Ο πάγος της Γροιλανδίας δεν λιώνει μόνο επειδή ο αέρας είναι θερμότερος. Μικροσκοπικά σωματίδια που παρασύρονται από τον άνεμο μπορούν να αλλάξουν αθόρυβα τι συμβαίνει στην επιφάνεια, τροφοδοτώντας σκούρα άνθη φυκιών που απορροφούν το ηλιακό φως και επιταχύνουν την απώλεια πάγου. Αυτό εγείρει ένα απλό ερώτημα: από πού παίρνουν αυτά τα άνθη τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται για να αναπτυχθούν σε γυμνό πάγο;
Σωματίδια σκόνης που πυροδοτούν το λιώσιμο του πάγου
Νέα έρευνα δείχνει ότι η ορυκτή σκόνη στον αέρα μεταφέρει ένα κρίσιμο συστατικό απευθείας στην επιφάνεια. Μόλις προσγειωθεί, αυτή η σκόνη βοηθά τα φύκια να εξαπλωθούν και να σκουρύνουν τον πάγο. Με την πάροδο του χρόνου, αυτό το σκούρο χρώμα πυροδοτεί μια αλυσιδωτή αντίδραση που κάνει τη Γροιλανδία να λιώνει πιο γρήγορα από ό,τι θα έκανε διαφορετικά.
Αυτή η διαδικασία εκτυλίσσεται απευθείας σε εκτεθειμένες επιφάνειες πάγου, όπου σκούρα κομμάτια φυκιών εξαπλώνονται σε περιοχές που διαφορετικά θα αντανακλούσαν το ηλιακό φως.
Συλλέγοντας σκόνη και βιολογικό υλικό στον ίδιο τον πάγο, η Δρ. Jenine McCutcheon και οι συνεργάτες της στο Πανεπιστήμιο του Waterloo (UWaterloo) κατέγραψαν πώς τα σωματίδια που μεταφέρονται από τον άνεμο και φτάνουν από κοντινή γη ενσωματώνονται σε ενεργές ζώνες τήξης. Αυτές οι αποθέσεις συνέπιπταν σταθερά με πρότυπα ανάπτυξης φυκών ικανά να διατηρήσουν πυκνές, χρωματισμένες κοινότητες κατά τη διάρκεια της περιόδου τήξης.
Τα ευρήματα δημιουργούν μια τοπική, επαναλαμβανόμενη σύνδεση μεταξύ αυτού που πέφτει από τον αέρα και του πόσο γρήγορα σκουραίνει ο πάγος, θέτοντας τις βάσεις για μια πιο προσεκτική ματιά στο πώς λειτουργεί αυτή η διαδικασία.
Σκούρες ανθίσεις σε γυμνό πάγο
Σκούρες ραβδώσεις σχηματίστηκαν σε γυμνό πάγο όπου συγκεντρώθηκαν χρωματισμένα φύκια παγετώνων, και αυτές οι κηλίδες απορρόφησαν πολύ περισσότερο ηλιακό φως από τον καθαρό πάγο. Καθώς τα φύκια έβαφαν την επιφάνεια, το albedo μειώθηκε, επιτρέποντας στον πάγο να διατηρήσει περισσότερη θερμότητα και να λιώσει πιο γρήγορα.
Το νερό από το λιώσιμο που εξαπλώθηκε στην επιφάνεια βοήθησε τα φύκια να έχουν πρόσβαση στο φως και τα θρεπτικά συστατικά, ενισχύοντας την ανάπτυξή τους και εμβαθύνοντας το φαινόμενο σκουρόχρωσης. Αυτή η ανατροφοδότηση λειτούργησε μόνο όπου ο πάγος παρέμεινε εκτεθειμένος για αρκετό καιρό. Οι καθυστερημένες χιονοπτώσεις ή οι έντονες βροχές θα μπορούσαν να την διαταράξουν.
Το συστατικό που έλειπε αποδείχθηκε σκόνη. Μέσα στα σωματίδια που μεταφέρθηκαν από τον άνεμο, η ομάδα βρήκε φώσφορο, ένα βασικό θρεπτικό συστατικό που χρησιμοποιείται για την κατασκευή γενετικού υλικού.
Η ανάλυσή τους υπολόγισε περίπου 1,2 χιλιοστόγραμμα φωσφόρου που παρεχόταν ανά τετραγωνικό μέτρο κάθε χρόνο, αρκετό για να διατηρήσει πυκνούς πληθυσμούς φυκών. Με αυτήν την παροχή θρεπτικών συστατικών, οι ερευνητές υπολόγισαν ότι τα φύκια θα μπορούσαν να φτάσουν περίπου τα 8.600 κύτταρα ανά χιλιοστόλιτρο - μια συγκέντρωση ικανή να σκουρύνει γρήγορα τον πάγο και να επιταχύνει την τήξη.
Η σκόνη καβαλάει τον άνεμο
Χημικά στοιχεία στους κόκκους σκόνης εντόπισαν την προέλευσή τους σε κοντινές πεδιάδες χωρίς πάγο, όχι σε μακρινές ερήμους. Καθώς οι παγετώνες υποχωρούσαν και αποκάλυπταν περισσότερο γυμνό έδαφος, ο άνεμος ανέβαζε αερολύματα - μικροσκοπικά σωματίδια που αιωρούνταν στον αέρα - από την τοπική γη και τα εναπόθετε στο χιόνι ή στον γυμνό πάγο.
Οι χιονοθύελλες έτειναν να ρίχνουν μεγαλύτερους κόκκους, ενώ η ξηρή καθίζηση παρήγαγε λεπτότερη σκόνη που θα μπορούσε να παραμείνει στον αέρα για μέρες. Καθώς το τοπικό έδαφος γίνεται πιο σκονισμένο, οι μελλοντικές εποχές τήξης μπορεί να ξεκινήσουν με ακόμη περισσότερη πρώτη ύλη για την ανάπτυξη των φυκιών.
Το λιώσιμο των πάγων ανεβάζει τη θάλασσα
Ο πάγος που χάνεται στη Γροιλανδία δεν μένει μόνο στη Γροιλανδία, και οι παράκτιες πόλεις αισθάνονται το επιπλέον νερό ως υψηλότερες θάλασσες. Τα αρχεία της NASA συνδέουν την απώλεια πάγου της Γροιλανδίας από το 1992 με περίπου 0,4 ίντσες άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Στα νοτιοδυτικά, τα φύκια των παγετώνων πρόσθεσαν περίπου 10% περισσότερη απορροή από τον γυμνό πάγο κατά τη διάρκεια μιας περιόδου τήξης.
Όταν η σκόνη τροφοδοτεί αυτές τις ανθίσεις, τα μοντέλα που αγνοούν τη βιολογία μπορεί να χάσουν πού θα εκτοξευθεί το νερό από το λιώσιμο και πότε θα κορυφωθεί.
Η αιθάλη επιδεινώνει το λιώσιμο των πάγων
Παράλληλα με την ορυκτή σκόνη, μικροσκοπικά στίγματα αιθάλης προσγειώθηκαν επίσης στον πάγο, και μπορούν να τον σκουρύνουν ακόμη περισσότερο. Αυτά τα σωματίδια περιλαμβάνουν μαύρο άνθρακα, σωματίδια αιθάλης που απορροφούν έντονα το ηλιακό φως, το οποίο θερμαίνει την επιφάνεια και επιταχύνει την τήξη.
Οι προβλέψεις χάνουν βασικούς παράγοντες
Οι ομάδες πρόβλεψης παρακολουθούν ήδη τη θερμοκρασία και τη χιονόπτωση, αλλά τα θρεπτικά συστατικά και τα μικρόβια φαίνεται τώρα να είναι παράγοντες που οι προβλέψεις εξακολουθούν να αγνοούν. Προηγούμενα πειράματα πεδίου έδειξαν ότι ο ορυκτός φώσφορος θα μπορούσε να προκαλέσει άνθηση παγετώνων-φυκών και αυτή η νέα εργασία εντόπισε αυτή τη γραμμή τροφοδοσίας μέσω του αέρα.
Η μελέτη επικεντρώθηκε σε μια γωνιά της Γροιλανδίας που λιώνει γρήγορα, επομένως δεν μπορεί να καταγράψει πώς συμπεριφέρονται η σκόνη και τα φύκια σε ολόκληρο το στρώμα πάγου. Αυτό έχει σημασία, επειδή ευρύτερες αξιολογήσεις προειδοποιούν ότι η Γροιλανδία μπορεί να ξεπεράσει τα όρια μεγέθους όπου η απώλεια πάγου καθίσταται δύσκολο να αντιστραφεί για αιώνες.
Μέχρι οι επιστήμονες να μπορέσουν να μετρήσουν μαζί τη σκόνη, την αιθάλη και τη βιολογική δραστηριότητα, οι μακροπρόθεσμες προβλέψεις θα φέρουν μεγάλη αβεβαιότητα - ειδικά για τις μελλοντικές δεκαετίες. Αυτό που γίνεται όλο και πιο σαφές είναι το πόσο στενά συνδεδεμένες είναι αυτές οι δυνάμεις. Η σκόνη μπορεί να μεταφέρει θρεπτικά συστατικά, ο άνεμος μπορεί να διαδώσει μικρόβια και η αιθάλη μπορεί να ενισχύσει την απορρόφηση του ηλιακού φωτός, όλα τροφοδοτώντας τον ίδιο κύκλο τήξης.
www.worldenergynews.gr
