιστήρια που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής αγωνίζονται να αντικαταστήσουν τις προμήθειες και είναι πιθανό να μειώσουν τις λειτουργικούς ρυθμούς. Δύο κινεζικά διυλιστήρια έχουν ήδη μειώσει τις παραγγελίες, ενώ η Ινδία έχει περιορίσει τις προμήθειες φυσικού αερίου στη βιομηχανική της βάση λόγω ελλείψεων.
Το βασικό ερώτημα παραμένει πόσο θα διαρκέσει ο πόλεμος. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι θα μπορούσε να συνεχιστεί για αρκετές εβδομάδες, αλλά το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα μπορεί να μην είναι σε θέση να περιμένει τόσο πολύ - ακόμη και αν τα σχέδιά του να ανοίξει ξανά το Ορμούζ αποδειχθούν επιτυχημένα.
www.worldenergynews.gr
