Σχετικά Άρθρα
Οι μέλισσες «έσπασαν» τον κανόνα της σκέψης - Μία ανακάλυψη που σοκάρει τους επιστήμονες (sciencedaily.com)
Μπορεί να πετούν πάνω από τα ίδια λουλούδια, όμως δεν αντιμετωπίζουν τους ίδιους κινδύνους. Νέα επιστημονική έρευνα αποκαλύπτει ότι οι βομβίνοι (bumblebees) συσσωρεύουν έως και επτά φορές περισσότερα τοξικά βαρέα μέταλλα από τις κοινές μέλισσες, ακόμη και σε φαινομενικά «καθαρά» αγροτικά τοπία. Οι επιστήμονες προειδοποιούν πως αυτή η αόρατη ρύπανση μπορεί να υπονομεύει σιωπηλά την επιβίωση των αποικιών τους, επηρεάζοντας την αναπαραγωγή, την αναζήτηση τροφής και τελικά την ίδια την ισορροπία των οικοσυστημάτων.
Οι βομβίνοι απορροφούν πολύ περισσότερα βαρέα μέταλλα
Η μελέτη του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Ecological Entomology, αποκάλυψε μια εντυπωσιακή διαφορά ανάμεσα στους βομβίνους και τις μέλισσες.
Παρότι και τα δύο είδη αναζητούσαν τροφή στις ίδιες περιοχές του Κέιμπριτζ της Αγγλίας, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η γύρη που μετέφεραν οι βομβίνοι περιείχε από δύο έως και επτά φορές υψηλότερες συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων, όπως:
- Αρσενικό
- Κάδμιο
- Χρώμιο
- Κοβάλτιο
- Μόλυβδο
- Κασσίτερο
Παράλληλα, τα ίδια τα σώματα των βομβίνων εμφάνιζαν περίπου τριπλάσια επίπεδα αυτών των τοξικών ουσιών σε σχέση με τις μέλισσες.
Η ρύπανση δεν περιορίζεται μόνο στις βιομηχανικές περιοχές
Ένα από τα πιο ανησυχητικά συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι η επιβάρυνση εντοπίστηκε σε περιοχές που θεωρούνται σχετικά καθαρές.
Τα βαρέα μέταλλα μπορούν να φτάσουν στην ύπαιθρο μέσω:
- ατμοσφαιρικής μεταφοράς,
- λιπασμάτων,
- λυμάτων,
- γεωργικών προϊόντων,
- αλλά και σωματιδίων σκόνης που μεταφέρονται με τον αέρα.
Έτσι, ακόμη και αγροτικές εκτάσεις που απέχουν από εργοστάσια ή μεταλλεία δεν είναι απαλλαγμένες από τη συγκεκριμένη μορφή ρύπανσης.
Πώς επηρεάζονται οι μέλισσες
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι οι συγκεντρώσεις που καταγράφηκαν δεν είναι αρκετές για να σκοτώσουν άμεσα τις μέλισσες.
Ωστόσο, ακόμη και χαμηλές ποσότητες βαρέων μετάλλων μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές συνέπειες, όπως:
- δυσκολία στον προσανατολισμό,
- μειωμένη μνήμη και ικανότητα μάθησης,
- προβλήματα στην εύρεση τροφής,
- λιγότερους απογόνους,
- διαταραχές στην ανάπτυξη του γόνου,
- μικρότερη επιτυχία στην αναπαραγωγή.
Με την πάροδο του χρόνου, αυτές οι επιπτώσεις μπορούν να αποδυναμώσουν ολόκληρες αποικίες.
Γιατί οι βομβίνοι είναι πιο ευάλωτοι
Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η διαφορά οφείλεται σε έναν συνδυασμό βιολογικών χαρακτηριστικών και διαφορετικής συμπεριφοράς.
Οι βομβίνοι:
- φωλιάζουν κυρίως κάτω από το έδαφος,
- διαθέτουν πολύ μικρότερες αποικίες (50–500 άτομα έναντι 30.000–60.000 των μελισσών),
- συλλέγουν γύρη από λιγότερα είδη φυτών,
- πετούν σε μικρότερη ακτίνα (περίπου 1,5 χιλιόμετρο),
- έχουν πολύ πιο τριχωτό σώμα, στο οποίο προσκολλώνται ευκολότερα σκόνη και μεταλλικά σωματίδια.
Αντίθετα, οι μέλισσες καλύπτουν αποστάσεις που μπορούν να φτάσουν ακόμη και τα 10 χιλιόμετρα, γεγονός που τους επιτρέπει να διασκορπίζουν την αναζήτηση τροφής και να αποφεύγουν περιοχές με αυξημένη επιβάρυνση.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν
Η επικεφαλής της έρευνας, Δρ. Sarah Scott, επισημαίνει ότι οι συνέπειες της χρόνιας έκθεσης στα βαρέα μέταλλα μπορεί να μην είναι άμεσα ορατές, όμως επηρεάζουν σημαντικά την υγεία των αποικιών.
Από την πλευρά της, η καθηγήτρια Lynn Dicks υπογραμμίζει ότι οι βομβίνοι είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι, επειδή οι αποικίες τους διαθέτουν πολύ λιγότερους εργάτες.
Η απώλεια ακόμη και μικρού αριθμού ατόμων μπορεί να επηρεάσει δυσανάλογα τη λειτουργία ολόκληρης της αποικίας.
Η λύση δεν είναι να σταματήσουμε να φυτεύουμε λουλούδια
Παρά τα ανησυχητικά ευρήματα, οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι οι πολίτες δεν πρέπει να σταματήσουν να δημιουργούν ανθοφόρους κήπους και χώρους φιλικούς προς τους επικονιαστές.
Όπως επισημαίνουν, οι μέλισσες εξακολουθούν να χρειάζονται τροφή για να επιβιώσουν.
Ακόμη κι αν η γύρη περιέχει μικρές ποσότητες βαρέων μετάλλων, η ύπαρξη διαθέσιμης τροφής είναι προτιμότερη από την έλλειψή της.
Οι βομβίνοι αποτελούν βασικούς επικονιαστές για δεκάδες άγρια φυτά και καλλιέργειες.
Η νέα μελέτη υπενθυμίζει ότι η αόρατη περιβαλλοντική ρύπανση μπορεί να απειλεί τη βιοποικιλότητα πολύ περισσότερο απ' όσο αντιλαμβανόμαστε και ότι η προστασία των επικονιαστών απαιτεί όχι μόνο περισσότερα λουλούδια, αλλά και καθαρότερο περιβάλλον.
www.worldenergynews.gr
