Η ΕΕ καλεί τα κράτη-μέλη να επενδύσουν στην αποκατάσταση της φύσης - Στα 65 δισ. ευρώ τον χρόνο το έλλειμμα χρηματοδότησης

Σχετικά Άρθρα

Montel: Η ξηρασία ενδέχεται να παρατείνει την ενεργειακή πίεση στη ΝA Ευρώπη έως τον Οκτώβριο
11/08/2026 - 15:31

Φωτιές, ακραία ξηρασία, ποτάμια που υποχωρούν και πυρηνικοί σταθμοί που απειλούνται από την έλλειψη νερού συνθέτουν ένα εφιαλτικό καλοκαίρι για την Ευρώπη. Όπως αναφέρει το Euronews, την ώρα που η κλιματική κρίση χτυπά με ολοένα μεγαλύτερη ένταση, τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης καλούνται μέσα σε λίγες ημέρες να παρουσιάσουν τα σχέδιά τους για την αποκατάσταση της φύσης. Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι μόνο ο χρόνος: η Ευρώπη χρειάζεται περίπου 65 δισ. ευρώ επιπλέον κάθε χρόνο για να καλύψει το έλλειμμα χρηματοδότησης.

Η κρίσιμη προθεσμία της 1ης Σεπτεμβρίου

Τα κράτη-μέλη έχουν μόλις λίγες ημέρες για να καταθέσουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα προσχέδια των εθνικών τους σχεδίων αποκατάστασης της φύσης, στο πλαίσιο του Κανονισμού της ΕΕ για την Αποκατάσταση της Φύσης.

Η συγκυρία είναι ιδιαίτερα κρίσιμη. Το φετινό καλοκαίρι χαρακτηρίστηκε από ακραίους καύσωνες, καταστροφικές πυρκαγιές και παρατεταμένη ξηρασία, αποκαλύπτοντας πόσο ευάλωτα είναι τα ευρωπαϊκά οικοσυστήματα αλλά και οι ίδιες οι οικονομίες των κρατών.

Ισπανία και Γαλλία έχασαν χιλιάδες εκτάρια από τις πυρκαγιές, ενώ η δραματική πτώση της στάθμης του Δούναβη προκάλεσε σοβαρά προβλήματα σε Ουγγαρία και Ρουμανία.

Ο Δούναβης χτύπησε «καμπανάκι» για την ενέργεια

Η κατάσταση στον Δούναβη έδειξε ότι η κλιματική κρίση δεν αφορά μόνο τα δάση και τη βιοποικιλότητα.

Η πτώση των υδάτων έφτασε σε επίπεδα που δημιούργησαν προβλήματα στη λειτουργία πυρηνικών εγκαταστάσεων σε Ουγγαρία και Ρουμανία. Στη Ρουμανία, μάλιστα, χρειάστηκαν παρεμβάσεις για τη βελτίωση της ροής του νερού προς τον πυρηνικό σταθμό του Cernavodă.

Το μήνυμα είναι σαφές: η έλλειψη νερού μπορεί να εξελιχθεί σε ζήτημα ενεργειακής ασφάλειας, οικονομίας και κοινωνικής σταθερότητας.

Η αποκατάσταση της φύσης ως «ασπίδα» απέναντι στην κλιματική κρίση

Οι ερευνητές της ευρωπαϊκής σύμπραξης Biodiversa+ υποστηρίζουν ότι η αποκατάσταση των οικοσυστημάτων δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια στενή περιβαλλοντική πολιτική.

Υγιή δάση, υγρότοποι, ποτάμια και γεωργικά οικοσυστήματα μπορούν να λειτουργήσουν ως φυσικά «φράγματα» απέναντι στις επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων.

Η αποκατάσταση της φύσης μπορεί να συμβάλει:

• στην αντιμετώπιση της ξηρασίας,
• στον περιορισμό των επιπτώσεων των πυρκαγιών,
• στη συγκράτηση των πλημμυρών,
• στην καλύτερη διαχείριση των υδάτων,
• στην προστασία της γεωργικής παραγωγής,
• στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πόλεων.

Οι ερευνητές προτείνουν, μεταξύ άλλων, περισσότερες λύσεις βασισμένες στη φύση για την αντιμετώπιση των πλημμυρών και των μεγάλων όγκων ομβρίων υδάτων στις πόλεις.

€65 δισ. το ετήσιο χρηματοδοτικό κενό

Πίσω από τους φιλόδοξους στόχους, όμως, βρίσκεται ένα τεράστιο οικονομικό πρόβλημα.

Η Ευρώπη αντιμετωπίζει ετήσιο χρηματοδοτικό κενό περίπου €65 δισ. για την αποκατάσταση της φύσης.

Οι ιδιωτικές επενδύσεις παραμένουν περιορισμένες, την ώρα που οι ανάγκες αυξάνονται καθώς η κλιματική αλλαγή επιβαρύνει ήδη τις υποδομές, τη γεωργία, την ενέργεια και τους υδάτινους πόρους.

Και οι επιχειρήσεις είναι εκτεθειμένες

Η Biodiversa+ προειδοποιεί ότι η προστασία της φύσης δεν είναι απλώς ζήτημα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται, το 72% των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων στην ΕΕ και σχεδόν το 75% των τραπεζικών δανείων στην Ευρωζώνη συνδέονται με κλάδους που εξαρτώνται σε σημαντικό ή μέτριο βαθμό από τη φύση.

Η υποβάθμιση των οικοσυστημάτων, επομένως, μπορεί να μετατραπεί σε άμεσο οικονομικό κίνδυνο για επιχειρήσεις και τράπεζες.

Οι αποφάσεις τώρα θα δεσμεύσουν την Ευρώπη για χρόνια

Τα τελικά εθνικά σχέδια αναμένεται να ολοκληρωθούν το 2027, ενώ η πρώτη αναθεώρησή τους προβλέπεται μόλις για το 2032.

Αυτό σημαίνει ότι οι επιλογές που γίνονται σήμερα δεν είναι προσωρινές. Θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το πώς θα αντιμετωπίσει η Ευρώπη τα επόμενα χρόνια ένα ολοένα θερμότερο και ξηρότερο κλίμα.

Η ευρωβουλευτής των Πρασίνων Jutta Paulus χαρακτήρισε τα μέτρα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή πιο επείγοντα από ποτέ, υπογραμμίζοντας ότι η χρηματοδότηση θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για την επιτυχία του ευρωπαϊκού νόμου.

Από την πλευρά της, η Terry Reintke προειδοποίησε ότι η αποτυχία στην αποκατάσταση της φύσης δεν θα σημαίνει απλώς παραβίαση μιας ευρωπαϊκής υποχρέωσης, αλλά θα μπορούσε να επιδεινώσει τα επόμενα κύματα καύσωνα και τις πλημμύρες.

Το μέλλον του LIFE προκαλεί ανησυχία

Την ίδια στιγμή, ένα ακόμη μέτωπο ανοίγει γύρω από τη χρηματοδότηση.

Στην πρότασή της για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει να σταματήσει το ξεχωριστό πρόγραμμα LIFE, το εμβληματικό χρηματοδοτικό εργαλείο της ΕΕ για το περιβάλλον, και να ενταχθούν οι σχετικές δράσεις στο ευρύτερο Competitiveness Fund.

Η Ισπανία έχει ήδη εκφράσει ανησυχίες ότι μια τέτοια αλλαγή μπορεί να αποδυναμώσει τον ρόλο του LIFE.

Παράλληλα, η Μαδρίτη προειδοποίησε ότι οι προτεινόμενες μελλοντικές χρηματοδοτήσεις για τη βιοποικιλότητα και την αποκατάσταση της φύσης ενδέχεται να είναι χαμηλότερες από τις σημερινές.

Για την περίοδο 2021-2027, οι σχετικές προβλέψεις ανέρχονται σε €5,4 δισ.

Η Ευρώπη μπροστά σε μια δύσκολη εξίσωση

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι πλέον δύσκολο να αγνοηθεί: η Ευρώπη καλείται να αποκαταστήσει τη φύση ακριβώς τη στιγμή που οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής αυξάνουν δραματικά το κόστος της αδράνειας.

Το ζητούμενο δεν είναι πλέον μόνο η προστασία της βιοποικιλότητας. Είναι η προστασία του νερού, της ενέργειας, της γεωργίας, των πόλεων και τελικά της ίδιας της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Με την προθεσμία της 1ης Σεπτεμβρίου να πλησιάζει, το μεγάλο ερώτημα είναι αν τα κράτη-μέλη θα μετατρέψουν τις δεσμεύσεις τους σε πραγματικές επενδύσεις - και αν η Ευρωπαϊκή Ένωση θα βρει τα €65 δισ. τον χρόνο που, σύμφωνα με τους ερευνητές, απαιτούνται για να κλείσει το χάσμα.

www.worldenergynews.gr