Ρωσικό πείραμα σε 120 κότες αποκάλυψε σημαντικές αλλαγές σε γονίδια που συνδέονται με το κυτταρικό στρες, τον σχηματισμό του αυγού και την αντιοξειδωτική προστασία, ενώ στις πιο ευάλωτες κότες η δραστηριότητα ενός γονιδίου αυξήθηκε έως και 85 φορές
Ένα εντυπωσιακό εύρημα από ρωσικό πείραμα φέρνει ξανά στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα για την πτηνοτροφία: τι συμβαίνει όταν υπολείμματα φυτοπροστατευτικών ουσιών καταλήγουν στις ζωοτροφές; Οι ερευνητές εντόπισαν σημαντικές αλλαγές σε γονίδια που συνδέονται με το κυτταρικό στρες, την αντιοξειδωτική άμυνα και τον σχηματισμό του αυγού, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις καταγράφηκε πτώση της ωοπαραγωγής και απώλεια σωματικού βάρους.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο; Σε κότες με χαμηλό αναπαραγωγικό δυναμικό, η δραστηριότητα ενός γονιδίου που σχετίζεται με την απόκριση στο στρες αυξήθηκε έως και 85 φορές.
120 κότες στο μικροσκόπιο
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από ειδικούς του Αγροτικού Πανεπιστημίου της Αγίας Πετρούπολης σε συνεργασία με την εταιρεία «Μπίτροφ+». Για το πείραμα επιλέχθηκαν 120 ωοτόκες κότες της φυλής Hisex Brown.
Οι ερευνητές χώρισαν αρχικά τα πτηνά ανάλογα με το αναπαραγωγικό τους δυναμικό - σε ομάδα υψηλού και χαμηλού δυναμικού. Στη συνέχεια, κάθε ομάδα χωρίστηκε σε υποομάδες: άλλες κότες έλαβαν τη συνήθη διατροφή και άλλες τροφή στην οποία προστέθηκε γλυφοσάτη.
Αυτό επέτρεψε στους επιστήμονες να εξετάσουν όχι μόνο την επίδραση της ουσίας, αλλά και το κατά πόσο η αρχική κατάσταση του οργανισμού επηρεάζει την αντίδραση.
Το γονίδιο που «χτύπησε» καμπανάκι
Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στο HSPB9, ένα γονίδιο που συνδέεται με την κυτταρική απόκριση σε συνθήκες στρες.
Στις κότες με υψηλό αναπαραγωγικό δυναμικό, η δραστηριότητά του αυξήθηκε περίπου 6,5 φορές. Στα πτηνά με χαμηλό δυναμικό, όμως, η αύξηση έφτασε περίπου τις 85 φορές.
Η τεράστια αυτή διαφορά δείχνει ότι η ίδια έκθεση μπορεί να προκαλεί εντελώς διαφορετική βιολογική αντίδραση, ανάλογα με την κατάσταση του οργανισμού.
Με άλλα λόγια, δεν φαίνεται να αντιδρούν όλες οι κότες με τον ίδιο τρόπο.
Δεν επηρεάστηκε μόνο το στρες
Οι αλλαγές δεν περιορίστηκαν στο HSPB9. Σύμφωνα με τα στοιχεία του πειράματος, μεταβλήθηκε επίσης η δραστηριότητα γονιδίων που συμμετέχουν σε διαδικασίες όπως ο σχηματισμός του κρόκου και η αντιοξειδωτική προστασία του οργανισμού.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι συγκεκριμένες λειτουργίες συνδέονται άμεσα με τη φυσιολογία της ωοτόκου κότας και, τελικά, με την παραγωγή αυγών.
Πτώση στην ωοπαραγωγή και απώλεια βάρους
Οι εργαστηριακές μεταβολές συνοδεύτηκαν σε ορισμένες περιπτώσεις και από εμφανείς αλλαγές στην κατάσταση των πτηνών.
Καταγράφηκαν:
- μείωση του σωματικού βάρους,
- πτώση της ωοπαραγωγής,
- και μεμονωμένες περιπτώσεις θανάτου πτηνών.
Έτσι, η επίδραση που εξετάστηκε δεν έμεινε μόνο σε επίπεδο γονιδιακής δραστηριότητας, αλλά συνδέθηκε και με δείκτες που έχουν άμεση σημασία για την παραγωγικότητα μιας πτηνοτροφικής μονάδας.
Γιατί ενδιαφέρει τόσο πολύ τη γεωργία;
Η γλυφοσάτη χρησιμοποιείται ευρέως για την αντιμετώπιση των ζιζανίων. Το ενδιαφέρον των ερευνητών αφορά, μεταξύ άλλων, το ενδεχόμενο υπολειμματικές ποσότητες της ουσίας να υπάρχουν σε φυτικές πρώτες ύλες που στη συνέχεια χρησιμοποιούνται στην παραγωγή ζωοτροφών.
Για μια μεγάλη μονάδα εκτροφής, ακόμη και μια μικρή μεταβολή στην παραγωγικότητα μπορεί να έχει σημαντικές οικονομικές συνέπειες όταν αφορά χιλιάδες ή εκατομμύρια πτηνά.
Ωστόσο, τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι κάθε ζωοτροφή που περιέχει ίχνη γλυφοσάτης θα προκαλέσει υποχρεωτικά πτώση της ωοπαραγωγής ή θανάτους.
Η επίδραση εξαρτάται από παράγοντες όπως η συγκέντρωση, η διάρκεια της έκθεσης και η γενικότερη κατάσταση των ζώων.
Το μεγάλο ερώτημα που μένει
Το σημαντικότερο συμπέρασμα της έρευνας δεν είναι ότι βρέθηκε ένας μοναδικός «ένοχος» για τη χαμηλή ωοπαραγωγή. Είναι ότι η ίδια περιβαλλοντική επιβάρυνση μπορεί να προκαλέσει πολύ διαφορετικές αντιδράσεις σε διαφορετικά πτηνά.
Η εντυπωσιακή αύξηση της δραστηριότητας του HSPB9 - έως και 85 φορές στις κότες χαμηλού αναπαραγωγικού δυναμικού — αποτελεί ένα εύρημα που, σύμφωνα με τους ερευνητές, αξίζει περαιτέρω διερεύνηση.
Χρειάζονται περισσότερες μελέτες για να αποσαφηνιστεί πόσο σημαντικές είναι αυτές οι μεταβολές σε πραγματικές συνθήκες εκτροφής και ποιος είναι ο ακριβής ρόλος της γλυφοσάτης στη μείωση της παραγωγικότητας.
Το μήνυμα, πάντως, είναι σαφές: η ποιότητα των ζωοτροφών δεν αφορά μόνο το τι τρώει ένα πτηνό, αλλά και το πώς ο οργανισμός του αντιδρά σε αυτό.
www.worldenergynews.gr






