Η μείωση του θαλάσσιου πάγου της Ανταρκτικής το 2015 προκλήθηκε από την εξασθένηση της στρωματοποίησης των ωκεανών και τις ισχυρές καταιγίδες που ανέβασαν τα ζεστά βαθιά νερά προς τα πάνω, λιώνοντας γρήγορα τους πάγους.
Ο πάγος της Ανταρκτικής
Ο θαλάσσιος πάγος της Ανταρκτικής είναι ζωτικής σημασίας τόσο για το οικοσύστημα της περιοχής όσο και για το φυσικό της περιβάλλον, καθώς και για τον ευρύτερο Νότιο Ωκεανό. Αντανακλώντας το ηλιακό φως και περιορίζοντας την ανταλλαγή θερμότητας μεταξύ του ωκεανού και της ατμόσφαιρας, βοηθά στη ρύθμιση του καιρού και του κλίματος. Η κατανόηση του τι ελέγχει το μέγεθος και την εξάπλωσή του είναι απαραίτητη για τη βελτίωση των κλιματικών προβλέψεων και μοντέλων.
Σε αντίθεση με την Αρκτική, όπου ο θαλάσσιος πάγος μειώνεται σταθερά από τότε που ξεκίνησε η δορυφορική παρακολούθηση, η Ανταρκτική ακολούθησε ένα διαφορετικό μοτίβο. Ο θαλάσσιος πάγος της σταδιακά επεκτάθηκε κατά τη διάρκεια αρκετών δεκαετιών και στη συνέχεια μειώθηκε απότομα στα τέλη του 2015. Έκτοτε, έχει δείξει μεγάλες διακυμάνσεις από έτος σε έτος. Μια μελέτη με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ, που δημοσιεύτηκε στο Nature Climate Change, εξετάζει τις αιτίες πίσω από αυτή τη μετατόπιση.
Απώλεια Πάγου και Διατάραξη των Στρώσεων του Ωκεανού λόγω Καταιγίδων
«Υπήρχε ένα προστατευτικό στρώμα κρύου νερού κάτω από τον θαλάσσιο πάγο στην Ανταρκτική που εμπόδιζε την άνοδο των θερμότερων βαθέων υδάτων και την τήξη του πάγου από κάτω. Αλλά κατά τη διάρκεια του χειμώνα του 2015, οι καταιγίδες στον Νότιο Ωκεανό ήταν ασυνήθιστα ισχυρές, μειώνοντας το φαινόμενο του προστατευτικού στρώματος του κρύου νερού και οδηγώντας στη συνεχή απώλεια θαλάσσιου πάγου γύρω από την Ανταρκτική», λέει ο Theo Spira, πρώην διδακτορικός φοιτητής ωκεανογραφίας στο Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ και πρώτος συγγραφέας της μελέτης.
Τα ωκεάνια στρώματα σχηματίζονται όταν το νερό με διαφορετικές θερμοκρασίες ή επίπεδα αλατιού δεν αναμειγνύεται εύκολα, μια διαδικασία γνωστή ως στρωματοποίηση. Το κρύο στρώμα νερού του χειμώνα κάτω από τον πάγο γίνεται πιο φρέσκο καθώς σχηματίζεται και λιώνει ο θαλάσσιος πάγος, ενισχύοντας αυτή τη στρωματοποίηση σε σύγκριση με το θερμότερο, πιο αλμυρό νερό από κάτω.
Αυτή η πολυεπίπεδη δομή βοήθησε στην υποστήριξη της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης του θαλάσσιου πάγου της Ανταρκτικής μέχρι το 2015. Με την πάροδο του χρόνου, ωστόσο, η θέρμανση των βαθιών υδάτων προκάλεσε τη λέπτυνση του στρώματος του Χειμερινού Νερού, μειώνοντας την ικανότητά του να προστατεύει τον πάγο από τη θερμότητα που βρίσκεται από κάτω.
Αραίωση του Χειμερινού Υδάτινου Στρώματος και Ταχεία Τήξη
«Με τη βοήθεια σχεδόν δύο δεκαετιών παρατηρήσεων, μπορώ να δω ότι το στρώμα του Χειμερινού Νερού έχει λεπτύνει σε μεγάλα τμήματα του Νότιου Ωκεανού, επιτρέποντας στο βαθύ, ζεστό νερό να πλησιάσει την επιφάνεια. Οι καταιγίδες του 2015 ανατάραξαν τη θάλασσα και το θερμότερο νερό αναμίχθηκε με το στρώμα του κρύου νερού. Η προστασία εξαφανίστηκε και ο πάγος έλιωσε με ταχύτητα ρεκόρ», λέει ο Theo Spira.
Η μελέτη του Νότιου Ωκεανού είναι δύσκολη λόγω της απομακρυσμένης τοποθεσίας του. Για τη συλλογή δεδομένων, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν αυτόνομα θαλάσσια ρομπότ για να καταγράψουν τη θερμοκρασία και την αλατότητα. Εξόπλισαν επίσης τις φώκιες ελέφαντες με αισθητήρες που ταξίδευαν μαζί τους σε καταδύσεις βάθους εκατοντάδων μέτρων (περίπου 656 πόδια). Μετά από περίπου 10 μήνες, οι αισθητήρες αποσυνδέονται από τα ζώα.
«Αυτό είναι πολύτιμο επειδή οι φώκιες ελέφαντες ζουν μέσα και στην άκρη του θαλάσσιου πάγου στην Ανταρκτική και μπορούν να παρέχουν δεδομένα σχετικά με τη στρωματοποίηση του νερού εκεί. Το Winter Water λειτουργεί ως φύλακας για την ανταλλαγή θερμότητας μεταξύ του βαθιού ωκεανού και της επιφάνειας και, ποσοτικοποιώντας τον ρόλο του, η έρευνά μου εντοπίζει διεργασίες που λείπουν ή αντιπροσωπεύονται ελάχιστα στα σημερινά κλιματικά μοντέλα», λέει ο Theo Spira.
www.worldenergynews.gr
