Η κίνηση αυτή αντικατοπτρίζει τη συνεχή πίεση από κράτη-μέλη και τη βιομηχανία για χαλάρωση των κανόνων RFNBO, τους οποίους οι επικριτές θεωρούν ότι έχουν καταστήσει τα ευρωπαϊκά έργα πράσινου υδρογόνου εμπορικά μη βιώσιμα και επιβραδύνουν ενεργά την ανάπτυξη του τομέα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φαίνεται έτοιμη να παραδεχτεί ότι το ρυθμιστικό πλαίσιο για το πράσινο υδρογόνο χρειάζεται διορθώσεις — και δεν είναι πλέον διατεθειμένη να περιμένει έως το 2028 για να το κάνει.
Διαρρεύσαντα έγγραφα από την ανακοίνωση της Επιτροπής «AccelerateEU – Energy Union», που δημοσιεύθηκαν από το παρισινό μέσο πολιτικής ανάλυσης Contexte, δείχνουν ότι οι Βρυξέλλες σχεδιάζουν μια στοχευμένη αναθεώρηση των κριτηρίων παραγωγής για τα καύσιμα ανανεώσιμης προέλευσης μη βιολογικής βάσης (RFNBO) τον προσεχή Ιούνιο — δύο χρόνια νωρίτερα από το αρχικά προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα.
Πρόκειται για μια σημαντική υποχώρηση. Οι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για τα RFNBO, που υιοθετήθηκαν τον Ιούνιο του 2023, καθόρισαν λεπτομερείς και αμφιλεγόμενους κανόνες σχετικά με το πότε η ηλεκτρική ενέργεια που χρησιμοποιείται στην ηλεκτρόλυση μπορεί να θεωρηθεί πραγματικά ανανεώσιμη — και συνεπώς πότε το παραγόμενο υδρογόνο χαρακτηρίζεται ως «πράσινο» βάσει της νομοθεσίας της ΕΕ.
Στο στόχαστρο τα κριτήρια
Τα τρία βασικά κριτήρια — πρόσθετοτητα (additionality), χρονική συσχέτιση (temporal correlation) και γεωγραφική συσχέτιση (geographical correlation) — έχουν δεχθεί έντονη κριτική από παραγωγούς, κράτη-μέλη και βιομηχανικούς φορείς, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι οι κανόνες είναι υπερβολικά περίπλοκοι, άκαμπτοι και αργοί ώστε να επιτρέψουν την ανάπτυξη του τομέα.
Η πίεση αυξάνεται εδώ και μήνες. Μόλις τον Μάρτιο του 2026, πέντε ευρωπαϊκές χώρες — Αυστρία, Ισπανία, Γερμανία, Ολλανδία και Πολωνία — ζήτησαν από κοινού από την Επιτροπή να καθυστερήσει τις προθεσμίες για τις απαιτήσεις πρόσθετοτητας και χρονικής συσχέτισης στην κατ’ εξουσιοδότηση πράξη RFNBO, επικαλούμενες ασυμβατότητα με τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς.
Η πίεση αυτή ακολούθησε προηγούμενες παρεμβάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο είχε ήδη ζητήσει την αναθεώρηση των αυστηρών κανόνων RFNBO, επιδιώκοντας πιο φιλικές προς τις επενδύσεις κατευθυντήριες γραμμές.
Σε εθνικό επίπεδο, οι διαφωνίες έχουν γίνει όλο και πιο εμφανείς. Η Γερμανία προχώρησε ουσιαστικά στην εγκατάλειψη της ετικέτας RFNBO σε μια αναθεώρηση της εγχώριας πολιτικής για το υδρογόνο, δεσμευόμενη να στηρίξει ισότιμα όλες τις μορφές υδρογόνου χαμηλών εκπομπών άνθρακα, αντί να περιορίζει την υποστήριξη στον στενότερο ορισμό της ΕΕ για το ανανεώσιμο υδρογόνο.
Η πρωτοβουλία της Επιτροπής έρχεται επίσης σε ένα πλαίσιο σχεδόν καθολικής αποτυχίας των κρατών-μελών να εφαρμόσουν τους κανόνες. Μέχρι τον Νοέμβριο του 2025, μόνο τέσσερα από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ — Ρουμανία, Τσεχία, Σλοβακία και Λιθουανία — είχαν καταφέρει να ενσωματώσουν τις υποχρεώσεις RFNBO στην εθνική νομοθεσία για τις μεταφορές και τη βιομηχανία, ενώ μόνο η Φινλανδία και η Δανία είχαν επιπλέον εφαρμόσει τα σχετικά μέτρα για τον τομέα των μεταφορών.
Η θέση της βιομηχανίας είναι αρκετά σαφής. Οι κανόνες RFNBO έχουν αποκαλύψει βαθιές διαιρέσεις στον τομέα του υδρογόνου, με ορισμένους υποστηρικτές του «καθαρού» πράσινου υδρογόνου να προειδοποιούν ότι η χαλάρωση των κριτηρίων ενδέχεται να υπονομεύσει το περιβαλλοντικό όφελος της τεχνολογίας, ενώ πιο εμπορικά προσανατολισμένοι φορείς και βαριές βιομηχανίες υποστηρίζουν ότι οι κανόνες πρέπει να είναι εφαρμόσιμοι στην πράξη, διαφορετικά οι επενδύσεις θα μετακινηθούν αλλού.
Η ειρωνεία δεν περνά απαρατήρητη: οι Βρυξέλλες αναθεωρούν κανόνες που υπερασπίστηκαν έντονα, ακριβώς τη στιγμή που η υποδομή πιστοποίησης αρχίζει να αναπτύσσεται. Οι πρώτοι τρεις φορείς πιστοποίησης για το σύστημα RFNBO της ΕΕ αναγνωρίστηκαν μόλις στις αρχές του 2025. Μια αναθεώρηση που θα αλλάξει τα βασικά κριτήρια θα μπορούσε να επαναφέρει ολόκληρη τη διαδικασία πιστοποίησης από την αρχή.
Το αποτέλεσμα αυτής της στοχευμένης αναθεώρησης θα έχει τεράστια σημασία — όχι μόνο για τους Ευρωπαίους παραγωγούς, αλλά και για κάθε χώρα που επιδιώκει να εξάγει πράσινο υδρογόνο στην αγορά της ΕΕ. Οι κανόνες ισχύουν εξίσου για εγχώριους και μη ευρωπαίους παραγωγούς, πράγμα που σημαίνει ότι μια χαλάρωση των κριτηρίων θα μπορούσε είτε να ανοίξει την πόρτα σε ευρύτερες πηγές προμήθειας είτε, αντίθετα, να παγιώσει ένα λιγότερο αξιόπιστο πρότυπο που θα αμφισβητηθεί από ανταγωνιστές και εμπορικούς εταίρους.
www.worldenergynews.gr
