Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι οι μαζικές ροές λάβας και οι καταρρέουσες λίμνες λάβας στο Axial Seamount αποκαλύπτουν πώς οι υποβρύχιες εκρήξεις αναδιαμορφώνουν τον πυθμένα της θάλασσας.
Τα υποθαλάσσια ηφαίστεια
Οι ηφαιστειακές εκρήξεις θέτουν σοβαρούς γεωλογικούς κινδύνους. Τα υποθαλάσσια ηφαίστεια είναι ιδιαίτερα δύσκολο να παρατηρηθούν άμεσα, ωστόσο είναι κεντρικής σημασίας για τη διαμόρφωση του ωκεάνιου πυθμένα και μπορούν να δημιουργήσουν τσουνάμι που απειλούν τις κοντινές ακτές.
Η κορυφογραμμή Juan de Fuca εκτείνεται για περίπου 500 χιλιόμετρα (310 μίλια) κατά μήκος του βορειοανατολικού Ειρηνικού, ακριβώς έξω από τις ακτές του Όρεγκον και της Ουάσινγκτον. Κατά μήκος αυτής της κορυφογραμμής βρίσκεται το Axial Seamount, ένα ενεργό υποβρύχιο ηφαίστειο που έχει εκραγεί πολλές φορές από την ανακάλυψή του τη δεκαετία του 1980.
Χάρτης υψηλής ανάλυσης των ροών λάβας του Axial Seamount
Για περισσότερες από δύο δεκαετίες, ομάδες από το Εργαστήριο Χαρτογράφησης του Πυθμένα του MBARI και την Ομάδα Υποθαλάσσιων Ηφαιστειακών Σπουδών έχουν διερευνήσει αυτήν την τοποθεσία χρησιμοποιώντας αυτόνομα υποβρύχια οχήματα (AUV) για τη χαρτογράφηση του εδάφους και τηλεχειριζόμενα οχήματα (ROV) για τη συλλογή δειγμάτων και την άμεση παρατήρηση. Τα τελευταία τους αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο Geochemistry, Geophysics, Geosystems.
Η λεπτομερής χαρτογράφηση αποκάλυψε τρία εξαιρετικά μεγάλα πεδία ροής λάβας που εκτείνονται κατά μήκος των ακραίων ζωνών ρήγματος του ηφαιστείου. Κάθε ένα καλύπτει μεταξύ 65 και 100 τετραγωνικών χιλιομέτρων και φτάνει σε πάχος έως και 130 μέτρα. Μέσα σε αυτές τις ροές, οι επιστήμονες εντόπισαν ένα δίκτυο βαθιών, συνδεδεμένων λιμνών λάβας που δεν έχουν σαφές αντίστοιχο ούτε στην ξηρά ούτε αλλού στον πυθμένα. Η μελέτη παρέχει νέα στοιχεία για το πώς αναπτύχθηκαν αυτές οι ασυνήθιστες δομές.
Οι ροές λάβας φουσκώνουν, καταρρέουν και αναδιαμορφώνονται
Οι ροές λάβας επεκτάθηκαν προς τα έξω και στη συνέχεια πάχυναν, μια διαδικασία γνωστή ως πληθωρισμός, αφού η κίνησή τους προς τα εμπρός επιβραδύνθηκε ενώ το λιωμένο υλικό στο εσωτερικό συνέχισε να ανεβαίνει και να εξαπλώνεται. Αυτή η εσωτερική πίεση προκάλεσε διόγκωση, υπερχείλιση και θραύση της επιφάνειας. Όταν τμήματα του στερεοποιημένου φλοιού υποχώρησαν, σχηματίστηκαν βαθιές κοιλότητες καθώς κατέρρευσαν οι στέγες. Μερικές από τις λίμνες λάβας παρέμειναν λιωμένες μέχρι που οι δομικές ρωγμές επέτρεψαν στο υγρό πέτρωμα να αποστραγγιστεί.
Αυτές οι μεγάλες εκρήξεις τροφοδοτήθηκαν γρήγορα μέσω αναχωμάτων που συνδέονταν με τον μαγματικό θάλαμο στην κορυφή του ηφαιστείου. Τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι το πιο πρόσφατο από αυτά τα γεγονότα, πριν από περίπου 1.200 χρόνια, μπορεί να συνέπεσε με μια δραματική κατάρρευση της καλντέρας στην κορυφή. Τα παλαιότερα πεδία λάβας φαίνεται να έχουν σχηματιστεί μέσω παρόμοιων διαδικασιών και μπορεί επίσης να συνδέονται με προηγούμενες καταρρεύσεις της καλντέρας.
www.worldenergynews.gr
