Μια καναδική νεοφυής εταιρεία αναπτύσσει μια μέθοδο για την αποτροπή των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από το μόνιμα παγωμένο έδαφος, σταθεροποιώντας το έδαφος με ένα μονωτικό «κάλυμμα» από ξυλώδη υλικά. Εφόσον αποδειχθεί αποτελεσματική, η μέθοδος θα μπορούσε να αποτελέσει την πρώτη λύση για την άμεση αναχαίτιση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από το μόνιμα παγωμένο έδαφος, καθώς η Αρκτική θερμαίνεται.
«Στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε ότι ο άνθρακας στο έδαφος παραμένει θαμμένος», δηλώνει η Cansu Culha, συνιδρύτρια της PermaC και ερευνήτρια φυσικών κινδύνων στο Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας στο Βανκούβερ του Καναδά.
Τα παγωμένα περιβάλλοντα της Γης ξεπαγώνουν καθώς οι θερμοκρασίες αυξάνονται ως απόκριση στις ανθρώπινες εκπομπές. Ο μόνος αξιόπιστος τρόπος για να επιβραδυνθεί αυτή η τήξη σε παγκόσμια κλίμακα είναι η δραστική μείωση των εκπομπών από την καύση ορυκτών καυσίμων. Ωστόσο, ορισμένοι ερευνητές διερευνούν μεθόδους για την άμεση αποτροπή της απόψυξης, οι οποίες κυμαίνονται από την τοποθέτηση ανακλαστικών στρωμάτων πάνω σε παγετώνες έως την άντληση νερού πάνω στον θαλάσσιο πάγο για την αύξηση του πάχους του.
Οι ερευνητές ισχυρίζονται ότι η προσέγγιση της PermaC είναι η πρώτη που γνωρίζουν και η οποία επικεντρώνεται στην αποτροπή της απόψυξης του μόνιμα παγωμένου εδάφους και των σχετικών εκπομπών του, οι οποίες εκτιμάται ότι ισοδυναμούν με τις ετήσιες εκπομπές της Ιαπωνίας.
Η εταιρεία ολοκλήρωσε μόλις την πρώτη δοκιμή των μονωτικών καλυμμάτων της στα Βορειοδυτικά Εδάφη του Καναδά, σε μια περιοχή όπου το μόνιμα παγωμένο έδαφος διαβρώνεται με ταχείς ρυθμούς, γνωστή ως οπισθοδρομική κατολίσθηση από απόψυξη (retrogressive thaw slump). Αυτές οι κατολισθήσεις συμβαίνουν όταν ένας λόφος με μόνιμα παγωμένο έδαφος αποψύχεται και καταρρέει, επιτρέποντας στη διάβρωση να αφαιρεί μεγάλα τμήματα του τοπίου. Αυτό εκθέτει βαθύτερα στρώματα του εδάφους στη θέρμανση, δημιουργώντας εστίες εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και μεθανίου. Μία εκτίμηση υποδεικνύει ότι αυτές οι περιοχές ταχείας διάβρωσης θα μπορούσαν να αυξήσουν τις εκπομπές από το μόνιμα παγωμένο έδαφος έως και κατά 40% σε σύγκριση με μοντέλα που λαμβάνουν υπόψη μόνο τη σταδιακή απόψυξη.
Η στρατηγική της εταιρείας είναι να σταθεροποιήσει το όριο των κατολισθήσεων με ένα στρώμα από ροκανίδια ξύλου, χώμα και αυτοφυείς σπόρους, καθώς και με ένα πλέγμα από ίνες φλοιού καρύδας, παρόμοιο με λινάτσα. Η Culha αναφέρει ότι εμπνεύστηκε την ιδέα αφού άκουσε για αυτόχθονες κοινότητες στην Αλάσκα, οι οποίες αποτρέπουν την υποβάθμιση του μόνιμα παγωμένου εδάφους φυτεύοντας δέντρα κατά μήκος των ορίων των κατολισθήσεων. Παρόμοια καλύμματα ελέγχου της διάβρωσης χρησιμοποιούνται σε εύκρατες περιοχές, αλλά μέχρι τώρα δεν είχαν χρησιμοποιηθεί για τη μόνωση ή τη σταθεροποίηση μόνιμα παγωμένου εδάφους, υποστηρίζει.
Η PermaC δεν έχει δημοσιοποιήσει ακόμη τα αποτελέσματα της φετινής δοκιμής. Ωστόσο, το κάλυμμα φαίνεται να έχει σταματήσει τη διάβρωση: κατά τη διάρκεια του αρκτικού καλοκαιριού, το όριο της κατολίσθησης στην περιοχή χωρίς κάλυμμα υποχώρησε κατά 5 μέτρα, ενώ στην περιοχή που καλύφθηκε δεν παρατηρήθηκε μετρήσιμη υποχώρηση, αναφέρει η Culha. «Αυτό είναι πολλά υποσχόμενο», δηλώνει η Christina Schaedel, επιστήμονας που μελετά το μόνιμα παγωμένο έδαφος στο Woodwell Climate Research Center στο Φάλμουθ της Μασαχουσέτης, η οποία παρέχει συμβουλές στην εταιρεία. Ωστόσο, προσθέτει ότι το αποτέλεσμα αφορά μόνο μία κατολίσθηση κατά τη διάρκεια ενός καλοκαιριού.
Πράσινο κάλυμμα
Μία πρόκληση είναι ο υπολογισμός της ποσότητας CO₂ της οποίας η εκπομπή αποτρέπεται από τα καλύμματα. Η μέτρηση των εκπομπών CO₂ από τις κατολισθήσεις δεν είναι απλή και εξακολουθεί να αποτελεί ενεργό αντικείμενο έρευνας, αναφέρει ο Mark Lara, βιολόγος που μελετά τα τοπία μόνιμα παγωμένου εδάφους στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόις στην Ουρμπάνα-Σαμπέιν. «Υπάρχουν σίγουρα κατολισθήσεις που εκλύουν μεγάλες ποσότητες άνθρακα», αναφέρει. Ωστόσο, υπάρχουν «πολλές μικρές λεπτομέρειες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν δραματικά τα αποτελέσματα», προσθέτει. Για παράδειγμα, οι εκπομπές από οποιαδήποτε συγκεκριμένη κατολίσθηση εξαρτώνται από τη γεωμετρία της, την ποσότητα άνθρακα στο έδαφος και το πόσος από αυτόν τον άνθρακα καταλήγει να μετατρέπεται σε CO₂ ή μεθάνιο μετά τη διάβρωση.
Μέχρι τώρα , η Culha διαθέτει μόνο πρόχειρες εκτιμήσεις για τις εκπομπές των οποίων την έκλυση θα μπορούσαν να αποτρέψουν τα καλύμματα. Με βάση την προέκταση ερευνητικών δεδομένων σχετικά με τους ρυθμούς διάβρωσης και τον άνθρακα του εδάφους στην Αρκτική, εκτιμά ότι θα μπορούσε να αποτρέπεται η εκπομπή περίπου 2.200 τόνων CO₂ ετησίως σε μια μέση κατολίσθηση πλούσια σε άνθρακα. Εάν αυτοί οι υπολογισμοί είναι ακριβείς και τα καλύμματα μπορούν να τοποθετηθούν σε 20.000 κατολισθήσεις σε ολόκληρο τον Καναδά και την Αλάσκα —ένας φιλόδοξος στόχος της εταιρείας για την επόμενη δεκαετία—, εκτιμά ότι θα μπορούσαν να αποτρέψουν περίπου 40 εκατομμύρια τόνους εκπομπών CO₂ ετησίως, ποσότητα περίπου ισοδύναμη με τις ετήσιες εκπομπές της Ουγγαρίας.
Η Culha αναφέρει ότι η εταιρεία αναπτύσσει μια λεπτομερή μεθοδολογία, την οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ένας τρίτος φορέας για να επαληθεύσει τις εκπομπές που αποτρέπονται. Αυτό θα ήταν απαραίτητο προκειμένου η εταιρεία να πουλά πιστώσεις άνθρακα για τις εκπομπές των οποίων την έκλυση αποτρέπουν τα καλύμματα. Οι άνθρωποι θα μπορούσαν να αγοράζουν αυτές τις πιστώσεις για να αντισταθμίζουν εκπομπές που παράγονται αλλού. Η εταιρεία στοχεύει να εκδώσει πιστώσεις ήδη από το επόμενο έτος και μέχρι στιγμής έχει συγκεντρώσει 1,4 εκατομμύρια καναδικά δολάρια (1 εκατομμύριο δολάρια ΗΠΑ) από επενδυτές, προσθέτει η Culha.
www.worldenergynews.gr
