Την ενεργοποίηση ενός νέου μηχανισμού προστασίας της βιομηχανίας από το υψηλό ενεργειακό κόστος, με βάση το ευρωπαϊκό πλαίσιο CISAF, εξετάζει πλέον το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στρέφοντας την προσοχή του κυρίως στις επιχειρήσεις που σήμερα δεν καλύπτονται από το καθεστώς αντιστάθμισης του έμμεσου κόστους CO₂.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το σχήμα που βρίσκεται στο τραπέζι δεν θα έχει οριζόντια εφαρμογή στο σύνολο της ενεργοβόρου βιομηχανίας. Η περίμετρός του υπολογίζεται ότι θα αφορά λιγότερες από 700 βιομηχανικές επιχειρήσεις, οι οποίες αντιπροσωπεύουν συνολική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας της τάξης των 1,5 TWh ετησίως.
Αντίθετα, οι μεγάλες βιομηχανίες υψηλής τάσης που είναι δικαιούχοι του μηχανισμού αντιστάθμισης του έμμεσου κόστους εκπομπών δεν σχεδιάζεται, με τα σημερινά δεδομένα, να ενταχθούν στο νέο σχήμα. Η λογική που εξετάζεται είναι να δημιουργηθεί ένα πρόσθετο δίχτυ προστασίας για το τμήμα της μεταποίησης που παραμένει σήμερα περισσότερο εκτεθειμένο στις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς, χωρίς να απολαμβάνει την οικονομική στήριξη που παρέχει η αντιστάθμιση CO₂.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς έρχεται αμέσως μετά την κοινή παρέμβαση 16 βιομηχανικών και παραγωγικών φορέων, οι οποίοι ζήτησαν χθες από την κυβέρνηση να ενεργοποιήσει τα εργαλεία CISAF/METSAF, αλλά και μετά τη σημερινή τοποθέτηση του προέδρου του ΣΕΒ Σπύρου Θεοδωρόπουλου, ο οποίος αποκάλυψε ότι βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη επαφές με την κυβέρνηση για το ενεργειακό κόστος.
Με δεδομένο ότι η περίμετρος των επιχειρήσεων που εξετάζεται να ενταχθούν στον μηχανισμό αντιστοιχεί σε συνολική κατανάλωση περίπου 1,5 TWh τον χρόνο, το δημοσιονομικό κόστος θα εξαρτηθεί κυρίως από το ύψος της ενίσχυσης ανά μεγαβατώρα και από το ποσοστό της κατανάλωσης που τελικά θα κριθεί επιλέξιμο.
Εάν, για παράδειγμα, η στήριξη εφαρμοζόταν στο σύνολο των 1,5 TWh, μια ενίσχυση 20 ευρώ/MWh θα απαιτούσε περίπου 30 εκατ. ευρώ ετησίως, στα 30 ευρώ/MWh το κόστος θα ανέβαινε στα 45 εκατ. ευρώ, ενώ με ενίσχυση 40 ευρώ/MWh θα έφθανε περίπου στα 60 εκατ. ευρώ.
Καθώς το ευρωπαϊκό πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα η ενίσχυση να αφορά μόνο μέρος της κατανάλωσης, αν ως επιλέξιμη ποσότητα είναι το 50% της συνολικής κατανάλωσης, δηλαδή περίπου 0,75 TWh, το απαιτούμενο κονδύλι περιορίζεται αντίστοιχα σε 15 εκατ. ευρώ για στήριξη 20 ευρώ/MWh, 22,5 εκατ. ευρώ για 30 ευρώ/MWh και 30 εκατ. ευρώ για 40 ευρώ/MWh.
Η διαφορά με το αίτημα των βιομηχανικών συνδέσμων
Η περίμετρος που εξετάζει το ΥΠΕΝ είναι πάντως στενότερη από εκείνη που περιέγραψαν οι βιομηχανικοί φορείς στην κοινή τους παρέμβαση. Οι 16 σύνδεσμοι έκαναν λόγο για περισσότερες από 700 μεταποιητικές επιχειρήσεις έντασης ενέργειας, οι οποίες, όπως υποστήριξαν, παραμένουν εκτεθειμένες στις ακραίες αυξήσεις της τιμής ηλεκτρικής ενέργειας χωρίς αντίστοιχο πλαίσιο προστασίας με αυτό που έχουν ήδη ενεργοποιήσει ανταγωνιστικές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η διαφοροποίηση εξηγείται από το γεγονός ότι στο σενάριο του ΥΠΕΝ αφαιρούνται από την περίμετρο οι επιχειρήσεις που ήδη λαμβάνουν αντιστάθμιση έμμεσου κόστους CO₂. Έτσι, ο υπό εξέταση μηχανισμός αποκτά περισσότερο συμπληρωματικό χαρακτήρα, με στόχο να καλύψει το κενό που υπάρχει για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις οι οποίες δεν έχουν πρόσβαση στην αντιστάθμιση.
Οι βιομηχανικοί σύνδεσμοι ζήτησαν χθες την άμεση ενεργοποίηση του CISAF, όπως αυτό ενισχύθηκε από το METSAF, προκειμένου να δημιουργηθεί ένας σταθερός ορίζοντας προστασίας από τις ακραίες διακυμάνσεις των τιμών του ηλεκτρισμού. Παράλληλα, πρότειναν η στήριξη να συνδεθεί με επενδύσεις πράσινης μετάβασης, ώστε το 50% της ενίσχυσης να επανεπενδύεται σε αποθήκευση, ευελιξία, ενεργειακή αποδοτικότητα, εξηλεκτρισμό και απανθρακοποίηση της παραγωγικής διαδικασίας.
Το μήνυμά τους ήταν ότι η ελληνική μεταποίηση δεν ζητεί ειδική μεταχείριση, αλλά αντίστοιχους όρους ανταγωνισμού με εκείνους που διαμορφώνονται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου έχουν ήδη αρχίσει να ενεργοποιούνται προγράμματα άμεσης μείωσης του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.
Τι επιτρέπει το CISAF και τι άλλαξε με το METSAF
Το Clean Industrial Deal State Aid Framework – CISAF αποτελεί το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων που υιοθέτησε η Κομισιόν τον Ιούνιο του 2025 και προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα προσωρινής στήριξης των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας για ενεργοβόρους βιομηχανικούς χρήστες. Το αρχικό πλαίσιο προβλέπει τριετή διάρκεια για τα σχετικά σχήματα και στηρίζεται στη λογική ότι μέρος της ενίσχυσης πρέπει να κατευθύνεται σε επενδύσεις που μειώνουν σε μόνιμη βάση το ενεργειακό αποτύπωμα των επιχειρήσεων.
Οι δυνατότητες αυτές διευρύνθηκαν μετά την ενεργειακή αναταραχή που προκάλεσε η κρίση στη Μέση Ανατολή. Με το METSAF, που υιοθετήθηκε στις 29 Απριλίου 2026, η Κομισιόν επέτρεψε στα κράτη-μέλη να αυξήσουν την ένταση της ενίσχυσης στα προγράμματα του CISAF για τους ενεργοβόρους καταναλωτές από το 50% έως και το 70% του επιλέξιμου κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, με την επιλέξιμη ποσότητα να μπορεί να φθάνει έως το 50% της συνολικής κατανάλωσης του δικαιούχου.
Ενδιαφέρον έχει ότι το ευρωπαϊκό πλαίσιο δεν απαγορεύει από μόνο του τη συνύπαρξη με την αντιστάθμιση CO₂. Το METSAF επιτρέπει υπό προϋποθέσεις τη σώρευση με ενισχύσεις βάσει των κατευθυντήριων γραμμών του ETS. Επομένως, η επιλογή να μείνουν εκτός του ελληνικού σχήματος οι επιχειρήσεις που ήδη λαμβάνουν αντιστάθμιση φαίνεται να αποτελεί επιλογή σχεδιασμού της ελληνικής πλευράς, προκειμένου να μειωθεί το κόστος του μέτρου και η διαθέσιμη στήριξη να κατευθυνθεί στις επιχειρήσεις που σήμερα δεν διαθέτουν αντίστοιχο μηχανισμό προστασίας.
Θεοδωρόπουλος: Υπάρχει θετικό κλίμα από την κυβέρνηση
Την ίδια ώρα, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η χθεσινή παρέμβαση του προέδρου του ΣΕΒ Σπύρου Θεοδωρόπουλου, μετά τα ερωτήματα που προκάλεσε η απουσία του ΣΕΒ από την κοινή ανακοίνωση των 16 βιομηχανικών φορέων.
Ο κ. Θεοδωρόπουλος διευκρίνισε ότι ο ΣΕΒ βρίσκεται ήδη σε συζητήσεις με την κυβέρνηση για το ενεργειακό κόστος και ότι έχει διαπιστώσει «θετικό κλίμα» από την πλευρά της κυβέρνησης για τη στήριξη της βιομηχανίας. Εξήγησε μάλιστα ότι ακριβώς επειδή οι συζητήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη, ο ΣΕΒ δεν θεώρησε σωστό να ασκήσει πρόσθετη πίεση μέσω ανακοινώσεων Τύπου.
Ο πρόεδρος του ΣΕΒ εμφανίστηκε παράλληλα να προσδοκά εξελίξεις σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα, σημειώνοντας ότι υπάρχει βάσιμη ελπίδα πως μέχρι τη Γενική Συνέλευση του ΣΕΒ στις 6 Οκτωβρίου θα υπάρξει ανταπόκριση από την κυβέρνηση και ενδεχομένως ανακοινώσεις.
Η τοποθέτηση αυτή, σε συνδυασμό με τις πληροφορίες ότι το ΥΠΕΝ επεξεργάζεται πλέον ένα στοχευμένο σχήμα CISAF, δείχνει ότι η συζήτηση για νέα παρέμβαση στο ενεργειακό κόστος της μεταποίησης έχει περάσει σε πιο συγκεκριμένο στάδιο. Το κρίσιμο ζήτημα πλέον είναι η ακριβής περίμετρος των δικαιούχων, ο τρόπος υπολογισμού της ενίσχυσης, το δημοσιονομικό κόστος και το εάν το τελικό μοντέλο θα αξιοποιήσει πλήρως τις αυξημένες δυνατότητες στήριξης που παρέχει το METSAF.
www.worldenergynews.gr
