Σχεδόν 2.000 φύλλα χειρογράφων και σχεδίων του Λεονάρντο ντα Βίντσι ανακατασκευάστηκαν σε ένα νέο ηλεκτρονικό αρχείο, σηματοδοτώντας την πρώτη φορά από τα τέλη του 16ου αιώνα που αυτό το σύνολο έργων του ανθρώπου που θεωρείται ένας από τους πιο διάσημους εφευρέτες της ιστορίας μπορεί να διαβαστεί ολόκληρο και με τη σειρά.
H ψηφιοποίηση
Η προσπάθεια ψηφιοποίησης, που ονομάζεται «Leonardotheka 2.0», διεξήχθη από ερευνητές στο Museo Galileo στη Φλωρεντία της Ιταλίας, σε συνεργασία με το Royal Collection Trust της Αγγλίας, την Veneranda Biblioteca Ambrosiana του Μιλάνου και την Biblioteca Leonardiana στο Βίντσι της Τοσκάνης. Διαφορετικά μέρη των γραπτών του Λεονάρντο είχαν διαχωριστεί -μερικές φορές κοπεί στη μέση της σελίδας- πριν από αιώνες και είχαν διανεμηθεί σε διάφορα ιδρύματα.
Χρησιμοποιώντας το εργαλείο Leonardotheka 2.0—το οποίο αντιστοιχίζει υλικά σελίδας, ιδιότητες, υδατογραφήματα και διαστάσεις από ψηφιοποιημένα, ξεχωριστά έγγραφα—οι ερευνητές κατάφεραν να ανακατασκευάσουν 50 μοναδικές σελίδες από τον διαμελισμένο θησαυρό του Λεονάρντο. Μερικές από τις πιο αξιοσημείωτες σελίδες που ανακατασκευάστηκαν περιλαμβάνουν ένα σχέδιο ενός αλόγου σε συνδυασμό με ένα σκίτσο ενός πολεμιστή στρατιώτη και μηχανικών τροχαλιών. Οι μελετητές πιστεύουν ότι αυτό μπορεί να ήταν το τελικό σκίτσο του Λεονάρντο για ένα φιλόδοξο έργο που δεν υλοποιήθηκε ποτέ: το ιππικό μνημείο Francesco Sforza, γνωστό και ως «Άλογο του Λεονάρντο».
Ενδιαφέρον γεγονός: Αντίστροφη γραφή
Ένα άλλο σχέδιο επανενώνει το σχέδιο για μια μηχανή κατασκευής βελόνων με ένα κομμάτι που είχε κοπεί από αυτήν. Στο πίσω μέρος αυτού του κομμένου σχεδίου, είχαν σχεδιαστεί δύο δράκοι που στριφογυρίζουν.
Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι, ο οποίος ήταν αριστερόχειρας, χρησιμοποιούσε γραφή με καθρέφτη στις σημειώσεις και τα σκίτσα του. Η γραφή γράφεται προς την αντίθετη κατεύθυνση και τα μεμονωμένα γράμματα είναι αντίστροφα.
«Το Leonardotheka 2.0 προσφέρει στους μελετητές παγκοσμίως πρωτοφανείς ευκαιρίες να εξερευνήσουν τον τεράστιο και ανεκτίμητο πλούτο πληροφοριών που περιέχονται στα χειρόγραφα του Λεονάρντο ντα Βίντσι», λέει σε δήλωσή του ο Paolo Galluzzi, πρώην διευθυντής του Museo Galileo και δημιουργός του Leonardotheka, σύμφωνα με την Jenny Garnsworthy της Independent. «Αυτό το καινοτόμο εργαλείο σηματοδοτεί την αρχή μιας νέας και πολλά υποσχόμενης εποχής έρευνας για την καλλιτεχνική, επιστημονική και λογοτεχνική κληρονομιά της ιδιοφυΐας του Βίντσι».
Η συλλογή μηχανικών έργων
Κατά τις τελευταίες δεκαετίες της ζωής του, ο Λεονάρντο διατήρησε τη συνεχώς αυξανόμενη συλλογή του από εφευρέσεις και μηχανικά έργα -συμπεριλαμβανομένων σχεδίων για τη διάσημη ιπτάμενη μηχανή του, το τσέμπαλο-βιόλα, τον κοχλία του Αρχιμήδη και τον αέναο τροχό-σε ένα μεγάλο φύλλο. Αλλά μετά τον θάνατό του το 1519, αυτό το μοναδικό έργο χωρίστηκε θεματικά: ένα τμήμα αφιερωμένο στην τεχνική επιστήμη και ένα στη θεωρητική τέχνη. Ο ένοχος; Πομπέο Λεόνι, Ιταλό γλύπτη.
Αργότερα, ο γαμπρός του Λεόνι πούλησε τη μεγαλύτερη επιστημονική συλλογή στον Κόμη Γκαλεάτσο Αρκονάτι, ο οποίος τη δώρισε στη Βενεράντα Βιβλιοθήκη Αμβροσιάνα το 1637. Έγινε γνωστός ως Codex Atlanticus. Η συλλογή των πιο καλλιτεχνικών έργων κατέληξε στη Βασιλική Συλλογή της Αγγλίας γύρω στο 1670, πιθανώς ως δώρο στον Βασιλιά Κάρολο Β'.
Τώρα, το έργο Leonardotheka, το οποίο ξεκίνησε το 2017, διορθώνει ψηφιακά αυτό που το Museo Galileo αποκαλεί «καταστροφική παρέμβαση» του Λεόνι.
«Το μοντέλο για τη Leonardotheka θέτει ένα συναρπαστικό προηγούμενο για το πώς τα πολιτιστικά ιδρύματα μπορούν και πρέπει να διατηρήσουν την πνευματική ιδιοκτησία των ψηφιακών τους προσπαθειών, αντιστεκόμενοι στον πειρασμό να αναθέσουν τέτοιες ευθύνες σε εμπορικές πλατφόρμες», λέει σε δήλωσή του ο Roberto Ferrari, εκτελεστικός διευθυντής του Museo Galileo, αναφέρει το ArtForum.
«Σε μια εποχή ταχέως εξελισσόμενης τεχνητής νοημοσύνης, αυτό το έργο μας υπενθυμίζει ότι η πραγματική αξία των ψηφιακών ανθρωπιστικών επιστημών έγκειται στην προθυμία των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων να αναλάβουν άμεση ευθύνη για τη διαμόρφωση των εργαλείων μέσω των οποίων εξερευνάται και κατανοείται η κοινή μας κληρονομιά».
www.worldenergynews.gr
