Οι νέες απαιτήσεις της ναυτιλίας και η ανάγκη για ενεργειακή αναβάθμιση των πλοίων ανοίγουν τον δρόμο για την επανατοποθέτηση της Ελλάδας στον παγκόσμιο χάρτη της ναυπηγικής βιομηχανίας
Σχετικά Άρθρα
Μελέτη EY-Parthenon: Η απανθρακοποίηση της ναυτιλίας απαιτεί έναν ολοκληρωμένο και ρεαλιστικό οδικό χάρτη
Αύξηση εσόδων από 197 εκατ. ευρώ σε 759 εκατ. ευρώ και ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας από 0,4% σε 1,6% προβλέπει η EY-Parthenon, υπό την προϋπόθεση αντιμετώπισης των διαρθρωτικών προκλήσεων του κλάδου.
Η τεχνολογική εξέλιξη, η ψηφιοποίηση, η ανάγκη απανθρακοποίησης της ναυτιλίας και οι νέες γεωπολιτικές ισορροπίες αναδιαμορφώνουν το διεθνές τοπίο της ναυπηγικής βιομηχανίας. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα διαθέτει σημαντικές δυνατότητες να εξελιχθεί σε περιφερειακό κόμβο ναυπηγοεπισκευαστικών εργασιών και εξειδικευμένων υπηρεσιών, σύμφωνα με νέα ανάλυση της EY-Parthenon, του βραχίονα εταιρικής στρατηγικής και συναλλαγών της EY Ελλάδος.
Η μελέτη εξετάζει την παγκόσμια και εγχώρια αλυσίδα αξίας του κλάδου, αναλύοντας τις τάσεις της αγοράς, τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας, αλλά και τα εμπόδια που περιορίζουν μέχρι σήμερα την ανάπτυξή της.
Οι διεθνείς τάσεις που αλλάζουν τη ναυπηγική βιομηχανία
Ο παγκόσμιος στόλος συνεχίζει να αυξάνεται, όχι τόσο μέσω της αύξησης του αριθμού των πλοίων, αλλά κυρίως μέσω της ενίσχυσης της χωρητικότητας και της παρουσίας μεγαλύτερων πλοίων, ιδιαίτερα στις κατηγορίες των bulk carriers και των containerships.
Σύμφωνα με την ανάλυση της EY-Parthenon, οι δραστηριότητες των ναυπηγείων αντιπροσωπεύουν πάνω από το ήμισυ (53%) της συνολικής αξίας ενός πλοίου. Σημαντικό μέρος της τεχνικής πολυπλοκότητας συγκεντρώνεται στις ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες εγκατάστασης (outfitting), ενώ το υπόλοιπο κόστος κατανέμεται στον χάλυβα (14%), στα συστήματα πρόωσης (12%), στον εξοπλισμό και τις εγκαταστάσεις (10%) και σε λοιπά υλικά (11%).
Παράλληλα, η τεχνολογία και η πράσινη μετάβαση αποτελούν πλέον βασικούς παράγοντες ανταγωνιστικότητας. Η ψηφιοποίηση των διαδικασιών επιτρέπει μεγαλύτερη ακρίβεια στον σχεδιασμό και την εκτέλεση έργων, ενώ η απανθρακοποίηση απαιτεί την υιοθέτηση νέων καυσίμων, τεχνολογιών και λύσεων ενεργειακής αναβάθμισης των πλοίων.
Ο ανταγωνισμός μεταξύ των ναυπηγείων δεν βασίζεται πλέον αποκλειστικά στο κόστος εργασίας ή στη διαθέσιμη παραγωγική δυναμικότητα, αλλά ολοένα περισσότερο στην τεχνολογική επάρκεια, την καινοτομία και την ικανότητα προσαρμογής στις νέες περιβαλλοντικές απαιτήσεις.
Ταυτόχρονα, η γήρανση του ευρωπαϊκού στόλου δημιουργεί αυξημένη ζήτηση για εργασίες επισκευής, μετατροπής και ενεργειακής αναβάθμισης, ενισχύοντας τον ρόλο των υπηρεσιών συντήρησης έναντι των νέων κατασκευών.
Η θέση της Ελλάδας και οι δυνατότητες ανάπτυξης
Τα ελληνικά ναυπηγεία διαθέτουν σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα, όπως το εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, το χαμηλότερο λειτουργικό κόστος σε σχέση με άλλες αγορές, αλλά και τη στρατηγική γεωγραφική θέση της χώρας μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής.
Ωστόσο, παρά τα πλεονεκτήματα αυτά, η ελληνική αγορά παραμένει σε χαμηλά επίπεδα αξιοποίησης. Το 2023 απορρόφησε λιγότερο από το 1% του διαθέσιμου διεθνούς όγκου εργασιών συντήρησης, γεγονός που καταδεικνύει το σημαντικό περιθώριο ανάπτυξης.
Η ανταγωνιστικότητα του κλάδου επηρεάζεται από μια σειρά διαρθρωτικών προκλήσεων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η μείωση και η γήρανση του εργατικού δυναμικού, η ανάγκη για σύγχρονη κατάρτιση, οι γραφειοκρατικές διαδικασίες, οι καθυστερήσεις στις εγκρίσεις και αδειοδοτήσεις, καθώς και οι περιορισμοί στις υφιστάμενες υποδομές.
Επιπλέον, η περιορισμένη χωρητικότητα δεξαμενών και η χαμηλή ψηφιοποίηση των εργασιών δυσχεραίνουν την αξιοποίηση της αυξανόμενης ζήτησης, ιδιαίτερα καθώς τα πλοία γίνονται μεγαλύτερα και τεχνικά πιο σύνθετα.
Το υφιστάμενο μοντέλο λειτουργίας των ελληνικών ναυπηγείων, που βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε εξωτερικές αναθέσεις (outsourcing), προσφέρει ευελιξία αλλά ταυτόχρονα περιορίζει τη δημιουργία σταθερών παραγωγικών δυνατοτήτων, οικονομιών κλίμακας και προβλέψιμων δομών κόστους.
Προοπτικές αύξησης εσόδων και διεθνούς παρουσίας
Σήμερα, τα έσοδα του ελληνικού ναυπηγοεπισκευαστικού κλάδου ανέρχονται περίπου στα 197 εκατ. ευρώ, αντιστοιχώντας σε μόλις 0,4% της παγκόσμιας αγοράς.
Σύμφωνα με την EY-Parthenon, ένα ρεαλιστικό σενάριο ανάπτυξης, που θα βασίζεται στη στοχευμένη προσέγγιση συγκεκριμένων κατηγοριών πλοίων και υπηρεσιών υψηλής αξίας, θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση των εσόδων στα 759 εκατ. ευρώ και σε άνοδο της διεθνούς διείσδυσης στο 1,6%.
Οι βασικές ευκαιρίες ανάπτυξης περιλαμβάνουν:
- Στρατηγικές συνεργασίες στον αμυντικό τομέα, οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε μετάβαση από απλές επισκευαστικές εργασίες σε σύνθετα έργα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.
- Ανάπτυξη του luxury yachting, που δημιουργεί νέες δυνατότητες σε εξειδικευμένες κατασκευές, μετασκευές και υπηρεσίες υψηλής ποιότητας.
- Επενδύσεις στον ψηφιακό μετασχηματισμό και στις πράσινες τεχνολογίες, ώστε τα ελληνικά ναυπηγεία να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της νέας εποχής.
Το στοίχημα της επόμενης ημέρας
Όπως επισημαίνει ο Δημήτρης Παπακανέλλου, Εταίρος της EY-Parthenon στην Ελλάδα, ο ελληνικός ναυπηγοεπισκευαστικός τομέας διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα, όπως το εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό, τη γεωγραφική θέση της χώρας και το μέγεθος του ελληνόκτητου στόλου.
Η αξιοποίηση αυτών των δυνατοτήτων προϋποθέτει στοχευμένες παρεμβάσεις, επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες, ενίσχυση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού και δημιουργία στρατηγικών συνεργασιών.
Η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε μια σημαντική ευκαιρία να μετατρέψει τη ναυπηγοεπισκευαστική της δραστηριότητα σε έναν σύγχρονο, ανταγωνιστικό και διεθνώς αναγνωρίσιμο περιφερειακό κόμβο.
www.worldenergynews.gr
