Οι αναλυτές της αγοράς άνθρακα εμφανίζονται διχασμένοι ως προς τον πιθανό αντίκτυπο του επενδυτικού προγράμματος ύψους 30 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του ETS που προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με ορισμένες εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για πτωτικές πιέσεις στις τιμές των δικαιωμάτων εκπομπών από το επόμενο έτος.
Το πρόγραμμα στοχεύει στη χρηματοδότηση έργων απανθρακοποίησης μέσω της πώλησης 400 εκατομμυρίων δικαιωμάτων εκπομπών, με μέση εκτιμώμενη τιμή τα 75 ευρώ ανά τόνο, όπως ανακοίνωσε πρόσφατα η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Ωστόσο, παραμένουν ασαφή κρίσιμα στοιχεία, όπως ο χρόνος διάθεσης και η προέλευση των δικαιωμάτων, με τον επικεφαλής περιβαλλοντικών προϊόντων της Energy Aspects, Jahn Ivar Olsen, να επισημαίνει ότι η ποσότητα φαίνεται σταθερή αλλά οι λεπτομέρειες εφαρμογής δεν έχουν αποσαφηνιστεί.
Τα δικαιώματα αυτά ενδέχεται να προέλθουν από αδιάθετα αποθέματα, δημοπρασίες κρατών-μελών ή το αποθεματικό σταθερότητας της αγοράς, ενώ εκτιμάται ότι η άντληση κεφαλαίων δεν θα γίνει άμεσα αλλά σταδιακά, με περίπου 50 εκατομμύρια τόνους να προστίθενται στο ισοζύγιο του 2027 και 100 εκατομμύρια το 2028.
Για το 2027, αυτό θα μπορούσε να μειώσει το αναμενόμενο έλλειμμα δικαιωμάτων κατά περίπου 33%, ενισχύοντας τις πιέσεις για χαμηλότερες τιμές.
Από την πλευρά της, η Carbon Insights θεωρεί πιθανότερη την εφαρμογή του προγράμματος έως το 2030, με μικτό σύστημα προέλευσης δικαιωμάτων.
Εάν ο στόχος του προγράμματος είναι η επίτευξη συγκεκριμένων εσόδων, τότε ο αριθμός των δικαιωμάτων που θα διατεθούν θα εξαρτάται από την τιμή των EUA στις δημοπρασίες.
Με τιμή στα 70 ευρώ ανά τόνο θα απαιτηθούν περίπου 429 εκατομμύρια δικαιώματα για την επίτευξη του στόχου των 30 δισ. ευρώ, ενώ με τιμή στα 80 ευρώ αρκούν περίπου 375 εκατομμύρια.
Αυτό δημιουργεί έναν αυτοτροφοδοτούμενο μηχανισμό, καθώς χαμηλότερες τιμές συνεπάγονται μεγαλύτερη προσφορά δικαιωμάτων, η οποία με τη σειρά της εντείνει περαιτέρω την πτωτική πίεση στις τιμές.
Το συμβόλαιο αναφοράς για τον Δεκέμβριο του 2026 διαπραγματευόταν πρόσφατα κοντά στα 68,97 ευρώ ανά τόνο.
Αντίθετα, η νορβηγική εταιρεία Veyt εκτιμά ότι το μέτρο δεν θα έχει άμεσο αντίκτυπο στην ισορροπία της αγοράς, υποστηρίζοντας ότι, σε αντίθεση με το πρόγραμμα REPowerEU, ο όγκος των δικαιωμάτων είναι προκαθορισμένος και δεν εξαρτάται από στόχο εσόδων.
Παράλληλα, δεν προβλέπεται μεταβολή στον χρονισμό της προσφοράς, καθώς το μέτρο αφορά κυρίως την ανακατεύθυνση εσόδων από υφιστάμενες δημοπρασίες.
Αν και δεν έχει διευκρινιστεί πλήρως, το πρόγραμμα φαίνεται να συνδέεται με την Τράπεζα Βιομηχανικής Απανθρακοποίησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία στοχεύει στη διάθεση 100 δισ. ευρώ για τη στήριξη της πράσινης μετάβασης της βιομηχανίας.
Το Investment Booster εκτιμάται ότι θα λειτουργήσει ως χρηματοδοτικός μηχανισμός για κράτη-μέλη με χαμηλότερα εισοδήματα που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην απανθρακοποίηση, ενώ ενδέχεται να αποτελέσει και το σκέλος του ETS στο ευρύτερο σχέδιο χρηματοδότησης της Τράπεζας, χωρίς ωστόσο αυτό να έχει ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως.
www.worldenergynews.gr
